Με στόχο τον κατευνασμό των αντιδράσεων για την εμπορική συμφωνία με τις χώρες της Mercosur, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε την Τρίτη (6/1) μια πρόταση-σταθμό για την ενίσχυση της χρηματοδότησης του αγροτικού τομέα. Η κίνηση αυτή της προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έρχεται ως απάντηση στις έντονες πιέσεις της Γαλλίας και της Ιταλίας, οι οποίες ζητούν μεγαλύτερες παραχωρήσεις στον προϋπολογισμό για τη γεωργία προκειμένου να ανάψουν το «πράσινο φως» στην αμφιλεγόμενη συμφωνία.
Το χρονοδιάγραμμα είναι πιεστικό, σύμφωνα με το Euractiv, καθώς οι πρεσβευτές της Ε.Ε. αναμένεται να ψηφίσουν για τη συμφωνία την προσεχή Παρασκευή (9/1), ανοίγοντας τον δρόμο για την επίσημη υπογραφή της στην Παραγουάη στις 12 Ιανουαρίου.
Von der Leyen proposes to unlock €45 billion for farmers to secure support for Mercosur deal https://t.co/tCeVgzUaGM pic.twitter.com/V9kxEzA7lB
— Euractiv (@Euractiv) January 6, 2026
Το σχέδιο της Φον ντερ Λάιεν με 45 δισ. ευρώ στο τραπέζι
Σε επιστολή της προς την Κυπριακή Προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και την πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, η πρόεδρος της Κομισιόν πρότεινε την ανακατανομή πόρων που δεν ήταν άμεσα διαθέσιμοι στην αρχική πρόταση του προϋπολογισμού 2028-2034.
Ειδικότερα, προτείνει τη χρήση των δύο τρίτων – περίπου 45 δισεκατομμυρίων ευρώ – από το ποσό που είχε δεσμευτεί μέχρι την ενδιάμεση αναθεώρηση του επταετούς προϋπολογισμού, ώστε να διατεθούν άμεσα για τη στήριξη των αγροτών. Τα κράτη-μέλη θα μπορούν να ζητήσουν αυτούς τους πόρους κατά την υποβολή των εθνικών και περιφερειακών σχεδίων εταιρικής σχέσης.
Επιπλέον εγγυήσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Η πρόταση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή περιλαμβάνει, επίσης, ένα αποθεματικό 6,3 δισεκατομμυρίων ευρώ για την αντιμετώπιση των διαταραχών της αγοράς, καθώς και αυξημένη χρηματοδότηση για τις αγροτικές περιοχές, με τουλάχιστον 10% των πόρων κάθε εθνικού σχεδίου να κατευθύνεται εκεί.
Όπως επισημαίνει η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην επιστολή της, «ο συνδυασμός αυτών των πολιτικών και δημοσιονομικών εργαλείων θα παράσχει στους αγρότες και στις αγροτικές κοινότητες ένα πρωτοφανές επίπεδο στήριξης, από ορισμένες απόψεις ακόμη υψηλότερο από ό,τι στον τρέχοντα δημοσιονομικό κύκλο».
Αντιδράσεις και προβληματισμός από τους ειδικούς
Η κίνηση έγινε δεκτή με ικανοποίηση από την Ιταλία. Ο Ιταλός υπουργός Γεωργίας, Φραντσέσκο Λολομπρίτζιντα, χαρακτήρισε την πρόταση ως «ευχάριστα νέα», προσθέτοντας: «Όχι μόνο ακυρώθηκε η περικοπή του 22% των πόρων που προορίζονταν για τη γεωργία για την περίοδο 2028-2034, αλλά η οικονομική κατανομή αυξήθηκε μάλιστα κατά 1 δισεκατομμύριο ευρώ σε σύγκριση με την περίοδο 2021-2027».
Ωστόσο, αναλυτές εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για τη χρήση των αποθεματικών τόσο νωρίς. Η Εουλάλια Ρούμπιο, ανώτερη ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Jacques Delors, δήλωσε στο Euractiv το εξής: «Εξαντλούμε το αποθεματικό ευελιξίας πριν καν ξεκινήσουμε το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Η χρήση των κονδυλίων της Ε.Ε. για την αποζημίωση των χαμένων από τις εμπορικές συμφωνίες έχει μεγάλη λογική, αλλά αν θέλουν να το κάνουν, θα πρέπει να δημιουργήσουν ένα πρόσθετο εργαλείο, όπως έκαναν μετά το Brexit».
Οι υπουργοί Γεωργίας της Ε.Ε. αναμένεται να συζητήσουν το θέμα της αμοιβαιότητας στις εμπορικές συμφωνίες και τον επόμενο προϋπολογισμό της ΚΑΠ σε έκτακτη συνεδρίαση, που θα γίνει την Τετάρτη (7/1).
