Η απόφαση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων να αποχωρήσουν από τον ΟΠΕΚ και τον ΟΠΕΚ+ αναμένεται να προκαλέσει σημαντικές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με αναλυτές να προειδοποιούν ότι η εξέλιξη αυτή μπορεί να αποδυναμώσει τον ρόλο του οργανισμού και να οδηγήσει σε μια πιο ασταθή παγκόσμια αγορά πετρελαίου τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με το Reuters, η κίνηση των ΗΑΕ θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη για τη Σαουδική Αραβία, η οποία επί χρόνια λειτουργούσε ως βασικός πυλώνας σταθερότητας του ΟΠΕΚ+, ιδίως σε περιόδους γεωπολιτικών και ενεργειακών κρίσεων.
Ο επικεφαλής αναλυτής αγορών της Nordea, Jan von Gerich, εκτίμησε ότι τα ΗΑΕ επιδιώκουν να αυξήσουν σημαντικά την παραγωγή πετρελαίου, γεγονός που θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να ασκήσει καθοδικές πιέσεις στις τιμές. Όπως σημείωσε, μετά το τέλος της σύγκρουσης με το Ιράν, ο ΟΠΕΚ ενδέχεται να μην διαθέτει πλέον την ίδια ικανότητα επηρεασμού των τιμών όπως στο παρελθόν.
Η επικεφαλής οικονομολόγος της ADCB, Monica Malik, υποστήριξε ότι η αποχώρηση ανοίγει τον δρόμο ώστε τα ΗΑΕ να ενισχύσουν το μερίδιό τους στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου, όταν σταθεροποιηθεί το γεωπολιτικό περιβάλλον. Όπως ανέφερε, η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να αποδειχθεί θετική για τους καταναλωτές και τη διεθνή οικονομία, εφόσον οδηγήσει σε αυξημένη προσφορά.
Ο αναλυτής της Rystad Energy, Jorge Leon, χαρακτήρισε την αποχώρηση των ΗΑΕ «σημαντική καμπή» για τον ΟΠΕΚ, επισημαίνοντας ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μαζί με τη Σαουδική Αραβία, συγκαταλέγονταν στις λίγες χώρες με ουσιαστική πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα. Το στοιχείο αυτό, όπως σημείωσε, ήταν κρίσιμο για τη δυνατότητα του οργανισμού να εξισορροπεί την αγορά και να διαχειρίζεται τις διακυμάνσεις της προσφοράς. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι, αν και οι άμεσες επιπτώσεις μπορεί να περιοριστούν προσωρινά λόγω των προβλημάτων στις εξαγωγές μέσω των Στενών του Ορμούζ, μακροπρόθεσμα ο ΟΠΕΚ κινδυνεύει να αποδυναμωθεί δομικά.
Εκτός ΟΠΕΚ+, τα ΗΑΕ αποκτούν μεγαλύτερη ευελιξία να αυξήσουν την παραγωγή τους, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για το κατά πόσο η Σαουδική Αραβία θα μπορέσει να διατηρήσει τον ρόλο του βασικού σταθεροποιητή της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου.
Ο διευθυντής ενέργειας και διύλισης της ICIS, Ajay Parmar, σημείωσε ότι τα ΗΑΕ διαφωνούσαν εδώ και καιρό με τη στρατηγική του ΟΠΕΚ, τονίζοντας ότι η αποχώρηση δεν αποτελεί έκπληξη, αλλά αναμένεται να έχει σημαντικές μακροπρόθεσμες συνέπειες. Παράλληλα, εκτίμησε ότι η εξέλιξη αυτή αντανακλά τη σταδιακή αποδυνάμωση της παραδοσιακής συμμαχίας με τη Σαουδική Αραβία.
Ο Sergey Vakulenko από το Carnegie Russia Eurasia Center και πρώην στέλεχος της Gazprom Neft ανέφερε ότι τα ΗΑΕ σχεδίαζαν εδώ και καιρό να αυξήσουν την παραγωγή τους έως και κατά 30%, κάτι που δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί εντός των περιορισμών του ΟΠΕΚ+. Όπως σημείωσε, η τρέχουσα συγκυρία είναι σχετικά ευνοϊκή για μια τέτοια κίνηση, καθώς οι τιμές παραμένουν υψηλές και η αγορά επηρεάζεται από τις ελλείψεις που προκαλεί ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι ακόμη και μετά την αποκατάσταση της ομαλής ροής μέσω των Στενών, η ζήτηση αναμένεται να παραμείνει αυξημένη, καθώς πολλές χώρες θα επιχειρήσουν να αναπληρώσουν τα αποθέματά τους. Σύμφωνα με τον Vakulenko, χωρίς τα ΗΑΕ ο ΟΠΕΚ καθίσταται σημαντικά πιο αδύναμος, καθώς ούτε το Ιράν ούτε το Ιράκ διαθέτουν ουσιαστική πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα. Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της δυνατότητας, όπως υπογράμμισε, βρισκόταν μέχρι σήμερα στα χέρια των ΗΑΕ και της Σαουδικής Αραβίας.
Συνολικά, οι αναλυτές συγκλίνουν ότι, αν και οι άμεσες επιπτώσεις ενδέχεται να παραμείνουν περιορισμένες λόγω των υφιστάμενων γεωπολιτικών εντάσεων, σε βάθος χρόνου η αποχώρηση των ΗΑΕ μπορεί να οδηγήσει σε έναν πιο ασταθή και λιγότερο ελεγχόμενο παγκόσμιο πετρελαϊκό χάρτη.
