Η αυλαία των φετινών Πανελληνίων άνοιξε με τους υποψηφίους να αναπτύσσουν τις απόψεις τους για τον αντίκτυπο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στην ανθρώπινη απομόνωση.
Αποχωρώντας από τα εξεταστικά κέντρα, η πλειονότητα των μαθητών έκρινε τα θέματα ως προσεγγίσιμα, στρέφοντας ωστόσο τη συζήτηση στην επιρροή της σύγχρονης τεχνολογίας. Αρκετοί συμφώνησαν πως η αλόγιστη χρήση οθονών και διαδικτυακών πλατφορμών οδηγεί στην αποξένωση, ενώ δεν έλειψαν και εκείνοι που ανέδειξαν την έλλειψη νοήματος ως το πραγματικό ζήτημα της νεολαίας.
Μία μαθήτρια, αν και χαρακτήρισε το θέμα κατανοητό, υπογράμμισε την απαισιόδοξη χροιά του, συσχετίζοντάς το με το σημερινό ψηφιακό τοπίο.
Παράλληλα, εξέφρασε την ανακούφισή της για τα επόμενα μαθήματα:
«Το θέμα ήταν βατό. Βέβαια δεν περίμενα το θέμα μοναξιά. Ήταν κάπως πολύ μουντό για τα συμβάντα που έγιναν, αλλά αυτό εντάξει. Περίμενα κάτι πιο χαρούμενο, ευτυχία ας πούμε. Αλλά το γράψαμε, αυτό. Έγραψα πως τα social media είναι ο κύριος λόγος που συμβαίνει αυτό. Όσον αφορά τους στόχους μου, θέλω να περάσω ΠΑΔΑ, Διοίκηση Επιχειρήσεων. Το περισσότερο άγχος έφυγε στο πρώτο μάθημα. Τώρα τα υπόλοιπα δεν είναι κάτι, πιστεύω».
Ένας άλλος εξεταζόμενος αναφέρθηκε στις κοινές πρακτικές που μπορούν να υιοθετήσουν άτομα διαφορετικών ηλικιών για να καταπολεμήσουν τη μοναξιά, προκρίνοντας τη φυσική συναναστροφή:
«Κομπλέ τα θεωρώ τα θέματα. Θα μπορούσε και χειρότερα. Εγώ έγραψα ότι υπάρχουν διαφορετικοί λόγοι που οι νέοι νιώθουν μοναξιά από τους ηλικιωμένους, αλλά οι τρόποι για να το αντιμετωπίσουμε είναι κοινοί. Ότι πρέπει να κάνουν περισσότερες δραστηριότητες οι νέοι, πρέπει να σταματήσουν να ασχολούνται τόσο πολύ με το κινητό τους και να ηρεμήσουν λίγο με τις δραστηριότητες και τις δουλειές τους και να περνάνε περισσότερο χρόνο μαζί τους».
Επιπρόσθετα, το χάσμα ανάμεσα στις γενιές και η ανάγκη για επαναπροσδιορισμό των αξιών βρέθηκαν στο επίκεντρο των δηλώσεων ενός ακόμη υποψηφίου:
«Το θέμα της έκθεσης ήταν αρκετά βατό. Μπορούσε να γράψει και κάποιος ο οποίος δεν είχε δώσει ιδιαίτερη έμφαση στο διάβασμα. Έγραψα πράγματα τα οποία μπορούσε να τα γράψει ο καθένας, που μπορεί να τα φανταστεί και κάτι το οποίο δεν ήθελε ιδιαίτερη ανάπτυξη και τρόπο σκέψης. Καλά έγραψα πιστεύω. Και το φάσμα της ηλικίας και ο τρόπος που έχει μεγαλώσει ένας νέος της ηλικίας μας με έναν άνθρωπο ο οποίος είναι λίγο μεγαλύτερος, είναι τελείως διαφορετικά. Καλώς ή κακώς είμαστε σε μια ηλικία η οποία έχουμε μεγαλώσει μέσα στην τεχνολογία. Έχουμε μεγαλώσει σε έναν κόσμο ο οποίος παραπληροφορείται πολύ εύκολα και σε έναν κόσμο στον οποίο έχουν επηρεαστεί πάρα πολλές βασικές συνήθειες οι οποίες υπήρχαν, αρχές, τρόποι σκέψης. Οπότε αυτό που μπορεί να συνδέσει τους ηλικιωμένους και εμάς είναι να μάθουμε από τους παλιούς και να θυμηθούν οι νέοι. Γενικότερα έχω ανθρώπους οι οποίοι είναι πολύ μεγαλύτεροι από εμένα, γνωστούς, συγγενείς, παππούδες και γιαγιάδες, οι οποίοι έχουν χρειαστεί τη βοήθειά μου. Προσπαθώ να τους βοηθώ όσο καλύτερα μπορώ και να μην υπάρχει αυτό το χάσμα το οποίο έχει δημιουργηθεί από την τεχνολογία. Για τους νέους, δεν θα το έλεγα μοναξιά. Έχουν έλλειψη της ουσίας».
Η ψυχολογία των παιδιών προέχει για τους γονείς
Η έναρξη των εξετάσεων συνοδεύεται κάθε χρόνο από την έντονη ανησυχία των γονέων που συγκεντρώνονται έξω από τα σχολικά συγκροτήματα. Φέτος, ωστόσο, η ατμόσφαιρα στα πηγαδάκια των συνοδών ήταν αισθητά διαφοροποιημένη. Η πλειονότητα παρουσιάστηκε πιο καθησυχαστική, καθιστώντας σαφές πως η ψυχική ισορροπία των παιδιών βρίσκεται στην κορυφή των προτεραιοτήτων τους, ανεξαρτήτως της τελικής βαθμολογίας.
Η συζήτηση περιστράφηκε αρκετά και γύρω από το πρόσφατο τραγικό συμβάν στην Ηλιούπολη, το οποίο φαίνεται να επηρέασε βαθιά τους κηδεμόνες. Το γεγονός αυτό λειτούργησε ως αφύπνιση, οδηγώντας τους στο να μειώσουν την πίεση προς τους υποψηφίους, αντιμετωπίζοντας τις Πανελλαδικές απλώς ως μία από τις πολλές ευκαιρίες της ζωής.
Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση της κυρίας Ευδοξίας, μητέρας μαθήτριας που στοχεύει στην Αγγλική Φιλολογία. Η ίδια εξήγησε πώς διαχειρίστηκαν οικογενειακώς το άγχος και πώς αναθεώρησαν τη στάση τους:
«Παιδιά δεν το αναγνωρίζαμε το κοριτσάκι μας προς το τέλος πραγματικά. Φοβερό άγχος, πολύ θέατρο εμείς οι γονείς μαζί του. Μυστικά και σιγά συζητούσαμε με το σύζυγο πώς θα συμπεριφερθούμε, τι θα κάνουμε και μετά το γεγονός με τα κοριτσάκια λίγο συγκλονιστήκαμε και φοβηθήκαμε. Εντάξει, πιστεύω τώρα όλα καλά. Νομίζω ήταν η πρώτη κρυάδα. Από εδώ και πέρα πιστεύω ότι θα πάνε όλα καλά. Της δώσαμε να καταλάβει ότι δεν είναι ζωής και θανάτου το θέμα. Ένα εισιτήριο είναι. Αν δεν βγει αυτό θα βγάλουμε άλλο. Έχει διαβάσει, το έχει παλέψει αξιοπρεπέστατα μπορώ να πω, με πείσμα. Παιδιά, δεν φοβάμαι για το αποτέλεσμα να σας πω την αλήθεια μου. Εν έτει 2026 δεν κολλήσαμε στο αν θα περάσει ή όχι. Εμένα ως μαμά με ενδιαφέρει η ψυχολογία του. Να είναι καλά. Περιμένω πώς και πώς να δω τη μουρίτσα της. Τίποτα άλλο. Δεν θέλω να τη ρωτήσω τίποτα, μόνο να δω αν είναι καλά. Τίποτα άλλο δεν με νοιάζει. Πραγματικά σας το λέω».
Αντίστοιχη ήταν και η προσέγγιση μιας άλλης μητέρας, η οποία τόνισε τη σημασία του να απορροφούν οι γονείς την πίεση, ώστε να στηρίζουν τα παιδιά τους στις κρίσιμες αυτές στιγμές:
«Εύχομαι καλή επιτυχία σε όλα τα παιδιά. Εύχομαι να πραγματοποιήσουν τα όνειρά τους. Ό,τι ακριβώς σκέφτονται και θέλουν να το πετύχουν. Είμαστε κοντά τους είτε πετύχουν είτε δεν πετύχουν. Είναι βασικές, είναι σημαντικές μέρες αυτές για τα παιδιά και ελπίζουμε να πάνε όλα καλά. Προσπαθούσαμε να χειριστούμε και εμείς το άγχος μας, να μην αγχώσουμε το παιδί παραπάνω και να έρθει ήρεμο σε αυτή τη μέρα εδώ. Καλό φάνηκε (το θέμα). Δεν ήταν κάτι περίπλοκο. Τώρα πιστεύω τα παιδιά να είχαν και την έμπνευση και να μπορέσουν να ανταποκριθούν. Καλή επιτυχία σε όλα τα παιδιά!»
Η αποφόρτιση, το χιούμορ και οι εκτιμήσεις των μαθητών
Όπως συνηθίζεται, μετά την ολοκλήρωση της δοκιμασίας, δεν έλειψαν οι στιγμές χαλάρωσης και τα αστεία από τους μαθητές που ένιωσαν το βάρος να φεύγει από πάνω τους.
«Καθόλου άγχος, τώρα θα δούμε. Τα θέματα αυτά τα περιμέναμε. […] Τι έγραψα για τη μοναξιά; Δεν είμαι τόσο της μοναξιάς. Βγαίνω έξω, περνάω καλά», ανέφερε χαρακτηριστικά ένας υποψήφιος. Σε ερώτηση για το πώς προσέγγισε τη μοναξιά των ατόμων τρίτης ηλικίας, πρόσθεσε με χιουμοριστική διάθεση πως δεν ισχύει κάτι τέτοιο, αφού «βγαίνουν έξω, παίζουν τάβλι στα ΚΑΠΗ».
Σε γενικές γραμμές, οι εξεταζόμενοι που αποχωρούσαν νωρίς από τις αίθουσες συμφωνούσαν για το βατό επίπεδο των θεμάτων στη Νεοελληνική Γλώσσα.
«Ήταν για να γράψουμε στη σχολική εφημερίδα, να γράψουμε για τη μοναξιά, για τους νέους και την τρίτη ηλικία και να γράψουμε πώς μπορούν αυτές οι δύο κοινωνικές ομάδες να κοινωνικοποιηθούν μαζί», σημείωσε μια νεαρή υποψήφια.
Μία ακόμη μαθήτρια ανέφερε ότι ήταν προετοιμασμένη για το συγκεκριμένο περιεχόμενο, θέτοντας παράλληλα τους στόχους της:
«Είχα διαβάσει αυτό το θέμα, γιατί περίμενα ότι θα πέσει είτε αυτό που έπεσε είτε ένα άλλο το οποίο ελπίζα και νομίζω ότι τα πήγα καλά. Έλεγα ότι θα πέσει η μοναξιά ή η τεχνητή νοημοσύνη. Εντάξει, φέτος δίνω πιο πολύ για να δω πώς θα τα πάω και γιατί θέλω να ξαναδοκιμάσω και του χρόνου για τη σχολή το οποίο ήθελα να περάσω. Αλλά νομίζω ότι φέτος έχω πάρει μια χαρά βαθμό. […] Δεν ένιωθα άγχος, εντάξει, πολύ λίγο. Πάμε για τα επόμενα. Ευελπίδων Στρατιωτική Σχολή στοχεύω».
