Σημαντική αύξηση παρουσιάζουν οι απάτες που πραγματοποιούνται μέσω εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων, με τους κυβερνοεγκληματίες να αξιοποιούν πλέον εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να κάνουν τα μηνύματά τους πιο πειστικά από ποτέ.
Σύμφωνα με νέα διεθνή έρευνα της Kaspersky, οι απατεώνες εκμεταλλεύονται την καθημερινή επικοινωνία των χρηστών, χρησιμοποιώντας τεχνικές που τους επιτρέπουν να μιμούνται πρόσωπα του στενού περιβάλλοντος των θυμάτων ή ακόμα και γνωστές επιχειρήσεις και οργανισμούς.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι ένα και μόνο μήνυμα μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική οικονομική ζημιά μέσα σε ελάχιστο χρόνο, καθώς πολλοί χρήστες προχωρούν σε μεταφορές χρημάτων ή κοινοποίηση προσωπικών στοιχείων πριν προλάβουν να διαπιστώσουν ότι πρόκειται για απάτη.
Οι πλατφόρμες που χρησιμοποιούν περισσότερο οι δράστες
Οι εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων έχουν μετατραπεί σε βασικό πεδίο δράσης των επιτήδειων. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με την έρευνα, το 39% των περιστατικών απάτης ξεκινά μέσω SMS ή iMessage, το 32% μέσω WhatsApp και το 30% μέσω Facebook.
Η εξοικείωση των χρηστών με αυτές τις πλατφόρμες αποτελεί βασικό πλεονέκτημα για τους δράστες, καθώς τα μηνύματα εμφανίζονται συχνά ως απολύτως φυσιολογικές ειδοποιήσεις ή συνομιλίες.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι οι περισσότερες απάτες ολοκληρώνονται σε ελάχιστο χρόνο. Περισσότερα από τα μισά θύματα παραχώρησαν χρήματα ή προσωπικά δεδομένα μέσα σε λιγότερο από 30 λεπτά, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό εξαπατήθηκε μέσα σε μόλις πέντε λεπτά από την πρώτη επαφή.
Πώς η τεχνητή νοημοσύνη κάνει τις απάτες πιο πειστικές
Οι εποχές των κακογραμμένων μηνυμάτων με εμφανή λάθη φαίνεται πως ανήκουν στο παρελθόν.
Η τεχνητή νοημοσύνη επιτρέπει πλέον στους απατεώνες να δημιουργούν πειστικά κείμενα, να μιμούνται φωνές και να κατασκευάζουν εικόνες ή βίντεο που μοιάζουν αληθινά.
Σχεδόν επτά στους δέκα συμμετέχοντες στην έρευνα εκτιμούν ότι οι δράστες χρησιμοποίησαν εργαλεία AI, όπως συνθετικές φωνές ή deepfake περιεχόμενο, προκειμένου να ενισχύσουν την αξιοπιστία των μηνυμάτων τους.
Με αυτόν τον τρόπο, οι εγκληματίες μπορούν να αντιγράφουν το ύφος γραφής, τις εκφράσεις και τον τρόπο επικοινωνίας γνωστών προσώπων, μειώνοντας σημαντικά τις πιθανότητες να υποψιαστεί κάτι το θύμα.
Οι οικονομικές απώλειες και οι ψυχολογικές συνέπειες
Οι επιπτώσεις για τα θύματα δεν περιορίζονται μόνο στην οικονομική ζημιά.
Περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες στην έρευνα έχασαν χρήματα, ενώ ένα μεγάλο ποσοστό αποκάλυψε προσωπικά δεδομένα, όπως στοιχεία σύνδεσης σε λογαριασμούς, κωδικούς πρόσβασης ή προσωπικές πληροφορίες.
Στην Ελλάδα, η μέση οικονομική απώλεια ανά περιστατικό υπολογίζεται στα 609 δολάρια, ποσό που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Παράλληλα, τα θύματα αναφέρουν έντονα συναισθήματα θυμού, απογοήτευσης και άγχους, τα οποία συχνά παραμένουν για μήνες μετά το περιστατικό. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι ίδιοι άνθρωποι στοχοποιούνται ξανά από τους δράστες, με αποτέλεσμα να πέφτουν θύματα περισσότερες από μία φορές.
Τι πρέπει να προσέχουν οι χρήστες
Οι ειδικοί συμβουλεύουν τους χρήστες να αντιμετωπίζουν με ιδιαίτερη προσοχή κάθε μήνυμα που ζητά προσωπικά στοιχεία, κωδικούς ή άμεση μεταφορά χρημάτων.
Μεταξύ των βασικών μέτρων προστασίας είναι:
- Να μην ενεργούν βιαστικά όταν λαμβάνουν επείγοντα αιτήματα.
- Να επιβεβαιώνουν την ταυτότητα του αποστολέα μέσω ανεξάρτητου τρόπου επικοινωνίας.
- Να χρησιμοποιούν ισχυρούς και διαφορετικούς κωδικούς πρόσβασης για κάθε λογαριασμό.
- Να αποφεύγουν το άνοιγμα ύποπτων συνδέσμων που αποστέλλονται μέσω μηνυμάτων ή email.
- Να αξιοποιούν αξιόπιστες λύσεις κυβερνοασφάλειας που μπορούν να εντοπίζουν και να μπλοκάρουν κακόβουλες ενέργειες.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η καλύτερη άμυνα απέναντι στις σύγχρονες απάτες είναι ο συνδυασμός ενημέρωσης, ψυχραιμίας και σωστής χρήσης των διαθέσιμων εργαλείων ασφαλείας, καθώς οι κυβερνοεγκληματίες γίνονται ολοένα πιο αποτελεσματικοί στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για την εξαπάτηση των χρηστών.
