Ανώτατοι αξιωματούχοι από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρώπη και την Ουκρανία έχουν συγκεντρωθεί στη Γενεύη καθώς οι σύμμαχοι του Κιέβου προσπαθούν να επηρεάσουν και να αναμορφώσουν το σχέδιο ειρήνης 28 σημείων που προωθεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και το οποίο θεωρείται από πολλές πλευρές ως ιδιαίτερα ευνοϊκό προς τη Ρωσία.
Το προσχέδιο απαιτεί από την Ουκρανία να παραχωρήσει εδάφη, να περιορίσει τον στρατό της και να αποσύρει οριστικά τις επιδιώξεις ένταξης στο ΝΑΤΟ, όροι που πολλοί Ουκρανοί, ακόμη και στο μέτωπο, ερμηνεύουν ως συνθηκολόγηση μετά από σχεδόν τέσσερα χρόνια πολέμου.
Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι αιφνιδιάστηκαν από το αμερικανικό σχέδιο, καθώς δεν είχαν ενημερωθεί, και πλέον κινούνται συντονισμένα για να το αναπροσαρμόσουν.
Η ΕΕ, η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο συμμετέχουν σε υψηλού επιπέδου συνομιλίες, ενώ οι Ευρωπαίοι ηγέτες επεξεργάζονται εναλλακτικές προτάσεις που θα αμβλύνουν τα πιο επίμαχα σημεία. Κοινός στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι η Ουκρανία δεν θα βρεθεί εκτεθειμένη σε μελλοντική επιθετικότητα και ότι δεν θα υπάρξουν αλλαγές συνόρων «διά της βίας».
Φρίντριχ Μερτς: Η δήλωση για το σχέδιο Τραμ και την προθεσμία
Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, δήλωσε ότι δεν είναι πεπεισμένος πως θα βρεθεί μέχρι την προθεσμία που έχει θέσει ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μια λύση αποδεκτή για την Ουκρανία, βάσει του αμερικανικού σχεδίου των 28 σημείων.
«Σήμερα είναι Κυριακή. Το σχέδιο του προέδρου Τραμπ είναι να υπάρξει μια συμφωνία έως την Πέμπτη. Είμαστε ακόμη πολύ μακριά από αυτό. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι εντελώς αδύνατο να επιτευχθεί… Αλλά είμαι σκεπτικός για το αν ένα τέτοιο αποτέλεσμα είναι δυνατό δεδομένων των τρεχουσών διαφορών», είπε ο Μερτς στο περιθώριο της συνόδου της G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ.
Ζελένσκι: «Όλοι χρειαζόμαστε ένα θετικό αποτέλεσμα»
Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι με δήλωσή του πριν από λίγο ανέφερε ότι είναι θετικό το γεγονός ότι «η διπλωματία έχει ενεργοποιηθεί» στη Γενεύη και ελπίζει ότι οι συνομιλίες εκεί θα είναι εποικοδομητικές.
Σε μια ανάρτηση στο Telegram, ο Ζελένσκι δηλώνει ότι ελπίζει οι συναντήσεις που πραγματοποιούνται, συμπεριλαμβανομένων των επικείμενων συνομιλιών με την αμερικανική αντιπροσωπεία, να οδηγήσουν σε ένα αποτέλεσμα που θα φέρει πιο κοντά το τέλος του πολέμου. «Όλοι χρειαζόμαστε ένα θετικό αποτέλεσμα», καταλήγει ο Ουκρανός.
Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν: «Τα σύνορα δεν μπορούν να αλλάξουν με τη βία»
Η δήλωση της φον ντερ Λάιεν την Κυριακή έρχεται την ώρα που υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ουκρανία και σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας από τη Γαλλία, τη Βρετανία και τη Γερμανία πραγματοποιούν συνομιλίες στη Γενεύη την Κυριακή για να συζητήσουν το σχέδιο της Ουάσιγκτον για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
«Η Ουκρανία βρέθηκε στο επίκεντρο πολλών συζητήσεων τις τελευταίες ημέρες. Οποιοδήποτε αξιόπιστο και βιώσιμο σχέδιο ειρήνης πρέπει πρωτίστως να σταματήσει τις δολοφονίες και να τερματίσει τον πόλεμο, χωρίς να σπέρνει τους σπόρους για μελλοντικές συγκρούσεις. Έχουμε συμφωνήσει στα κύρια στοιχεία που απαιτούνται για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη και για την κυριαρχία της Ουκρανίας. Ας επισημάνω τρία από αυτά.
Πρώτον, τα σύνορα δεν μπορούν να αλλάξουν δια της βίας.
Δεύτερον, ως κυρίαρχο κράτος, δεν πρέπει να επιβληθούν περιορισμοί στις ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας που θα άφηναν τη χώρα ευάλωτη σε μελλοντική επίθεση και επομένως θα υπονόμευαν και την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Τρίτον, η κεντρικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην εξασφάλιση ειρήνης για την Ουκρανία πρέπει να αντικατοπτρίζεται πλήρως. Η Ουκρανία πρέπει να έχει την ελευθερία και το κυρίαρχο δικαίωμα να επιλέγει τη μοίρα της. Επέλεξαν την ευρωπαϊκή πορεία. Αυτό ξεκινά με την ανοικοδόμηση της χώρας, την ένταξή της στην Ενιαία Αγορά και τη βιομηχανική βάση άμυνας μας, και τελικά, την ένταξή της στην Ένωσή μας.
Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε μαζί με την Ουκρανία, τα κράτη μέλη μας, τη Συμμαχία των Προθύμων και τις ΗΠΑ για να σημειώσουμε ουσιαστική πρόοδο προς την ειρήνη. Το σημαντικό είναι να προχωρήσουμε ως εταίροι, με ενιαίο τρόπο.
Κλείνοντας, θέλω να τονίσω ένα σημείο που είναι προσωπικά σημαντικό για εμένα. Ένα κρίσιμο στοιχείο που πρέπει να συμπεριληφθεί σε κάθε συμφωνία: η επιστροφή κάθε ουκρανού παιδιού που απήχθη από τη Ρωσία. Από όλες τις φρίκες που προκάλεσε ο πόλεμος της Ρωσίας, καμία δεν πληγώνει περισσότερο από αυτή. Δεκάδες χιλιάδες αγόρια και κορίτσια παραμένουν εγκλωβισμένα στη Ρωσία, τρομοκρατημένα και προσδοκώντας τους αγαπημένους τους. Πρέπει να τοποθετήσουμε αυτά τα παιδιά στην κορυφή της παγκόσμιας ατζέντας.
Γι’ αυτό, μαζί με την Ουκρανία και τον Καναδά, θα συνδιοργανώσουμε μια Σύνοδο της Διεθνούς Συμμαχίας για την Επιστροφή των Ουκρανών Παιδιών. Δεν θα σταματήσουμε μέχρι να επανενωθεί κάθε παιδί με την οικογένειά του, στο σπίτι του, εκεί που ανήκει».
Ποιοι συμμετέχουν στις συνομιλίες στη Γενεύη
Στις συνομιλίες της Γενεύης, από την αμερικανική πλευρά έχουν ήδη φτάσει ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο υπουργός Στρατού Νταν Ντρίσκολ, εκπροσωπώντας την κυβέρνηση Τραμπ που πιέζει για συμφωνία πριν από την προθεσμία της Πέμπτης.
Από την Ευρώπη συμμετέχουν οι σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας της Γαλλίας, της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, με τον Τζόναθαν Πάουελ να εκπροσωπεί τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται στο τραπέζι μέσω του επικεφαλής του γραφείου της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, Μπιορν Σάιμπερτ.
Παράλληλα, η Ιταλία έχει αποστείλει τον σύμβουλο εθνικής ασφάλειας Φαμπρίτσιο Σάτζιο, ενώ σε πολιτικό επίπεδο ενημερώνονται και συντονίζονται οι Εμανουέλ Μακρόν, Φρίντριχ Μερτς, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, Αλεξάντερ Στουμπ και ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ.
Την ουκρανική αντιπροσωπεία ηγείται ο επικεφαλής του γραφείου του προέδρου, Αντρίι Γερμάκ, με τον γραμματέα του συμβουλίου εθνικής άμυνας και ασφάλειας Ρουστέμ Ουμέροφ επίσης παρών, ενώ ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι παραμένει σε άμεση επικοινωνία, τονίζοντας ότι καμία συμφωνία δεν μπορεί να ληφθεί χωρίς την Ουκρανία.
Νωρίτερα ο Ρούμπιο αναγκάστηκε να αποστασιοποιηθεί από αναφορές ότι χαρακτήρισε το σχέδιο «κατάλογο ρωσικών επιθυμιών», υπογραμμίζοντας ότι η πρόταση «συντάχθηκε από τις ΗΠΑ» και αποτελεί «ισχυρό πλαίσιο για συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις».
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες είχαν ήδη πραγματοποιήσει επείγουσα συνεννόηση στη σύνοδο G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ, μαζί με τον Ζελένσκι, επισημαίνοντας ότι δεν μπορούν να υπάρξουν αποφάσεις «για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία». Παράλληλα, προειδοποίησαν ότι οποιεσδήποτε ρυθμίσεις επηρεάζουν ΕΕ ή ΝΑΤΟ απαιτούν συναίνεση των μελών.
Το χρονοδιάγραμμα παραμένει ασφυκτικό, καθώς ο Τραμπ έχει δώσει προθεσμία έως την Πέμπτη, απειλώντας ότι διαφορετικά η Ουκρανία θα βρεθεί αντιμέτωπη με «χειρότερη συμφωνία» και πιθανή διακοπή αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών και στρατιωτικής υποστήριξης – κρίσιμων για την άμυνα της χώρας.
Την ίδια στιγμή, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν εμφανίζεται θετικός προς το σχέδιο, το οποίο προβλέπει αποδέσμευση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων στην Ευρώπη και ανοίγει δυνατότητες οικονομικών έργων μετά τον πόλεμο.
Οι επαφές στη Γενεύη αναμένονται να συνεχιστούν σε σχήματα πολλαπλών επιπέδων καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, καθώς οι σύμμαχοι αναζητούν κοινή θέση που θα στηρίζει το Κίεβο, χωρίς να προκαλεί ευθεία σύγκρουση με τον απρόβλεπτο Αμερικανό πρόεδρο.
Για τους Ευρωπαίους, το μήνυμα παραμένει σαφές: καμία συμφωνία δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς συμμετοχή της Ουκρανίας – ούτε χωρίς εγγυήσεις ότι δεν θα μείνει ανυπεράσπιστη.
