Ο ηλεκτρικός θερμοσίφωνας είναι από τις πιο ενεργοβόρες συσκευές του σπιτιού και γι’ αυτό συνοδεύεται από πολλές απορίες, αλλά και αρκετές παρανοήσεις.
Πόσο ρεύμα καταναλώνει πραγματικά, τι γίνεται αν μείνει ανοιχτός για ώρες και αν τελικά είναι επικίνδυνο να κάνουμε μπάνιο όσο λειτουργεί; Ώρα να τα βάλουμε όλα σε μια σειρά.
Από τι εξαρτάται η κατανάλωση του θερμοσίφωνα
Η κατανάλωση ρεύματος ενός θερμοσίφωνα δεν είναι ίδια για όλους. Καθοριστικό ρόλο παίζουν η χωρητικότητά του σε λίτρα, η ισχύς της αντίστασης (σε kW), η αρχική θερμοκρασία του νερού, η μόνωση της συσκευής και φυσικά πόση ώρα τον αφήνουμε ανοιχτό.
Ένας τυπικός οικιακός θερμοσίφωνας έχει ισχύ γύρω στα 2 με 4 κιλοβάτ (kW). Αυτό σημαίνει ότι όσο λειτουργεί, καταναλώνει αντίστοιχα 2–4 κιλοβατώρες ανά ώρα.
Για παράδειγμα, ένας θερμοσίφωνας 80 λίτρων χρειάζεται περίπου 30–40 λεπτά για να ζεστάνει το νερό στην πλήρη χωρητικότητά του, ανάλογα με τις συνθήκες. Αν υποθέσουμε ισχύ 4 kW και λειτουργία για μισή ώρα, η κατανάλωση είναι περίπου 2 kWh.
Σε έναν μεγαλύτερο θερμοσίφωνα, π.χ. 120 λίτρων, ο χρόνος θέρμανσης μπορεί να φτάσει ή και να ξεπεράσει τη μία ώρα για να ζεσταθούν και τα 120 λίτρα νερού. Σε αυτή την περίπτωση, η κατανάλωση ανεβαίνει αντίστοιχα, φτάνοντας τις 4 kWh για έναν πλήρη κύκλο θέρμανσης.
Άρα, όσο μεγαλύτερη η χωρητικότητα, τόσο περισσότερο χρόνο χρειάζεται για να ζεσταθεί το νερό και φυσικά τόσο αυξάνεται και το ενεργειακό «κόστος».
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι παραπάνω υπολογισμοί αφορούν την πλήρη θέρμανση όλου του νερού μέσα στον θερμοσίφωνα. Στην πράξη, για ένα σύντομο μπάνιο δεν είναι πάντα απαραίτητο να ολοκληρωθεί ένας πλήρης κύκλος λειτουργίας.
Καθώς το νερό που θερμαίνεται γίνεται ελαφρύτερο, ανεβαίνει προς τα πάνω στο δοχείο, ενώ το πιο κρύο παραμένει χαμηλότερα. Έτσι, δημιουργείται μια «στρωμάτωση» θερμοκρασίας, με το πιο ζεστό νερό να βρίσκεται στο επάνω μέρος, απ’ όπου και τροφοδοτείται το ντους. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και με μικρότερο χρόνο λειτουργίας, μπορεί να υπάρχει επαρκές ζεστό νερό για μία χρήση, με αντίστοιχα χαμηλότερη κατανάλωση ρεύματος.
Τι συμβαίνει αν ξεχάσουμε τον θερμοσίφωνα ανοιχτό
Η ανησυχία ότι αν ξεχαστεί ο θερμοσίφωνας ανοιχτός «θα καίει ασταμάτητα» δεν ανταποκρίνεται πλήρως στην πραγματικότητα. Οι περισσότεροι σύγχρονοι θερμοσίφωνες διαθέτουν θερμοστάτη, ο οποίος διακόπτει τη λειτουργία της αντίστασης μόλις το νερό φτάσει στην επιθυμητή θερμοκρασία. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα κι αν μείνει ανοιχτός, δεν λειτουργεί συνεχώς.
Ωστόσο, το νερό δεν μπορεί να παραμείνει ζεστό επ’ αόριστον. Παρά τη θερμομόνωση του μεταλλικού δοχείου, υπάρχουν απώλειες θερμότητας, ιδιαίτερα όταν ο θερμοσίφωνας είναι τοποθετημένος σε κρύο πατάρι ή σε εξωτερικό χώρο. Όταν η θερμοκρασία του νερού πέσει κάτω από ένα όριο, ο θερμοστάτης θα ενεργοποιήσει ξανά την αντίσταση.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι δεν πρόκειται να προκληθεί κάποια καταστροφή αν ξεχαστεί ανοιχτός για λίγη ώρα, αλλά σίγουρα δεν είναι και η πιο οικονομική επιλογή. Η επαναλαμβανόμενη ενεργοποίηση για να «κρατηθεί» το νερό ζεστό αυξάνει άσκοπα την κατανάλωση ρεύματος.
Μύθος ή αλήθεια: Είναι επικίνδυνο το μπάνιο με ανοιχτό τον θερμοσίφωνα;
Σύμφωνα με έναν από τους πιο διαδεδομένους αστικούς μύθους, δεν πρέπει να κάνουμε μπάνιο με ανοιχτό τον θερμοσίφωνα γιατί υπάρχει κίνδυνος ηλεκτροπληξίας. Η αλήθεια είναι πιο σύνθετη.
Σε έναν σωστά εγκατεστημένο και συντηρημένο θερμοσίφωνα, με γείωση και ρελέ διαρροής (διακόπτη ασφαλείας), ο κίνδυνος είναι ουσιαστικά ανύπαρκτος. Οι σύγχρονες ηλεκτρικές εγκαταστάσεις έχουν σχεδιαστεί ώστε να διακόπτουν άμεσα το ρεύμα σε περίπτωση βλάβης. Ωστόσο, σε παλιές εγκαταστάσεις ή σε σπίτια χωρίς σωστή γείωση, ο κίνδυνος δεν είναι θεωρητικός.
Γι’ αυτό και η γενική σύσταση παραμένει να κλείνουμε τον θερμοσίφωνα πριν το μπάνιο. Όχι επειδή «θα μας τινάξει το νερό», αλλά επειδή είναι μια απλή κίνηση που μειώνει τόσο τον ενεργειακό φόρτο όσο και κάθε περιττό ρίσκο.
