Μια από τις πιο καθοριστικές εξελίξεις των τελευταίων μηνών στη Μέση Ανατολή φαίνεται να βρίσκεται προ των πυλών, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν ενδέχεται να υπογράψουν ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο μια συμφωνία που θα μπορούσε να οδηγήσει στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και να βάλει τέλος στον πόλεμο που έχει αναστατώσει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε ιδιαίτερα αισιόδοξος, δηλώνοντας από τον Λευκό Οίκο ότι έχει επιτευχθεί μια «μεγάλη διευθέτηση» του πολέμου με το Ιράν.
Μάλιστα, υποστήριξε ότι το στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ θα ανοίξει επίσημα μόλις υπογραφεί η συμφωνία, κάτι που – όπως είπε – θα μπορούσε να συμβεί «πολύ σύντομα, ίσως ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο».
Η ανακοίνωση προκάλεσε άμεση αντίδραση στις διεθνείς αγορές. Οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν απότομη πτώση, με το Brent να υποχωρεί κάτω από τα 90 δολάρια το βαρέλι και το αμερικανικό WTI να διολισθαίνει κοντά στα 86 δολάρια, στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων δύο μηνών.
Ταυτόχρονα, τα χρηματιστήρια σε Ασία και Ηνωμένες Πολιτείες κατέγραψαν ισχυρά κέρδη, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν πιθανή αποκλιμάκωση της κρίσης.
Πάντως, παρά την αποκλιμάκωση στις αγορές, επικρατεί μικρή αισιοδοξία, καθώς προηγήθηκαν 37 αποτυχημένες προβλέψεις του Τραμπ για συμφωνία. Μάλιστα, το ιρανικό πρακτορείο Tasnim, σχολίασε τη δήλωση λέγοντας «τους τελευταίους δύο μήνες έχει ανακοινώσει συμφωνία 38 φορές και καμία δεν απέδωσε».
Η Τεχεράνη δεν επιβεβαιώνει
Παρά την αισιοδοξία της Ουάσινγκτον, η ιρανική πλευρά εμφανίζεται πολύ πιο επιφυλακτική. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, δήλωσε ότι σημαντικό μέρος του κειμένου βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο διαπραγμάτευσης, ωστόσο ξεκαθάρισε πως δεν έχει ληφθεί ακόμη οριστική απόφαση.
Όπως τόνισε, η συμφωνία εξετάζεται από τα αρμόδια κέντρα λήψης αποφάσεων της χώρας και το Ιράν δεν πρόκειται να υποχωρήσει στις «κόκκινες γραμμές» του.
Η στάση αυτή ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι παρά τη θετική δυναμική των συνομιλιών, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά ανοιχτά ζητήματα, μεταξύ των οποίων η άρση των διεθνών κυρώσεων, η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων δισεκατομμυρίων δολαρίων και το καθεστώς ασφαλείας στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Ο ρόλος του Νετανιάχου
Παράλληλα, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Ντόναλντ Τραμπ μετά τις δημόσιες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου. Σύμφωνα με το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού, ο Νετανιάχου εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη δέσμευση των ΗΠΑ ότι μια τελική συμφωνία θα προβλέπει την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, τη διάλυση των πυρηνικών υποδομών και τον περιορισμό της πυραυλικής του δραστηριότητας.
Ωστόσο, πληροφορίες από αμερικανικά μέσα αναφέρουν ότι η δημόσια ανακοίνωση του Τραμπ αιφνιδίασε την ισραηλινή ηγεσία, η οποία μέχρι εκείνη τη στιγμή συζητούσε τα επόμενα βήματα απέναντι στην Τεχεράνη.
