Για δεκαετίες, η φράση «έχεις γλυκό αίμα» ήταν η μόνη απάντηση στο ερώτημα γιατί κάποια άτομα τα προτιμάνε τα κουνούπια και άλλα όχι.
Στην πραγματικότητα, τα ενοχλητικά αυτά έντομα δεν επιλέγουν τυχαία τα θύματά τους, αλλά λειτουργούν ως «ανιχνευτές» χημικών και οπτικών σημάτων.
Σήμερα, η επιστήμη έρχεται να καταρρίψει τους μύθους και να ρίξει φως στους πραγματικούς λόγους που μετατρέπουν κάποιον σε πραγματικό «μαγνήτη κουνουπιών».
Συνεπώς, αν ανήκετε στην κατηγορία των ανθρώπων που επιστρέφουν από μια καλοκαιρινή βόλτα γεμάτοι φαγούρα και σημάδια, ενώ η παρέα σας δεν έχει ούτε ένα τσίμπημα, υπάρχει εξήγηση.
Για κάποιους είναι στο DNA τους να προσελκύουν κουνούπια
Μια πρόσφατη και πρωτοποριακή επιστημονική μελέτη έδειξε ότι ο σημαντικότερος παράγοντας έλξης των κουνουπιών είναι τα καρβοξυλικά οξέα που εκκρίνει το δέρμα μας.
Πρόκειται για λιπαρά οξέα που παράγονται μέσω του σμήγματος και η ποσότητά τους διαφέρει ριζικά από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι τα άτομα με υψηλά επίπεδα καρβοξυλικών οξέων στο δέρμα τους είναι έως και 100 φορές πιο ελκυστικά στα κουνούπια σε σχέση με τους υπόλοιπους.
Tα κακά νέα είναι ότι αυτή η χημική «υπογραφή» παραμένει σταθερή με την πάροδο των ετών, πράγμα που σημαίνει ότι αν γεννηθήκατε «μαγνήτης κουνουπιών», πιθανότατα θα παραμείνετε για πάντα.
Επιπλέον, το δέρμα μας φιλοξενεί εκατομμύρια φιλικά βακτήρια, γνωστά ως μικροβίωμα του δέρματος. Αυτά τα βακτήρια διασπούν τις εκκρίσεις του ιδρώτα μας και παράγουν πτητικές οργανικές ενώσεις. Η σύνθεση αυτού του μικροβιώματος είναι μοναδική για τον καθένα, σαν αποτύπωμα.
Άτομα με μεγάλη ποικιλία μικροβίων στο δέρμα τείνουν να είναι λιγότερο ελκυστικά στα κουνούπια, καθώς ορισμένα βακτήρια λειτουργούν ως φυσικά απωθητικά.
Επιπλέον, η θερμότητα του σώματος και η παραγωγή γαλακτικού οξέος κατά τη διάρκεια της εφίδρωσης αποτελούν ισχυρά σήματα για τα κουνούπια όταν πλησιάζουν σε κοντινή απόσταση.
Γιατί τα κουνούπια αγαπάνε το διοξείδιο του άνθρακα
Ο πρωταρχικός τρόπος με τον οποίο τα κουνούπια εντοπίζουν ένα θύμα από μεγάλες αποστάσεις είναι το διοξείδιο του άνθρακα (CO2) που αποβάλλουμε με την αναπνοή μας. Τα θηλυκά κουνούπια διαθέτουν εξειδικευμένους νευρώνες που ανιχνεύουν το CO2 στον αέρα.
Άνθρωποι με υψηλότερο μεταβολικό ρυθμό, όπως οι έγκυες γυναίκες ή όσοι γυμνάζονται έντονα, εκπνέουν μεγαλύτερες ποσότητες CO2, προσελκύοντας τα έντομα από μακριά.
Επιπλέον, η κατανάλωση αλκοόλ (ιδιαίτερα της μπίρας) αυξάνει τον ρυθμό της αναπνοής και τη θερμοκρασία του δέρματος, καθιστώντας μας άμεσο στόχο.
Ομάδα αίματος: Μύθος ή πραγματικότητα;
Το ζήτημα της ομάδας αίματος παραμένει ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα στην επιστημονική κοινότητα. Ορισμένες έρευνες, όπως μια μελέτη του 2019 για τον δάγκειο πυρετό, υποστηρίζουν ότι ορισμένα κουνούπια (συγκεκριμένα το είδος Aedes aegypti) δείχνουν μια σαφή προτίμηση στα άτομα με ομάδα αίματος Ο, με την ομάδα Α να ακολουθεί ως δεύτερη επιλογή.
Ωστόσο, πολλοί κορυφαίοι εντομολόγοι επισημαίνουν ότι δεν υπάρχουν επαρκή καθολικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι τα αντιγόνα του αίματος επηρεάζουν απόλυτα τις προτιμήσεις των κουνουπιών.
Η τρέχουσα επιστημονική συναίνεση κλίνει στο ότι οι οσμές του δέρματος και το μικροβίωμα παίζουν πολύ πιο καθοριστικό ρόλο από την ίδια την ομάδα αίματος.
Ποια χρώματα προσελκύουν τα κουνούπια
Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες πρόσφατες ανακαλύψεις αφορά την όραση των κουνουπιών και το πώς αυτή ενεργοποιείται. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι το κουνούπι, αφού μυρίσει το διοξείδιο του άνθρακα από την αναπνοή μας, ενεργοποιεί την οπτική του αναζήτηση και πετάει προς συγκεκριμένα χρώματα.
Το κόκκινο, το πορτοκαλί, το μαύρο και το γαλάζιο είναι τα αγαπημένα τους χρώματα. Μάλιστα, το ανθρώπινο δέρμα, ανεξάρτητα από την απόχρωση ή τη φυλή του, εκπέμπει ένα ισχυρό οπτικό σήμα στην περιοχή του κόκκινου-πορτοκαλί φάσματος.
Αντίθετα, τα κουνούπια τείνουν να αγνοούν το πράσινο, το μπλε και το μωβ. Επομένως, η επιλογή ρούχων με αυτά τα χρώματα μπορεί να μειώσει σημαντικά τις πιθανότητες επίθεσης.
Πώς να προστατευτείτε αν είστε «μαγνήτης κουνουπιών»
Αν και δεν μπορείτε να αλλάξετε τα γονίδιά σας, μπορείτε να λάβετε μέτρα για να μειώσετε τα τσιμπήματα:
- Χρησιμοποιήστε εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά: Αναζητήστε προϊόντα που περιέχουν DEET, ικαριδίνη (picaridin) ή έλαιο ευκαλύπτου (OLE).
- Προσέξτε τα ρούχα σας: Φοράτε μακριά, χαλαρά ρούχα και προτιμήστε χρώματα όπως το πράσινο ή το απαλό μπλε, αποφεύγοντας το κόκκινο και το μαύρο.
- Κάντε ντους μετά την άσκηση: Με αυτόν τον τρόπο απομακρύνετε το γαλακτικό οξύ και μειώνετε τη θερμοκρασία του σώματός σας.
- Απομακρύνετε τα στάσιμα νερά: Ακόμα και ελάχιστο νερό σε γλάστρες ή πιατάκια αρκεί για να γεννήσουν τα κουνούπια τα αυγά τους.
Συνοψίζοντας, το αν θα γίνετε ο στόχος των κουνουπιών είναι ένας συνδυασμός της χημείας του δέρματός σας, των επιπέδων διοξειδίου του άνθρακα που εκπέμπετε και των χρωμάτων που επιλέγετε να φορέσετε.
