Οι τρεις βασικοί υποστηρικτές του Κιέβου – Γαλλία, Γερμανία και Βρετανία – φέρονται να καταρτίζουν σχέδιο για την έναρξη των διαπραγματεύσεων με τη Ρωσία με στόχο των τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα και μίλησαν στο Bloomberg, το σχέδιο των «Big Three» προβλέπει τη διεξαγωγή συνομιλιών με τη συμμετοχή και των δύο πλευρών και μάλιστα έχουν ενημερώσει και τους Ουκρανούς για τους σχεδιασμούς τους. «Δεν κλείνουμε την πόρτα στον διάλογο, αλλά οι Ευρωπαίοι μέχρι σήμερα είναι εχθρικοί. Αν παρουσιάσουν εποικοδομητικές και σοβαρές ιδέες θα τις αξιολογήσουμε», είναι το μήνυμα που στέλνει η Μόσχα από την πλευρά της.
Οι συνομιλίες υπό την ηγεσία των ΗΠΑ έχουν περιέλθει σε τέλμα και η κατάσταση στο πεδίο του πολέμου έχει παγιωθεί με τη Ρωσία να ελέγχει πλέον σχεδόν ολόκληρη την ανατολική Ουκρανία και συνολικά περίπου το 20% της συνολικής ουκρανικής επικράτειας.
Πίσω από την στροφή των «Big Three»
Οι ηγεσίες των τριών χωρών εκτιμούν ότι πλέον έχουν διαμορφωθεί οι συνθήκες ώστε να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, υποστηρίζοντας μάλιστα πως οι επιθέσεις που εξαπολύει το Κίεβο το τελευταίο διάστημα – βαθιά στη Ρωσία – αυξάνουν την πίεση στο Κρεμλίνο και έχουν προκαλέσει αντιπαραθέσεις ακόμη και στα ανώτατα κλιμάκια της ρωσικής ηγεσίας.
Ταυτόχρονα όμως το κόστος της σύγκρουσης διαρκώς αυξάνεται και σε συνδυασμό με την ενεργειακή κρίση, που πυροδοτήθηκε από τον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο κατά του Ιράν και το επακόλουθο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, δημιουργείται μια ασφυκτική κατάσταση στους ευρωπαϊκούς προϋπολογισμούς.
Επιδίωξη των ευρωπαίων σε αυτή τη φάση είναι να αποφευχθεί ένας ακόμη χειμώνας κατά τον οποίο οι Ρώσοι θα μπορέσουν να εντείνουν τα χτυπήματα σε ενεργειακές υποδομές εξαντλώντας περαιτέρω τους Ουκρανούς.
Οι πηγές, που μίλησαν στο Bloomberg, θέλοντας να αποφύγουν την εικόνα «πατροναρίσματος» των Ουκρανών, διευκρίνισαν ότι το εάν θα προχωρήσουν οι πρωτοβουλίες για συνομιλίες με τη Μόσχα είναι ένα ζήτημα που εναπόκειται αποκλειστικά στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι και σε καμία περίπτωση δεν θα τον πιέσουν για να υιοθετήσει μια στρατηγική με την οποία δεν συμφωνεί.
Ο Ζελένσκι έχει προχωρήσει σε νέες εκκλήσεις προς τους Συμμάχους, τονίζοντας πως η Ουκρανία χρειάζεται επειγόντως περισσότερα συστήματα Patriot και άλλες δυνατότητες αντιαεροπορικής άμυνας, καθώς η Ρωσία συνεχίζει να βομβαρδίζει τις ουκρανικές πόλεις.
Ωστόσο τα ευρωπαϊκά αποθέματα – οικονομικά και στρατιωτικά – εξαντλούνται και η υποστήριξη του Κιέβου γίνεται όλο και πιο δυσβάσταχτη για τις ευρωπαϊκές οικονομίες, που βρίσκονται ήδη αντιμέτωπες με σοβαρά δημοσιονομικά προβλήματα. Τον Μάιο, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε δηλώσει ότι η Ευρώπη θα πρέπει να επιδιώξει να διαμορφώσει δικό της ρόλο στις διαπραγματευτικές προσπάθειες, οι οποίες μέχρι σήμερα διεξάγονταν υπό την αμερικανική ηγεσία.
Σύμφωνα με τις πηγές που μίλησαν στο Bloomberg, για το θέμα αναμένεται τις επόμενες ημέρες να έχουν συνομιλίες ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν. Και οι τρεις αντιμετωπίζουν σημαντικές εσωτερικές κρίσεις, με τις οικονομίες των χωρών τους να έχουν περιέλθει σε δεινή θέση και την αποδοχή τους να βρίσκεται σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.
Υπενθυμίζεται πως οι Ευρωπαίοι ψάχνουν ήδη τον «εκλεκτό» που θα μπορούσε να τους εκπροσωπήσει σε απευθείας συνομιλίες με τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Το ζήτημα ενδέχεται να συζητηθεί και επίσημα στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ τον Ιούνιο.
Οι αντίθετες φωνές στην ΕΕ – «Πιέστε κι άλλο τον Πούτιν»
Πάντως στην ΕΕ δεν λείπουν και οι φωνές που θεωρούν λανθασμένη τη στρατηγική των συνομιλιών με τον Βλαντιμίρ Πούτιν στην παρούσα φάση. Όπως υποστηρίζουν οι επικριτές του σχεδίου για άμεσες διαπραγματεύσεις, «δεν είναι η κατάλληλη στιγμή» καθώς «ο Πούτιν δεν έχει δείξει κανένα σημάδι πως αντιμετωπίζει σοβαρά αυτή την προοπτική και εξακολουθεί να προβάλλει μαξιμαλιστικές απαιτήσεις, μεταξύ των οποίων και η παραχώρηση από την Ουκρανία εδαφών που δεν τελούν υπό ρωσική κατοχή».
Αντίθετα, ισχυρίζονται πως οι σύμμαχοι του Κιέβου θα πρέπει να αξιοποιήσουν τη συγκυρία για να παράσχουν στον Ζελένσκι τα όπλα που χρειάζεται και να εντείνουν περαιτέρω την πίεση προς το Κρεμλίνο, αυστηροποιώντας ακόμη περισσότερο τις κυρώσεις, υποστηρίζουν οι ίδιες πηγές. Προσθέτουν δε ότι οι χώρες της αποκαλούμενης και «Ε3» (Γαλλία, Βρετανία, Γερμανία) θα πρέπει να συνεργαστούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες ώστε να οδηγήσουν τη Ρωσία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, καθώς το πρόβλημα βρίσκεται στη Μόσχα και όχι στο Κίεβο.
Η εν λόγω πλευρά, σύμφωνα με πηγές του Bloomberg, πιστεύει πως «δεν θα πρέπει οι ευρωπαϊκές χώρες να είναι εκείνες που ζητούν από τον Πούτιν να διαπραγματευτεί». «Αντίθετα», ισχυρίζονται, «η πρωτοβουλία θα έπρεπε να προέρχεται από τη ρωσική πλευρά, δεδομένων των αυξανόμενων οικονομικών δυσκολιών της Ρωσίας και των εξαιρετικά υψηλών μηνιαίων απωλειών που καταγράφει στο μέτωπο».
Μόσχα: «Αν θέλετε συνομιλίες παρουσιάστε σοβαρές ιδέες»
«Η Ρωσία δεν έχει διαπιστώσει μέχρι στιγμής ενδείξεις ότι η Ευρώπη μπορεί να καταθέσει ουσιαστικές και αξιόπιστες προτάσεις για τις διαπραγματεύσεις σχετικά με την Ουκρανία», δήλωσε ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Μιχαήλ Γκαλούζιν, μιλώντας στο περιθώριο του Διεθνούς Οικονομικού Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης.
«Η Ευρώπη απουσιάζει πλήρως από ολόκληρο αυτό το σχήμα (των τριμερών διαπραγματεύσεων). Απουσιάζει ακριβώς λόγω της εχθρικής και καταστροφικής στάσης της απέναντι στη Ρωσία», ανέφερε, προσθέτοντας ωστόσο ότι «δεν κλείνουμε την πόρτα στον διάλογο».
«Εάν διαθέτει οποιεσδήποτε εποικοδομητικές και σοβαρές ιδέες, η Ευρώπη θα πρέπει να τις εκφράσει και να μας τις παρουσιάσει. Τότε θα αξιολογήσουμε κατά πόσο αυτές οι ιδέες αξίζουν προσοχής. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Ευρώπη είναι σε θέση να καταθέσει οποιεσδήποτε αξιόπιστες προτάσεις», τόνισε.
Ο Γκαλούζιν υπενθύμισε ότι η ρωσική θέση «σχετικά με τις διαπραγματεύσεις για την εξεύρεση τρόπων επίτευξης μιας πολιτικής και διπλωματικής, ειρηνικής επίλυσης της ουκρανικής κρίσης είναι γνωστή».
«Δεν ήμασταν εμείς που διακόψαμε τις διαπραγματεύσεις το 2022, όταν μια αμοιβαία αποδεκτή συμφωνία βρισκόταν ήδη πολύ κοντά. Αυτό έγινε με πρωτοβουλία της Ευρώπης. Συγκεκριμένα, εκπρόσωπος της Ευρώπης ήταν μια γνωστή προσωπικότητα, ο Μπόρις Τζόνσον, ο οποίος τότε ήταν πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας ή, καλύτερα, απλώς της Βρετανίας, η οποία δεν είναι πλέον μεγάλη», διευκρίνισε.
«Έχουμε την κατανόηση που επιτεύχθηκε στο Άνκορατζ και αυτή μπορεί να αποτελέσει τη βάση για μια διευθέτηση», σημείωσε, προσθέτοντας ότι «η Ευρώπη δεν αναφέρεται καν σε αυτό το πλαίσιο».
