Τις τελευταίες ημέρες Αμερικανοί αξιωματούχοι εξέφραζαν σοβαρές ανησυχίες (μέσω διαρροών) για το ενδεχόμενο ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενόψει κρίσιμων εκλογών και στη σκιά υποθέσεων διαφορθάς, να υπονομεύσει τις συνομιλίες με το Ιράν εμποδίζοντας το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας Ουάσινγκτον – Τεχεράνης για τον τερματισμό του πολέμου. Οι ανησυχίες τους το τελευταίο 24ωρα επιβεβαιώνονται και το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν ο Τραμπ μπορεί – και θέλει – να βάλει «χαλινάρι» στον Νετανιάχου;
Αγνοώντας τις συστάσεις του Τραμπ να μην υπάρξει επίθεση κατά της Τεχεράνης, ο Νετανιάχου έδωσε εντολή στις ισραηλινές δυνάμεις να χτυπήσουν το Ιράν με αποτέλεσμα να ακολουθήσει μια ανταλλαγή πυραυλικών επιθέσεων από το βράδυ της Κυριακής έως το πρωί της Δευτέρας, ανατρέποντας την εκεχειρία που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ και τυπικά βρίσκεται σε ισχύ από τον Απρίλιο.
Στην πρώτη του αντίδραση μετά την αναζωπύρωση της σύγκρουσης, ο Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε τον άμεσο τερματισμό των επιθέσεων και από τις δύο πλευρές. «Το Ισραήλ και το Ιράν πρέπει να σταματήσουν αμέσως τις επιθέσεις», ήταν η λιτή ανάρτησή του στο Truth Social.
Λίγη ώρα αργότερα προχώρησε και σε δεύτερη ανάρτηση, υπογραμμίζοντας πως «οι τελικές διαπραγματεύσεις για την ειρήνη συνεχίζονται υπό την επιφύλαξη της άγνοιας ή της βλακείας που θα τις εμποδίσει», τόνισε αφήνοντας αιχμές και για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου. «Και οι δύο πλευρές, το Ισραήλ και το Ιράν, επιδιώκουν να συνάψουν άμεση ΚΑΤΑΠΑΥΣΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ! Οι τελικές διαπραγματεύσεις για την ‘’Ειρήνη’’ συνεχίζονται, υπό την επιφύλαξη άγνοιας ή βλακείας που θα τις εμποδίσει. Ο (ναυτικός) αποκλεισμός θα παραμείνει σε ισχύ και θα είναι σε πλήρη ισχύ και εφαρμογή, μέχρι να επιτευχθεί μια ‘’Τελική Συμφωνία’’. Τα πράγματα θα πρέπει να κινηθούν γρήγορα. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτό το θέμα!».
Το χρονικό της αναζωπύρωσης
Αρχικά το Ισραήλ εξαπέλυσε επιθέσεις στα νότια προάστια της Βηρυτού την Κυριακή, παραβιάζοντας την εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, όπως ανέφερε η Τεχεράνη. Το Τελ Αβίβ υποστήριξε ότι στόχευε υποδομές της Χεζμπολάχ, αφού κατηγόρησε τη φιλοϊρανική λιβανική οργάνωση ότι εκτόξευσε ρουκέτες προς το βόρειο Ισραήλ.
Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Λιβάνου, η ισραηλινή επίθεση έπληξε δύο διαμερίσματα σε διαφορετικά κτίρια, με αποτέλεσμα τον θάνατο δύο ανθρώπων. Το Ιράν απάντησε την Κυριακή εκτοξεύοντας πυραύλους κατά του Ισραήλ και ακολούθησε ένα μπαράζ αεροπορικών βομβαρδισμών από το Τελ Αβίβ σε ιρανικό έδαφος, ακόμα και στην πρωτεύουσα Τεχεράνη.
Έκτοτε υπάρχει μια ανταλλαγή πυρών μεταξύ των δύο πλευρών. Ο ισραηλινός στρατός (IDF) ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ ότι δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη της πολεμικής αεροπορίας «ολοκλήρωσαν εκτεταμένο πλήγμα» εναντίον «στρατηγικών αμυντικών συστημάτων» στο Ιράν.
Σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό, οι βαλλιστικοί πύραυλοι που εκτοξεύθηκαν από το Ιράν – αρχικά ως αντίποινα για τις νέες επιθέσεις του Ισραήλ στον Λίβανο – αναχαιτίστηκαν, χωρίς να αναφερθούν τραυματισμοί. Ο ισραηλινός στρατός επιβεβαίωσε ότι έπληξε στόχους στις κεντρικές και δυτικές περιοχές του Ιράν, ενώ ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πληροφορίες για εκρήξεις στην Τεχεράνη, το Ισφαχάν, το Καράτζ και την Ταμπρίζ.
Το νέο κύμα επιθέσεων μεταξύ Ισραήλ και Ιράν έρχεται λίγες ώρες αφότου ο Ντόναλντ Τραμπ, είχε παροτρύνει τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να μην προχωρήσει σε χτυπήματα κατά του Ιράν. Το γεγονός πως ο ισραηλινός πρωθυπουργός αγνόησε τις προτροπές του Αμερικανού Προέδρου υποδηλώνει και το αυξανόμενο ρήγμα στις σχέσεις των δύο ηγετών.
Υπενθυμίζεται πως την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ επέκρινε τον Νετανιάχου για τις συνεχιζόμενες επιθέσεις του Ισραήλ στον Λίβανο. Μάλιστα σε κατ’ ιδίαν τηλεφωνική επικοινωνία ο Πρόεδρος των ΗΠΑ χαρακτήρισε «τρελό» και «αχάριστο» τον Νετανιάχου, υπογραμμίζοντας πως με τις ενέργειές του υπονομεύει τις συνομιλίες της Ουάσινγκτον με την Τεχεράνη. «Αν δεν υπήρχα εγώ θα ήσουν φυλακή», φέρεται να του είπε, με μια σαφή αναφορά στις υποθέσεις διαφθοράς που αντιμετωπίζει ο Νετανιάχου στο εσωτερικό του Ισραήλ.
Μιλώντας στους Financial Times την Κυριακή, επέμεινε ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός «δεν έχει άλλη επιλογή» από το να αποδεχθεί μια συμφωνία με το Ιράν. «Εγώ παίρνω όλες τις αποφάσεις. Εκείνος δεν αποφασίζει», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ιράν: Άμεσα υπεύθυνες οι ΗΠΑ για την παραβίαση της εκεχειρίας
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρουν άμεση ευθύνη για τις πρόσφατες παραβιάσεις της εκεχειρίας, προσθέτοντας ότι οι στρατιωτικές ενέργειες του Ισραήλ δεν μπορούν να διαχωριστούν από την αμερικανική πολιτική.
«Οι ενέργειες του σιωνιστικού καθεστώτος στην περιοχή δεν μπορούν να εξεταστούν ανεξάρτητα από τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Μπαγκαεΐ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου. «Κανείς δεν πιστεύει ότι το ισραηλινό καθεστώς θα προχωρούσε σε οποιαδήποτε ενέργεια χωρίς συντονισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες», ανέφερε. «Οι ΗΠΑ φέρουν ευθύνη για την επιθετικότητα του ισραηλινού καθεστώτος και θα είναι επίσης υπεύθυνες για τις συνέπειες οποιασδήποτε περαιτέρω κλιμάκωσης».
Θα μπορέσει ο Τραμπ να «χαλιναγωγήσει» τον Νετανιάχου;
Ο Φουάντ Ιζαντί, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης, μιλώντας στο Al Jazeera, σημείωσε ότι το Ισραήλ δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ πραγματικά για την ειρήνη και ότι ο Νετανιάχου επιθυμεί να αποτύχει οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών.
Οι Ισραηλινοί είναι ένας «προβλέψιμος αντίπαλος», καθώς «δεν τους αρέσει η ειρήνη», δήλωσε ο Ιζαντί, επισημαίνοντας παράλληλα τα νομικά προβλήματα του Νετανιάχου, ο οποίος ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπος με ποινή φυλάκισης λόγω της συνεχιζόμενης υπόθεσης διαφθοράς. «Έχει αναβάλει τις εμφανίσεις του στο δικαστήριο εξαιτίας των πολέμων», ανέφερε, υπενθυμίζοντας επίσης ότι αργότερα μέσα στη χρονιά αναμένονται εκλογές στο Ισραήλ.
«Ήταν απολύτως προβλέψιμο ότι ήθελε να εκτροχιάσει και να σαμποτάρει αυτές τις ειρηνευτικές συνομιλίες και, μέχρι στιγμής, το έχει πετύχει», δήλωσε ο Ιζαντί στο Al Jazeera. Όπως είπε, το ερώτημα που θέτουν πολλοί είναι: «Γιατί το Ιράν έπεσε στην παγίδα αυτού του σχεδίου του Νετανιάχου;»
Ο ίδιος απάντησε ότι «οι Ιρανοί δεν επιθυμούν μια συμφωνία ειρήνης ή μια εκεχειρία ισραηλινού τύπου, όπου υπάρχει εκεχειρία στα χαρτιά αλλά δέχεσαι επιθέσεις καθημερινά». Κατά τον Ιζαντί, εναπόκειται πλέον στον πρόεδρο Τραμπ να «βάλει λουρί» στον Νετανιάχου και να επιβάλει μια πραγματική εκεχειρία.
Το βασικό ερώτημα πλέον είναι πόση επιρροή διατηρούν ακόμη οι Ηνωμένες Πολιτείες, δεδομένης της έντονης ρητορικής του Τραμπ και της αδιαφορίας που επέδειξε ο Νετανιάχου απέναντι στις παραινέσεις του.
Το σίγουρο είναι πως οι τελευταίες εξελίξεις δύσκολα «συμβαδίζουν» με την αισιοδοξία του Αμερικανού Προέδρου πως μια συμφωνία με το Ιράν θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσα σε λίγες ημέρες. Ένα είναι βέβαιο, σημειώνουν αναλυτές στο Al Jazeera: «πολλοί Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν επιθυμούν την επαναφορά των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων σε μια ανοιχτή πολεμική σύγκρουση με το Ιράν».
