Ο Ντόναλντ Τραμπ διένειμε στους συμμάχους του, περιλαμβανομένου του Ισραήλ, ένα προσχέδιο συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν, την ώρα που οι δύο πλευρές προσπαθούν να αποτρέψουν νέες παραβιάσεις της εκεχειρίας που θα μπορούσαν να ξεφύγουν από τον έλεγχοκαι ο Πακιστανός ΥΠΕΞ σπεύδει στην Ουάσιγκτον για επείγουσες διαπραγματεύσεις.
Το υπουργικό συμβούλιο του Τραμπ την Τετάρτη αναμενόταν να συζητήσει τη συμφωνία, αλλά το Axios ανέφερε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι χρειαζόταν μερικές ακόμη ημέρες για να το σκεφτεί.
Την ίδια στιγμή, ο Λευκός Οίκος επιβεβαίωσε το ρεπορτάζ, γύρω από τη συμφωνία υπογραφής μνημονίου για επέκταση εκεχειρίας 60 ημερών ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράμ, χωρίς όμως, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ να το έχει ακόμη υπογράψει.
Η έκθεση αναφέρει μεταξύ άλλων ότι πρόκειται για εκεχειρία 60 ημερών, ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν ξανά, ότι το Ιράν υπόσχεται να απομακρύνει όλες τις νάρκες εντός 30 ημερών και ότι η Τεχεράνη θα δεσμευτεί να μην κατασκευάσει πυρηνικά όπλα.
Το σχέδιο που δημοσίευσε ο Αμερικανός πρόεδρος δεν διαφέρει σημαντικά από αυτό που κυκλοφορεί εδώ και μέρες στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με το οποίο το στενό του Ορμούζ θα ανοίξει στην εμπορική ναυτιλία, ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών θα αρθεί και το Ιράν θα αποκτήσει πρόσβαση σε παγωμένα περιουσιακά στοιχεία ύψους έως και 12 δισ. δολαρίων (9 δισ. λιρών).
Στόχος θα είναι η εμπορική ναυτιλία στο στενό να επιστρέψει στα προπολεμικά επίπεδα εντός 30 ημερών και να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, οι οποίες προβλέπεται να διαρκέσουν έως και 60 ημέρες. Αυτό θα περιλαμβάνει συζητήσεις σχετικά με τα αποθέματά του σε υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο, μια χρονικά περιορισμένη αναστολή περαιτέρω εμπλουτισμού και εποπτεία από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), τον πυρηνικό ελεγκτικό οργανισμό του ΟΗΕ. Το Ιράν θα παραιτηθεί από τη χρήση πυρηνικών όπλων.
► Axios: Συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν για 60ημερη παράταση εκεχειρίας – Εκκρεμεί η έγκριση από Τραμπ
Η Κίνα ασκεί πιέσεις στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να επικυρώσει οποιαδήποτε συμφωνία.
Το τρέχον πεδίο εφαρμογής της συμφωνίας θα ήταν εξαιρετικά δυσάρεστο για το Ισραήλ, διότι αναβάλλει την ανάληψη οποιωνδήποτε σταθερών πυρηνικών δεσμεύσεων από το Ιράν και απαιτεί μόνιμη κατάπαυση του πυρός που θα περιλαμβάνει και τον Λίβανο.
Το σχέδιο είναι λιγότερο συγκεκριμένο από την εκδοχή της Τεχεράνης όσον αφορά την άρση των κυρώσεων στις εξαγωγές πετρελαίου και πετροχημικών του Ιράν. Επιπλέον, προβλέπει την ελεύθερη, χωρίς τέλη, ναυσιπλοΐα στο στενό του Ορμούζ.
Το Ιράν προσπαθεί να διαπραγματευτεί μια συμφωνία με το Ομάν, ξεχωριστή από οποιοδήποτε μνημόνιο κατανόησης που θα είχε ως αποτέλεσμα την επιβολή τελών για «ναυτιλιακές υπηρεσίες». Σε δηλώσεις που δεν προκάλεσαν επίσημη αντίδραση από τη Μουσκάτ, ο Τραμπ απείλησε την Τετάρτη να «ανατινάξει» το Ομάν αν προσπαθούσε να καταλήξει σε συμφωνία με την Τεχεράνη που θα περιελάμβανε την επιβολή τελών.
Το Στενό του Ορμούζ στο επίκεντρο
Το ναυτικό του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης εξέδωσε δήλωση με την οποία επαναβεβαίωνε τον έλεγχό του επί του στενού, αναφέροντας ότι σε 26 εμπορικά πλοία και πετρελαιοφόρα είχε δοθεί άδεια να διέλθουν από τη θαλάσσια οδό τις τελευταίες 24 ώρες.
Το IRGC δήλωσε ότι «η αίτηση άδειας είναι υποχρεωτική και η διέλευση μέσω άλλων διαδρομών θα θεωρείται παραβίαση». Παρέμβει την Τετάρτη το βράδυ για να εμποδίσει τέσσερα πλοία που προσπαθούσαν να πλεύσουν μέσω του στενού με τους πομποδέκτες τους απενεργοποιημένους. Ανέφερε ότι δύο σταμάτησαν στη θέση τους και δύο αναγκάστηκαν να επιστρέψουν.
Οι μέχρι τώρα συγκρούσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν δεν έχουν σταματήσει την έμμεση επικοινωνία τους με τη μεσολάβηση του Πακιστάν και του Κατάρ, αλλά αν οι εταιρείες πετρελαιοφόρων εντείνουν τις προσπάθειές τους να περάσουν από το στενό χωρίς την άδεια του Ιράν, η εύθραυστη εκεχειρία που συμφωνήθηκε στις 8 Απριλίου θα μπορούσε να καταρρεύσει.
Οι τιμές του πετρελαίου ανέβηκαν κατά 2% την Πέμπτη το πρωί, αλλά παρέμειναν κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Στη Μόσχα, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αλί Μπαγκέρι, επανέλαβε το αίτημα να αποδεσμευθούν τα δεσμευμένα κεφάλαια σε ιρανικούς τραπεζικούς λογαριασμούς χωρίς όρους.
Η Ουάσιγκτον αντέδρασε επιβάλλοντας κυρώσεις στην νεοσύστατη Αρχή του Στενού του Περσικού Κόλπου του Ιράν, η οποία δημιουργήθηκε για να διαχειρίζεται τη διέλευση των πλοίων από τη θαλάσσια οδό. Η Τεχεράνη προσπαθεί να εξασφαλίσει τη συναίνεση του Ομάν για τον συντονισμό. Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, απείλησε την Πέμπτη να στοχεύσει το Ομάν εάν βοηθήσει στην επιβολή συστήματος διοδίων στο στενό, προειδοποιώντας για κυρώσεις εναντίον οποιωνδήποτε εμπλεκόμενων χωρών.
Εσωτερικές εντάσεις στο Ιράν
Καθώς αυξάνονται οι εντάσεις στο εσωτερικό του Ιράν σχετικά με τη σκοπιμότητα των διαπραγματεύσεων με τον Τραμπ, ο ανώτατος ηγέτης της χώρας, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ζήτησε από τους αξιωματούχους να μην μετατρέπουν τις διαφορές σε διχασμούς και να διασφαλίσουν ότι το κοινοβούλιο, το οποίο είναι επί του παρόντος κλειστό, θα ασχοληθεί με τα οικονομικά προβλήματα του λαού.
Ο Χαμενεΐ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιδιώκουν να «υποτάξουν τη χώρα». «Το τυφλό σχέδιο του εχθρού… είναι να δημιουργήσει διχασμό και καταστροφή προκειμένου να αντισταθμίσει τις στρατιωτικές του ήττες», είπε.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ανώτεροι διπλωμάτες στο Ομάν έμειναν σοκαρισμένοι και εξοργισμένοι από την απειλή του Τραμπ την Τετάρτη.
Το Ομάν, το οποίο θεωρείται σύμμαχος της Δύσης και έχει δεσμευτεί να αναλάβει διαμεσολαβητικό ρόλο στη Μέση Ανατολή, βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με το Ιράν σχετικά με το μέλλον του στενού, αλλά δεν τάσσεται υπέρ μιας συμφωνίας που θα οδηγήσει στην επιβολή διοδίων ή σε σκληρή ιρανική παρέμβαση στην ελεύθερη ναυσιπλοΐα. Οι εφημερίδες του Ομάν δεν ανέφεραν την απειλή του Τραμπ.
Σε ένδειξη της συνεχιζόμενης καταστολής στο Ιράν, η Διεθνής Αμνηστία ανέφερε ότι οι αρχές έχουν συλλάβει περισσότερους από 6.000 ανθρώπους από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν την επίθεσή τους στις 28 Φεβρουαρίου, μεταξύ των οποίων διαδηλωτές, δημοσιογράφοι, δικηγόροι, υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αντιφρονούντες και μέλη εθνοτικών και θρησκευτικών μειονοτήτων.
