Έντονο ενδιαφέρον αλλά και ανησυχία έχει προκαλέσει το τελευταίο διάστημα η εμφάνιση καρχαριών σε διάφορες θαλάσσιες περιοχές της Ελλάδας, με σχετικά βίντεο και φωτογραφίες να κάνουν τον γύρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Ωστόσο, οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι δεν πρόκειται για νέο φαινόμενο ούτε για ένδειξη αύξησης του πληθυσμού τους.
Όπως εξηγεί αναπληρωτής καθηγητής Ιχθυολογίας στο Τμήμα Ωκεανογραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου στην ΕΡΤ, οι καρχαρίες «δεν ήρθαν τώρα, ήταν πάντα», σημειώνοντας ότι η συχνότερη παρουσία τους κοντά στις ακτές σχετίζεται κυρίως με την περίοδο αναπαραγωγής τους. Παράλληλα, τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι οι πληθυσμοί τους βρίσκονται σε πτωτική πορεία και όχι σε αύξηση.
Στην ενίσχυση της αίσθησης ότι οι καρχαρίες εμφανίζονται συχνότερα συμβάλλουν και τα κοινωνικά δίκτυα, καθώς πλέον κάθε περιστατικό καταγράφεται και διαδίδεται άμεσα, κάτι που δεν συνέβαινε τα προηγούμενα χρόνια.
Οι ειδικοί εμφανίζονται καθησυχαστικοί και ως προς τον κίνδυνο για τους λουόμενους. Όπως επισημαίνουν, στην Ελλάδα δεν έχουν καταγραφεί πρόσφατα επιθέσεις καρχαριών, ενώ η τελευταία γνωστή περίπτωση χρονολογείται από τη δεκαετία του 1960 στον Παγασητικό Κόλπο. Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα θανατηφόρα περιστατικά από επιθέσεις καρχαριών παραμένουν εξαιρετικά σπάνια, κυμαινόμενα μεταξύ πέντε και δέκα ετησίως. «Δεν είμαστε στο μενού τους», τονίζουν χαρακτηριστικά.
Τα ξενικά είδη αλλάζουν τον χάρτη των ελληνικών θαλασσών
Την ίδια ώρα, μεγαλύτερο προβληματισμό προκαλεί στην επιστημονική κοινότητα η συνεχής εξάπλωση ξενικών ειδών στις ελληνικές θάλασσες, ένα φαινόμενο που συνδέεται άμεσα με την αύξηση της θερμοκρασίας των υδάτων και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Τα ξενικά είδη επηρεάζουν τόσο την αλιευτική δραστηριότητα όσο και την ισορροπία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Σύμφωνα με τους ειδικούς, προκαλούν ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία, καταναλώνουν αλιεύματα εμπορικής αξίας και δημιουργούν έντονο ανταγωνισμό με τα εγχώρια είδη, μεταβάλλοντας σταδιακά τη σύνθεση των πληθυσμών στις ελληνικές θάλασσες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το λεγόμενο «μπαρμπούνι λοχίας», ένα είδος που έχει κάνει αισθητή την παρουσία του τα τελευταία χρόνια, χωρίς ωστόσο να διαθέτει την εμπορική και γευστική αξία των παραδοσιακών ελληνικών ειδών.
Την αλλαγή αυτή διαπιστώνουν καθημερινά και οι επαγγελματίες αλιείς, οι οποίοι κάνουν λόγο για σημαντική μείωση ή ακόμη και εξαφάνιση ειδών όπως η μαρίδα και η γόπα σε ορισμένες περιοχές. Παράλληλα, περιγράφουν την εμφάνιση ιδιαίτερα επιθετικών και ταχύτατων ψαριών που καταναλώνουν τα αλιεύματα μέσα σε ελάχιστο χρόνο, προκαλώντας σοβαρές απώλειες στην παραγωγή και αυξάνοντας το κόστος της αλιευτικής δραστηριότητας.
