Το Θέατρο Δράματος της Μαριούπολης, που είχε καταστραφεί από ρωσικό αεροπορικό πλήγμα το 2022 ενώ εκατοντάδες άμαχοι βρίσκονταν στο υπόγειό του, αναμένεται να ανοίξει ξανά, με τις αρχές υπό ρωσική κατοχή να προβάλλουν την ανακατασκευή ως σύμβολο «αναγέννησης».
Η ανακατασκευή της Μαριούπολης έχει γίνει από το Κρεμλίνο σύμβολο της κυριαρχίας του στις κατεχόμενες περιοχές της Ουκρανίας.
Το θέατρο αναμένεται να ανοίξει μέχρι το τέλος του μήνα με την παράσταση «Το Κόκκινο Λουλούδι», ένα ρωσικό παραμύθι, μετά από σχεδόν πλήρη ανακατασκευή τα τελευταία δύο χρόνια. «Το θέατρο ξαναγεννιέται μαζί με τη Μαριούπολη. Τα ρωσικά και σοβιετικά κλασικά έχουν επιστρέψει στη σκηνή», αναφέρει ανακοίνωση του θεάτρου για τα μελλοντικά του σχέδια.
Ο φωτογράφος Εβγένι Σοσνόφσκι, που συνεργάστηκε εκτενώς με το θέατρο αλλά μετακόμισε στο Κίεβο μετά την κατάληψη, δηλώνει: «Δεν μπορώ να σκεφτώ άλλη λέξη παρά μόνο κυνισμό. Στον χώρο αυτό έπρεπε να υπάρχει μνημείο στη μνήμη των κατοίκων που σκοτώθηκαν, όχι χώρος ψυχαγωγίας».
Η επίθεση στο θέατρο παραμένει ένα από τα πιο διαβόητα περιστατικά του πολέμου στην Ουκρανία, καθώς το κτίριο είχε στο προαύλιο του ζωγραφισμένη τη λέξη «ΠΑΙΔΙΑ» με μεγάλα γράμματα. Επιβεβαιωμένα σκοτώθηκαν τουλάχιστον δώδεκα άτομα, ενώ ο πραγματικός αριθμός είναι πιθανότατα πολύ μεγαλύτερος.
Η Ρωσία αρνείται ότι χτύπησε το θέατρο και υποστηρίζει ότι η καταστροφή προκλήθηκε από έκρηξη εντός του κτιρίου. Ανεξάρτητες έρευνες, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι υπεύθυνες ήταν ρωσικές αεροπορικές βόμβες. Η Διεθνής Αμνηστία κατέληξε ότι η καταστροφή «πιθανότατα προκλήθηκε από δυνάμεις της Ρωσίας που στοχεύουν σκόπιμα αμάχους» και ότι η επίθεση πρέπει να εξεταστεί ως έγκλημα πολέμου.
Η πρώην ηθοποιός Βίρα Λεμπέντσκα, που σήμερα ζει με μικρή ομάδα πρώην ηθοποιών της Μαριούπολης στην Ουζχορντ, δηλώνει: «Έχουν ψυχαγωγία, τραγούδια και χορό πάνω σε όλα τα κόκαλα. Έχω την αίσθηση ότι οι ψυχές των ανθρώπων που πέθαναν εκεί δεν θα τους αφήσουν να παίξουν καλά». Η ομάδα τους παρουσιάζει σε ευρωπαϊκά θέατρα το έργο «Mariupol Drama», που βασίζεται στα γεγονότα των Φεβρουαρίου και Μαρτίου 2022.
Πολλοί άλλοι ηθοποιοί παρέμειναν στη Μαριούπολη και συνεργάζονται με το νέο θέατρο. Ο Σοσνόφσκι αναφέρει: «Για αυτούς, το κύριο είναι να παίζουν στη σκηνή. Τα υπόλοιπα δεν έχουν σημασία. Το μότο τους είναι ‘Είμαστε έξω από την πολιτική’. Δεν τους ενδιαφέρει αν βρίσκονται στη Ρωσία ή στην Ουκρανία».
Ο πρώην διευθυντής του θεάτρου παρέμεινε στη Μαριούπολη, αλλά υποβαθμίστηκε και πλέον διευθύνει την ορχήστρα, ενώ τις ηγετικές θέσεις ανέλαβε ο Ίγκορ Σολόνιν, πρώην αναπληρωτής διευθυντής του Τσίρκου του Ντονέτσκ.
Η Ρωσία έχει ξεκινήσει ένα μεγάλο πρόγραμμα ανακατασκευής στη Μαριούπολη, ενώ ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν υπέγραψε πρόσφατα διάταγμα που επιτρέπει στις αρχές κατεχόμενων περιοχών να κατάσχουν άδεια διαμερίσματα. Σήμερα, περισσότερα από 12.000 ακίνητα εμφανίζονται ως «χωρίς ιδιοκτήτη» από τις ρωσικές αρχές.
Πολλοί πρώην κάτοικοι της Μαριούπολης έχουν δει τις περιουσίες τους να κατασχέθηκαν ή να βρίσκονται υπό διαδικασία κατάσχεσης, ενώ η μόνη δυνατότητα αποζημίωσης είναι η απόκτηση ρωσικής υπηκοότητας. Οι ιστορίες τους αποκαλύπτουν τη δυσκολία των κατοίκων να διατηρήσουν τα δικαιώματά τους, είτε βρίσκονται στην κατεχόμενη πόλη είτε έχουν μετακινηθεί σε περιοχές υπό ουκρανικό έλεγχο.
Η Λεμπέντσκα δηλώνει ότι το δικό της διαμέρισμα στη Μαριούπολη διασώθηκε σχετικά άθικτο, με λίγα σπασμένα παράθυρα, αλλά έχει κλείσει οριστικά αυτό το κεφάλαιο της ζωής της. «Το μέρος είναι νεκρό για μένα. Ας απολαύσουν τον ‘ρωσικό κόσμο’», λέει χαρακτηριστικά.
