Τις δραματικές εξελίξεις που οδήγησαν στη σύλληψη του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου και την εξάρθρωση της 17 Νοέμβρη φέρνει ξανά στο φως το ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά, μέσα από μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν από κοντά τις κρίσιμες ημέρες του 2002.
Ο πρώην διοικητής της ΕΥΠ, Λεωνίδας Αποστολίδης, ανέδειξε μια αποκαλυπτική λεπτομέρεια για τη διπλή ζωή του Γιωτόπουλου. Όπως είπε, παιδική του φίλη είχε βρεθεί στο ίδιο τραπέζι με τον ίδιο και τον Κωστή Περατικό, ο οποίος αργότερα δολοφονήθηκε από τη 17Ν. «Τρομερό. Είχε φάει μαζί με τον άνθρωπο που στη συνέχεια δολοφόνησε».
Στο ντοκιμαντέρ τίθενται δύο βασικά ερωτήματα: αν η οργάνωση θα είχε αποκαλυφθεί ακόμη και χωρίς το λάθος του Σάββα Ξηρού και αν υπάρχουν μέχρι σήμερα ασύλληπτα μέλη. Για το πρώτο, οι εκτιμήσεις Ελλήνων και ξένων αξιωματούχων συγκλίνουν ότι η κατάρρευση της 17Ν ήταν θέμα χρόνου.
«Η έκρηξη μας άνοιξε τη στενωπό και την έκανε λεωφόρο. Είναι απόλυτα ελληνική ιστορία», σημείωσε ο τότε αρχηγός της ΕΛ.ΑΣ., Φώτης Νασιάκος.
Όσον αφορά το ενδεχόμενο ύπαρξης άλλων μελών, ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης εμφανίστηκε κατηγορηματικός ότι δεν υπάρχουν, ενώ ο Φώτης Νασιάκος ανέφερε πως «δεν έχει προκύψει να υπάρχουν άλλα ηγετικά μέλη», προσθέτοντας ωστόσο ότι «υπάρχουν 4-5 “τυφλά” αποτυπώματα που ανήκουν ίσως σε περιφερειακά, βοηθητικά μέλη». Από την πλευρά του, ο Φώτης Παπαγεωργίου εκτίμησε ότι ο Γιωτόπουλος δεν θα δεχόταν ανώτερο, χωρίς όμως να αποκλείει την ύπαρξη ασύλληπτων προσώπων, κάνοντας αναφορά στον άγνωστο «Πάρκινσον».
Αντίθετα, ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ Τόμας Μίλερ άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο ύπαρξης ασύλληπτων μελών, υποστηρίζοντας ότι ο Γιωτόπουλος πιθανόν «θα πάρει τα μυστικά του στον τάφο του». Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πρώην πράκτορας της CIA Τζον Κυριάκου τόνισε ότι σημαντικά κομμάτια της ιστορίας της 17Ν παραμένουν άγνωστα, αναφέροντας ενδεικτικά την υπόθεση Τσουτσουβή και άλλες σκοτεινές πτυχές.
Ο Δημήτρης Κουφοντίνας, από την πλευρά του, επανέλαβε την πάγια θέση του: «Εγώ και τέλος», ενώ υπερασπίστηκε τη δράση της οργάνωσης λέγοντας: «Αν αφήσεις αυτό το δίλημμα που έχεις βία μη βία, απαρνιέσαι την ιδέα της ίδιας της επανάστασης… Η 17Ν ανήκει σ’ αυτόν τον ιστορικό κύκλο που έχει κλείσει… ένα κομμάτι του λαού στήριζε την οργάνωση όλα αυτά τα χρόνια».
Η πορεία προς τη σύλληψη του Γιωτόπουλου ξεκίνησε από ένα κρίσιμο εύρημα: μια χειρόγραφη προκήρυξη για τη δολοφονία Περατικού που εντοπίστηκε σε γιάφκα στην Πάτμο. Η σύγκριση του γραφικού χαρακτήρα με παλαιότερα αρχεία από την Πάρνηθα επιβεβαίωσε την ταυτότητά του.
Καθοριστική υπήρξε και η συμβολή του Σάββα Ξηρού, ο οποίος θυμήθηκε ότι ο «Λάμπρος» είχε σπίτι σε νησί των Δωδεκανήσων και ότι τον αποκαλούσαν «κύριο Μιχάλη». Οι έρευνες οδήγησαν στους Λειψούς, όπου εντοπίστηκαν στοιχεία για τη σύζυγό του, Μαρί Τερέζ Πεϊνό. Όταν αποκαλύφθηκε ότι η ταυτότητα αντιστοιχούσε σε γυναίκα, οι Αρχές ήταν βέβαιες ότι είχαν φτάσει στον αρχηγό.
Η επιχείρηση ολοκληρώθηκε στους Λειψούς, όπου ο Γιωτόπουλος εντοπίστηκε λίγο πριν διαφύγει, πιθανότατα προς την Τουρκία. Όταν έφτασε το κλιμάκιο της Αντιτρομοκρατικής, τον βρήκαν δεμένο σε καρέκλα καφενείου.
Στον διάλογο που ακολούθησε, ο ίδιος δεν αντέδρασε όταν του απηύθυναν τα ονόματα «Λάμπρος» και «Αλέξανδρος», αλλά επιτέθηκε λεκτικά: «Είσαι νενέκος». Ο Παπαγεωργίου απάντησε: «Είμαι Έλληνας αξιωματικός».
«Εσύ μπορεί όχι, αλλά οι πιο πάνω θα με στείλουν σε λίγες ώρες στο Γκουαντάναμο».
«Δεν θα είσαι», ήταν η απάντηση του αξιωματικού.
