Mπορεί κάθε millennial νοικοκυριό να έχει πλέον air fryer, καθώς θεωρείται ως μια πιο υγιεινή εναλλακτική στο παραδοσιακό τηγάνισμα, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι η συσκευή αυτή είναι απαλλαγμένη από κινδύνους για την υγεία.
Όπως προειδοποιούν ειδικοί, σε όλες τις μαγειρικές συσκευές μπορούν να παραχθούν επικίνδυνες ουσίες και παντοτινά χημικά.
Από άποψη διατροφής, επίσης, εξαρτάται από το τι μαγειρεύετε το πόσο υγεινό θα είναι το τελικό αποτέλεσμα.
Πώς λειτουργεί ένα air fryer
Στο εσωτερικό του air fryer, μια αντίσταση θερμαίνει τον αέρα μέσα σε έναν μικρό θάλαμο, ενώ ένας ισχυρός ανεμιστήρας τον κυκλοφορεί γρήγορα γύρω από το φαγητό, διασφαλίζοντας ότι ψήνεται ομοιόμορφα από όλες τις πλευρές.
Επειδή ο χώρος είναι κλειστός και ο αέρας κινείται συνεχώς, η θερμότητα μαγειρεύει αποτελεσματικά την επιφάνεια του φαγητού. Αυτό επιταχύνει την απώλεια υγρασίας, βοηθώντας στη δημιουργία μιας τραγανής εξωτερικής στρώσης.
Ταυτόχρονα, οι υψηλές θερμοκρασίες προκαλούν την αντίδραση Maillard, μια φυσική διαδικασία κατά την οποία οι πρωτεΐνες και τα σάκχαρα αντιδρούν για να παράγουν το χρυσαφένιο χρώμα και τις πλούσιες, αλμυρές γεύσεις που σχετίζονται με το τηγανητό ή το ψητό φαγητό.
Έτσι, τα air fryer μαγειρεύουν πιο γρήγορα το φαγητό από ένα παραδοσιακό φούρνο, χρησιμοποιούν πολύ λιγότερο λάδι και το τελικό αποτέλεσμα έχει την τραγανή υφή του τηγανίσματος.
Πόσο πιο υγιεινό είναι το air fryer από το κλασικό τηγάνι
Επειδή χρησιμοποιούν λίγο ή καθόλου λάδι, οι φριτέζες αέρος μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της συνολικής πρόσληψης λίπους και θερμίδων, γεγονός που μπορεί με τη σειρά του να μειώσει τον κίνδυνο παθήσεων που συνδέονται με δίαιτες υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, όπως η παχυσαρκία και οι καρδιοπάθειες.
Ωστόσο, το πόσο υγιεινό θα είναι το φαγητό σας εξαρτάται και από το τι μαγειρεύετε. Για παράδειγμα, πράγματι για τις φρέσκες τηγανητές πατάτες χρειάζεται πολύ λιγότερο λάδι.
Όταν, όμως, μιλάμε για κατεψυγμένες τηγανητές πατάτες, ατάτες φούρνου, μπέικον, λουκάνικα ή παναρισμένο κοτόπουλο, το air fryer δεν μπορεί να τα κάνει ως εκ θαύματος πιο υγεινά.
Παράλληλα, τόσο το μαγείρεμα στον αέρα όσο και το ψήσιμο στον φούρνο είναι γενικά καλές επιλογές για πιο απλά τρόφιμα όπως το ψάρι, το κοτόπουλο χωρίς πέτσα, τα λαχανικά και οι ψητές πατάτες.
Ενέχουν οι φριτέζες αέρος κινδύνους για την υγεία;
Έχουν εκφραστεί ορισμένες ανησυχίες σχετικά με χημικές ενώσεις που παράγονται κατά το μαγείρεμα σε υψηλή θερμοκρασία.
Μία από τις κύριες ουσίες υπό εξέταση είναι το ακρυλαμίδιο, το οποίο μπορεί να σχηματιστεί σε αμυλούχα τρόφιμα όπως οι πατάτες όταν μαγειρεύονται σε υψηλή θερμοκρασία. Η ουσία αυτή έχει ταξινομηθεί ως πιθανό καρκινογόνο για τον άνθρωπο.
To ακρυλαμίδιο παράγεται κυρίως όταν μαγειρεύουμε υπερβολικά ή καίμε το φαγητό. Βέβαια, η ουσία αυτή μπορεί να παραχθεί με οποιαδήποτε μέθοδο μαγειρέματος, όχι μόνο με το air fryer.
Στην πραγματικότητα, το μαγείρεμα στον αέρα παράγει συνήθως λιγότερες επιβλαβείς ενώσεις από το βαθύ τηγάνισμα. Σε κάθε περίπτωση, είναι χρήσιμο να το καθαρίζετε συχνά και να το αφήνετε να αεριστεί για την πρόληψη της συσσώρευσης καπνού και υπολειμμάτων.
Σημειώνεται, επίσης, ότι έχουν υπάρξει ανακλήσεις ελλατωματικών συσκευών air fryer, κυρίως με περοβλήματα στην καλωδίωση ή εξαρτήματα που δεν πληρούσαν τα πρότυπα ασφαλείας
Παντοτινά χημικά στο air fryer
Έχει γίνει επίσης συζήτηση γύρω από τις λεγόμενες «παντοτινές χημικές ουσίες» (forever chemicals), που χρησιμοποιούνται σε ορισμένες αντικολλητικές επιστρώσεις οι οποίες βέβαια δεν χρησιμοποιούν αποκλειστικά σε air fryer.
Ορισμένες έρευνες υποδεικνύουν ότι τα αντικολλητικά και πλαστικά σκεύη μπορεί να απελευθερώνουν μικροσκοπικά σωματίδια κατά το μαγείρεμα – ιδιαίτερα σε υψηλές θερμοκρασίες ή όταν οι επιφάνειες είναι φθαρμένες.
Οι βασικές ανησυχίες έχουν εκφραστεί σχετικά με το εάν οι επιστρώσεις αυτές υποστούν ζημιά, αλλοιωθούν ή υπερθερμανθούν.
Τα καλάθια της φριτέζας αέρος είναι συνήθως επικαλυμμένα με πολυτετραφθοροαιθυλένιο (PTFE), γνωστό και ως Teflon. Αυτό έχει σχεδιαστεί για χρήση γύρω στους 200°C και θεωρείται γενικά ασφαλές στις κανονικές θερμοκρασίες μαγειρέματος. Ωστόσο, πάνω από τους 260°C περίπου μπορεί να αρχίσει να αποσυντίθεται και να παράγει αναθυμιάσεις.
Επιπλέον, σε παλαιότερα μοντέλα air fryer που δεν κυκλοφορούν πια στην αγορά οι επιστρώσεις περιείχαν υπερφθοροαλκυλιωμένες ουσίες (PFAS), συμπεριλαμβανομένου του PFOA, οι οποίες έχουν συνδεθεί σε ορισμένες μελέτες με καρκίνο και επιπτώσεις στο ήπαρ.
Οι ειδικοί συνιστούν στους καταναλωτές να επιλέγουν μοντέλα με καλάθια από ανοξείδωτο χάλυβα ή με κεραμική επίστρωση. Σε κάθε περίπτωση πάντως, ακόμα και με τα πλαστικά καλάθια, ο κίνδυνος είναι μικρός για απλή οικιακή χρήση.
Επηρεάζουν οι φριτέζες αέρος την ποιότητα του αέρα;
Ορισμένες έρευνες υποδεικνύουν ότι αυτές οι συσκευές μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα του αέρα στην κουζίνα κατά το μαγείρεμα.
Μελέτες δείχνουν ότι πολλές συσκευές κουζίνας απελευθερώνουν εξαιρετικά λεπτά σωματίδια (UFPs), μικροσκοπικούς ρύπους που εισέρχονται βαθιά στους πνεύμονες και έχουν συνδεθεί σε ευρύτερες έρευνες με παθήσεις όπως το άσθμα και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα παιδιά μπορεί να είναι πιο ευάλωτα λόγω των μικρότερων αεραγωγών τους.
Ερευνητές από το Εθνικό Πανεπιστήμιο Pusan στη Νότια Κορέα διαπίστωσαν ότι οι μικρές οικιακές συσκευές, όπως οι φρυγανιέρες και τα air fryer, μπορούν να παράγουν αυτά τα σωματίδια. Ξεχωριστή έρευνα που δημοσιεύθηκε στο ES&T Air υποδηλώνει ότι οι κακά συντηρημένες συσκευές, με συσσωρευμένο λίπος και υπολείμματα, μπορεί να παράγουν υψηλότερες εκπομπές UFPs κατά το μαγείρεμα.
Οι ρύποι μπορούν να παραμείνουν στον αέρα για περισσότερο από μία ώρα μετά, καθιστώντας τον εξαερισμό σημαντικό ακόμα και μετά την απενεργοποίηση της συσκευής. Οι ειδικοί συνιστούν τακτικό καθαρισμό για την πρόληψη της συσσώρευσης υπολειμμάτων, παράλληλα με καλό αέρισμα στην κουζίνα κατά τη διάρκεια και μετά το μαγείρεμα.
Τι να ΜΗΝ μαγειρεύετε στο air fryer
Ενώ οι φριτέζες αέρος είναι εξαιρετικά ευέλικτες, υπάρχουν ορισμένα τρόφιμα που δεν είναι κατάλληλα για αυτή τη μέθοδο μαγειρέματος, καθώς είναι εύκολο να καούν.
Κυρίως, πρόκειται για τρόφιμα με υγρή σύσταση, όπως σούπες, σάλτσες και χυλοί, αλλά και το τυρί. Οι τροφές αυτές μπορούν να χυθούν στην αντίσταση και στα εσωτερικά εξαρτήματα, προκαλώντας ενδεχομένως καπνό, οσμές ή ζημιά.
Ομοίως, τρόφιμα που απελευθερώνουν πολύ λίπος κατά το μαγείρεμα, συμπεριλαμβανομένου του πολύ λιπαρού μπέικον, μπορούν να οδηγήσουν σε συσσώρευση λαδιού στη βάση της συσκευής.
Ορισμένα φαγητά μπορεί, επίσης, να είναι δύσκολο να μαγειρευτούν ομοιόμορφα, πχ. τα μεγάλα κομμάτια κρέατος μπορεί να ροδίσουν εξωτερικά αλλά να μην ψηθούν μέσα.
