Στη Νίκαια της Βιθυνίας γράφτηκε σήμερα ένα ιδιαίτερα συμβολικό κεφάλαιο για τη Χριστιανοσύνη, καθώς ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος και ο Πάπας Λέων ΙΔ’ βρέθηκαν μαζί στη δυτική Τουρκία, τιμώντας τα 1.700 χρόνια από την Α’ Οικουμενική Σύνοδο.
Οι δύο προκαθήμενοι συναντήθηκαν στην ιστορική πόλη όπου συνεδρίασε η Σύνοδος με την παρουσία του Μεγάλου Κωνσταντίνου, υπογραμμίζοντας με την παρουσία τους το διαχρονικό βάρος εκείνης της στιγμής για τον Χριστιανισμό.
Η τελετή πραγματοποιήθηκε στον αρχαιολογικό χώρο στις όχθες της Νίκαιας, στο σημείο όπου πριν από δέκα χρόνια ήρθαν στο φως τα ερείπια βασιλικής του 4ου αιώνα από Τούρκους αρχαιολόγους.
Πρόκειται, σύμφωνα με τις επικρατέστερες εκτιμήσεις, για τη Βασιλική του Αγίου Νεοφύτου ή, κατά άλλους, την Εκκλησία των Αγίων Πατέρων, όπου συνεκλήθη η Ιστορική Σύνοδος.
«Επιστρέφουμε σε αυτό λίκνο της χριστιανικής πίστης» ανέφερε στην ομιλία του ο Οικουμενικός Πατριάρχης, απευθύνοντας ταυτόχρονα κάλεσμα ενότητας. «Ας ακούσουμε όλες τις φωνές των πιστών για ενότητα», σημείωσε ο κ.κ. Βαρθολομαίος.
«Παρά τα τόσα που μεσολάβησαν ανά τους αιώνες και όλες τις αναταραχές, τις δυσκολίες και τις διαιρέσεις που έφεραν, προσεγγίζουμε αυτή την ιερή επέτειο με κοινή ευλάβεια και κοινό αίσθημα ελπίδας» είπε ο κ.κ. Βαρθολομαίος, επισημαίνοντας ότι δεν έχουμε συγκεντρωθεί εδώ απλώς για να θυμηθούμε το παρελθόν, αλλά «για να δώσουμε ζωντανή μαρτυρία της ίδιας πίστης που εξέφρασαν οι Πατέρες της Νίκαιας».
«Στη Νίκαια, η ιστορία μαρτυρεί την αιωνιότητα, το γεγονός ότι ο Κύριος και Σωτήρας μας Ιησούς Χριστός είναι αληθινός Θεός από αληθινό Θεό, ομοούσιος τω Πατρί. Ενσωματωμένες στο Σύμβολο της Πίστεως της Νίκαιας, αυτές οι εκφράσεις αποστάζουν και παρουσιάζουν σε όλους την πίστη των Αποστόλων» τόνισε.
Παράλληλα, στέλνοντας μήνυμα ενότητας, ο Οικουμενικός Πατριάρχης ανέφερε: «Έχοντας την πίστη της Νίκαιας να καίει με θέρμη στις καρδιές μας, “ας τρέξουμε τον αγώνα” της χριστιανικής ενότητας».
Στην ομιλία του, ο Πάπας ευχαρίστησε τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο για τη «μεγάλη σοφία και προνοητικότητά» του στην πρόσκληση των ηγετών των Εκκλησιών να γιορτάσουν μαζί αυτήν την σημαντική επέτειο. Επίσης, εξέφρασε την εκτίμησή του στους Προκαθήμενους των Εκκλησιών και στους Αντιπροσώπους των Χριστιανικών Οικουμενικών Κοινοτήτων για τη συμμετοχή τους στην εκδήλωση.
Ο Πάπας Λέων υπενθύμισε ότι η Σύνοδος της Νίκαιας πραγματοποιήθηκε το 325 μ.Χ., σημειώνοντας πως προσκαλεί όλους τους Χριστιανούς, ακόμα και σήμερα, να αναλογιστούν ποιος είναι ο Ιησούς Χριστός για εμάς προσωπικά.
Η Σύνοδος της Νίκαιας, είπε, συμφώνησε στην χριστολογική ομολογία που τώρα καλούμε «Πιστεύω της Νίκαιας», το οποίο αναγνωρίζεται από όλες τις Χριστιανικές Εκκλησίες και Κοινότητες. Το Σύμβολο της Πίστεως, όπως είναι γνωστό, ήταν «θεμελιώδους σημασίας στην πορεία που ακολουθούν οι Χριστιανοί προς την πλήρη κοινωνία».
Ο Πάπας πρόσθεσε ότι η χριστιανική ενότητα είναι πολύ αναγκαία στον κόσμο μας, που είναι γεμάτος βία και σύγκρουση.
Παρόντες στην κοινή προσευχή είναι επικεφαλής και εκπρόσωποι άλλων χριστιανικών εκκλησιών και ομολογιών.
Πριν από την άφιξή του, ο Πάπας Λέων δήλωσε ότι το Σύμβολο της Πίστης δεν ήταν απλώς μια δογματική φόρμουλα, αλλά ο «ουσιώδης πυρήνας της χριστιανικής πίστης». «Ως εκ τούτου, η ανάπτυξή του είναι οργανική, παρόμοια με αυτή μιας ζωντανής πραγματικότητας, φέρνοντας σταδιακά στο φως και εκφράζοντας πλήρως την ουσιαστική καρδιά της πίστης», ανέφερε.
Η βασιλική του Αγίου Νεοφύτου
Με διαστάσεις περίπου 20 επί 40 μέτρα, βυθισμένη σε βάθος 2-3 μέτρων, 50 μέτρα από την ακτή, η κατεστραμμένη βασιλική του Αγίου Νεοφύτου θεωρείται η μεγαλύτερη γνωστή εκκλησία του Ιζνίκ (Νίκαια). «Τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι η κατασκευή είναι η χαμένη εδώ και αιώνες Εκκλησία των Αγίων Πατέρων, η οποία αναφέρεται σε χριστιανικές πηγές, αλλά δεν έχει επιβεβαιωθεί ποτέ μέχρι τώρα ένας ισχυρισμός που έχει κερδίσει ολοένα και μεγαλύτερη ακαδημαϊκή αποδοχή» ανέφερε το πρακτορείο ειδήσεων Anadolu.
Ο επιβλέπων τις ανασκαφές στην περιοχή, καθηγητής Αρχαιολογίας Μουσταφά Σαχίν, του Πανεπιστημίου Ουλουντάγκ της Προύσας, θεωρεί ότι η βασιλική χτίστηκε αρχικά ως παρεκκλήσι αφιερωμένο στον Άγιο Νεόφυτο που μαρτύρησε στη Νίκαια το 303 μ.Χ. επί αυτοκράτορα Διοκλητιανού, καταστράφηκε από σεισμό το 358 και ξαναχτίστηκε μετά το 380. Οι ανασκαφές έχουν αποκαλύψει 37 τάφους. Πολλοί έχουν αναστηλωθεί και ξαναθαφτεί στις αρχικές τους θέσεις για να διατηρηθεί η αυθεντικότητά τους.
Η εκκλησία ανακαλύφθηκε το 2014, εντελώς τυχαία, λόγω υποχώρησης της στάθμης του νερού στη λίμνη. Η ανακάλυψη θεωρήθηκε τότε από το Αμερικανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο ως μία από τις σπουδαιότερες της χρονιάς. Ο κ. Σαχίν εκτιμά, μάλιστα, ότι στα θεμέλιά της βρίσκονται ερείπια του αρχαίου Ναού του Απόλλωνα.
