Ανάμεσα στα πολλά μυστήρια που περιβάλλουν τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν, ξεχωρίζει η μυστικότητα γύρω από τη μητέρα του.
Στα 15 χρόνια της διακυβέρνησής του, δεν έχει αναφέρει ποτέ δημόσια το όνομά της.
Η νομιμοποίηση του Κιμ βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην καταγωγή του από τη «γραμμή αίματος» — μια γενεαλογία που συνδέεται με τον μυθικό ιδρυτή του κορεατικού λαού.
Και σε μια χώρα που υπερηφανεύεται για αυτή την κληρονομική «καθαρότητα», η ταυτότητα της μητέρας του Κιμ δεν αποτελεί απλώς ένα μυστικό· αποτελεί απειλή για το ίδιο το καθεστώς σημειώνει το BBC.
Μια μυθολογική γενέτειρα
Η ιστορία της Κορέας, σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, ξεκινά στο όρος Παεκτού, ένα βουνό στα σύνορα Κίνας–Βόρειας Κορέας, το οποίο θεωρείται ο τόπος γέννησης του Ντάνγκουν, του μυθικού ιδρυτή του πρώτου κορεατικού βασιλείου.
Χιλιάδες χρόνια αργότερα, ο Κιμ Ιλ Σουνγκ, ιδρυτής της Βόρειας Κορέας, φέρεται να χρησιμοποιούσε το βουνό ως κρησφύγετο στον αγώνα του κατά των Ιαπώνων. Ο γιος του, Κιμ Γιονγκ Ιλ, λέγεται ότι γεννήθηκε στις ίδιες ιερές πλαγιές — παρά τις αναφορές ότι στην πραγματικότητα πιθανότατα γεννήθηκε στη Ρωσία — και έκτοτε το βουνό χρησιμοποιείται για να νομιμοποιεί τη δυναστεία των Κιμ.
«Ο Κιμ Γιονγκ Ουν έγινε διάδοχος ενώ ήταν ακόμη στα είκοσί του, παρότι δεν είχε κανένα επίτευγμα, αποκλειστικά και μόνο λόγω της γραμμής αίματος του Παεκτού», έγραψε στο βιβλίο του Kim Jong Un’s Secret Vault ο αυτομολήσας Βορειοκορεάτης διπλωμάτης Ριου Χιουν-γου.
Ωστόσο, η πραγματικότητα της μητρικής καταγωγής του Κιμ παρουσιάζει μια εντελώς διαφορετική εικόνα.
Εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από το όρος Παεκτού βρίσκεται η Οσάκα, η ιστορική πρωτεύουσα της Ιαπωνίας και, σύμφωνα με πληροφορίες, ο τόπος γέννησης της μητέρας του Κιμ, Κο Γιονγκ Χούι.
Από όσα έχουν καταφέρει να συγκεντρώσουν οι βιογράφοι, η Κο γεννήθηκε στην Οσάκα το 1952 από γονείς καταγόμενους από το νησί Τζέτζου, στα νότια της σημερινής Νότιας Κορέας.
Ως κάτοικοι της Ιαπωνίας, η οικογένεια της Κο ανήκε στους λεγόμενους «Ζαϊνίτσι Κορεάτες» — Κορεάτες που είχαν μεταναστεύσει στην Ιαπωνία κατά τη διάρκεια της ιαπωνικής αποικιακής κυριαρχίας στην κορεατική χερσόνησο (1910–1945).
Όταν όμως η Κο ήταν περίπου δέκα ετών, η οικογένειά της μετανάστευσε στη Βόρεια Κορέα.
Ήταν ανάμεσα στους περίπου 93.000 Κορεάτες που εγκαταστάθηκαν στη Βόρεια Κορέα μεταξύ 1959 και 1984, προσελκυόμενοι από ένα πρόγραμμα επαναπατρισμού που υποσχόταν μια ιδανική ζωή με δωρεάν υγειονομική περίθαλψη, εκπαίδευση και εργασία.
Αρχικά, οι μετανάστες αντιμετωπίζονταν με φθόνο, καθώς έφερναν μαζί τους χρήματα, ρούχα και ηλεκτρικές συσκευές από τον καπιταλιστικό γείτονα.
Ωστόσο, χαρακτηρίζονταν επίσης ως «τζαέπο» (jjaepo), ένας υποτιμητικός όρος για ανθρώπους που θεωρούνταν «μολυσμένοι» από ξένες και επικίνδυνες ιδεολογίες.
Η βορειοκορεατική κοινωνία είναι βαθιά ιεραρχική — ορισμένοι αναλυτές τη συγκρίνουν με σύστημα καστών. Μέσα σε αυτή την αυστηρή κοινωνική ταξινόμηση, γνωστή ως songbun, οι τζαέπο ανήκουν στην «ταλαντευόμενη τάξη», ανάμεσα στην προνομιούχο και την εχθρική τάξη.
Υπόκεινται σε αυστηρή κρατική παρακολούθηση και συχνά αποκλείονται από καλά πανεπιστήμια και ελπιδοφόρες θέσεις εργασίας.
Η πραγματικότητα αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το αφήγημα της «γραμμής αίματος του Παεκτού», το οποίο προωθεί εδώ και δεκαετίες η οικογένεια Κιμ.
«Η γραμμή αίματος του Παεκτού θεωρείται ιερή», λέει ο Κιμ Χιουνγκ-σου από τον Σύνδεσμο Βόρειων Ερευνών. «Η ιδέα ότι ο ηγέτης είναι γιος μιας τζαέπο είναι αδιανόητη.»
Μια ιστορία σαν της Σταχτοπούτας
Η Κο κατάφερε, ωστόσο, να ξεφύγει από τη μοίρα των υπόλοιπων Ζαϊνίτσι Κορεατών όταν τράβηξε την προσοχή του Κιμ Γιονγκ Ιλ, ο οποίος ήδη προετοιμαζόταν ως διάδοχος.
Οι υπηρεσίες πληροφοριών αναφέρουν ότι ήταν ήδη παντρεμένος με την Κιμ Γιανγκ Σουκ, κόρη υψηλόβαθμου στρατιωτικού αξιωματούχου, σε έναν γάμο που είχε κανονίσει ο πατέρας του. Ήταν επίσης γνωστό ότι διατηρούσε δύο ακόμη ερωμένες.
Παρ’ όλα αυτά, η Κο — μέλος του επίλεκτου καλλιτεχνικού συγκροτήματος Mansudae — λέγεται ότι κέρδισε την προσοχή του χάρη στη «φυσική ομορφιά και τις χορευτικές της ικανότητες», σύμφωνα με τον Ιάπωνα δημοσιογράφο Γιότζι Γκόμι, ο οποίος δημοσίευσε βιβλίο για εκείνη το 2025.
Οι αναφορές υποστηρίζουν ότι ο Κιμ την ερωτεύτηκε παράφορα και απέκτησαν μαζί τρία παιδιά.
Ωστόσο, τα παιδιά που γεννιούνταν εκτός γάμου αντιμετώπιζαν βαρύ κοινωνικό στίγμα στη Βόρεια Κορέα. Έτσι, ενώ η επίσημη σύζυγος του Κιμ ζούσε στην Πιονγκγιάνγκ, η Κο και τα παιδιά της εγκαταστάθηκαν στη Γουονσάν, περίπου 210 χιλιόμετρα μακριά.
Παρότι δεν παντρεύτηκε ποτέ τον ανώτατο ηγέτη και η σχέση τους δεν αναγνωρίστηκε ποτέ από το καθεστώς, η Κο κατάφερε να ζήσει αυτό που ο Γκόμι αποκαλεί «μια ζωή σαν της Σταχτοπούτας».
Ωστόσο, παρέμενε γεγονός ότι «ποτέ δεν αναγνωρίστηκε ως νύφη του Κιμ Ιλ Σουνγκ», όπως έγραψε ο Ριου, ούτε εμφανίστηκε ποτέ δημόσια ο ίδιος μαζί με τα παιδιά της.
Αν η Κο είχε κερδίσει την αποδοχή του Κιμ Ιλ Σουνγκ, φωτογραφίες του με τα εγγόνια του θα είχαν κυκλοφορήσει ευρέως, υποστηρίζει ο δρ Τσέονγκ Σέονγκ-τσανγκ του Ινστιτούτου Sejong.
Μετά τον θάνατο του Κιμ Ιλ Σουνγκ, ο Κιμ Γιονγκ Ιλ έγινε ο ανώτατος ηγέτης της Βόρειας Κορέας και η Κο μετατράπηκε ουσιαστικά στην άτυπη πρώτη κυρία της χώρας, συνοδεύοντάς τον σε στρατιωτικές επιθεωρήσεις και αποκτώντας στενές σχέσεις με τον κύκλο του.
Σύμφωνα με τον πρώην προσωπικό μάγειρα του Κιμ, Φουτζιμότο, ο Κιμ ζητούσε ακόμη και τη γνώμη της πριν λάβει σημαντικές πολιτικές αποφάσεις.
Ένα επίσημο ντοκιμαντέρ που παρήχθη το 2011 έδειχνε πλάνα της Κο να συνοδεύει τον Κιμ σε περιοδείες, χωρίς όμως να αποκαλύπτει το όνομά της ή το κοινωνικό της υπόβαθρο (songbun).
Το ντοκιμαντέρ δεν προβλήθηκε ποτέ δημόσια· παρουσιάστηκε μόνο σε ανώτερα κομματικά στελέχη τον Ιούνιο του 2012, σύμφωνα με τον δρ Τσέονγκ. Αργότερα όμως διέρρευσε και κυκλοφόρησε μεταξύ απλών πολιτών μέσω λαθραία διακινούμενων USB.
«Καθώς εξαπλωνόταν, η περιέργεια του κόσμου για την Κο Γιονγκ Χούι εκτοξεύτηκε, οπότε το καθεστώς απέσυρε γρήγορα το ντοκιμαντέρ», εξηγεί ο δρ Τσέονγκ.
Το παρελθόν της, προσθέτει, θα μπορούσε να θέσει υπό αμφισβήτηση τη νομιμοποίηση του ίδιου του καθεστώτος.
Το 2004, η Κο πέθανε από καρκίνο του μαστού σε νοσοκομείο του Παρισιού. Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης της Βόρειας Κορέας δεν ανέφεραν καν τον θάνατό της.
Νομιμότητα και διαδοχή
Παραμένει, ωστόσο, το ερώτημα: πώς κατέληξε ο δεύτερος γιος μιας ερωμένης — και ο νεότερος γιος του Κιμ Γιονγκ Ιλ — να κληρονομήσει την εξουσία;
Η επίσημη σύζυγος του Κιμ, Κιμ Γιανγκ Σουκ, απέκτησε δύο παιδιά, αλλά επειδή ήταν και τα δύο κορίτσια, δεν θεωρήθηκαν υποψήφιες για τη διαδοχή.
Ο Κιμ Γιονγκ Ιλ είχε ακόμη δύο ερωμένες, εκτός από την Κο: τη Σουνγκ Χε Ριμ και την Κιμ Οκ.
Η Κιμ Οκ δεν απέκτησε παιδιά, ενώ για ένα διάστημα φαινόταν ότι θα μπορούσε να επιλεγεί ο πρωτότοκος γιος του με τη Σουνγκ Χε Ριμ, ο Κιμ Γιονγκ Ναμ.
Ωστόσο, ο Κιμ Γιονγκ Ναμ, που είχε σπουδάσει στο εξωτερικό για περισσότερο από μία δεκαετία και μιλούσε άπταιστα αγγλικά και γαλλικά, έχασε νωρίς την εύνοια του πατέρα του επειδή αμφισβητούσε την κληρονομική διαδοχή και υποστήριζε μεταρρυθμίσεις, σύμφωνα με τον Γκόμι, ο οποίος αντάλλασσε μαζί του ηλεκτρονικά μηνύματα επί χρόνια.
Απέκτησε επίσης τη φήμη κοσμοπολίτη και μπον βιβέρ, λόγω των συχνών επισκέψεών του σε καζίνο και του πολυτελούς τρόπου ζωής του.
Το 2017, αφού έζησε για μερικά χρόνια εξόριστος στο Μακάο, δολοφονήθηκε στη Μαλαισία με ένα θανατηφόρο νευροτοξικό παράγοντα.
Υπήρχε επίσης ο μεγαλύτερος αδελφός του Κιμ Γιονγκ Ουν, ο Κιμ Γιονγκ Τσολ, αλλά αποκλείστηκε ως διάδοχος λόγω σοβαρής εξάρτησης από όπιο, σύμφωνα με τον πρώην διπλωμάτη Ριου.
Έτσι, πιστεύεται ότι η Κο εργάστηκε ενεργά ώστε ο δεύτερος γιος της, ο Κιμ Γιονγκ Ουν, να γίνει ο επόμενος ηγέτης. Αυτό έγινε ύστερα από συμβουλή της αδελφής της, η οποία υποστήριξε ότι ο γιος της έπρεπε να γίνει ο επόμενος ηγέτης, διαφορετικά όλη η οικογένεια θα κινδύνευε, όπως έγραψε η δημοσιογράφος Άννα Φίφιλντ στο βιβλίο της The Great Successor: The Secret Rise and Rule of Kim Jong Un.
Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι ο Κιμ Γιονγκ Ουν έγινε γρήγορα ο αγαπημένος του πατέρα του, κυρίως λόγω των ηγετικών του ικανοτήτων και του έντονα ανταγωνιστικού χαρακτήρα του. Αν και φοίτησε επίσης για σύντομο διάστημα στην Ελβετία, λέγεται ότι ζούσε πολύ πιο απομονωμένα από τον ετεροθαλή αδελφό του, Κιμ Γιονγκ Ναμ.
Έτσι, όταν ο Κιμ Γιονγκ Ιλ πέθανε το 2011, ο Κιμ Γιονγκ Ουν, μόλις 27 ετών τότε, εξασφάλισε τη θέση του στον θρόνο.
Έκτοτε έχει αναθέσει σημαντική εξουσία στην αδελφή του, Κιμ Γιο Γιονγκ, η οποία πιστεύεται ότι ηγείται του ισχυρού τμήματος προπαγάνδας, σύμφωνα με το υπουργείο Ενοποίησης της Νότιας Κορέας.
Ωστόσο, το ζήτημα της καταγωγής του εξακολουθεί να βαραίνει τον ανώτατο ηγέτη.
Οι αναλυτές πιστεύουν ότι αυτός είναι και ο λόγος που τα γενέθλιά του δεν έχουν ανακηρυχθεί εθνική εορτή, σε αντίθεση με εκείνα του παππού και του πατέρα του. Η ανάδειξη της γέννησής του θα μπορούσε να εγείρει δύσκολα ερωτήματα σχετικά με τη μητέρα του και το γιατί μεγάλωσε εκτός Πιονγκγιάνγκ.
Η μυστικότητα γύρω από την καταγωγή του ίσως εξηγεί επίσης γιατί έσπευσε να παρουσιάσει δημόσια τη σύζυγό του, Ρι Σολ Τζου.
Σε αντίθεση με τη μητέρα του, η Ρι πιστεύεται ότι προέρχεται από οικογένεια της ανώτερης μεσαίας τάξης της Πιονγκγιάνγκ, σύμφωνα με τις νοτιοκορεατικές μυστικές υπηρεσίες. Πρώην τραγουδίστρια ενός επίλεκτου καλλιτεχνικού συγκροτήματος, στάλθηκε επίσης στην Κίνα για να σπουδάσει κλασικό τραγούδι όταν ήταν νέα — κάτι που θεωρείται ένδειξη καλού songbun.
«Το αίσθημα μη νομιμότητας και η πικρία που βίωσε ο Κιμ Γιονγκ Ουν λόγω του παρελθόντος της μητέρας του έγιναν, παραδόξως, ένα ισχυρό κίνητρο για να παρουσιάσει δημόσια τη σύζυγό του Ρι Σολ Τζου και την κόρη του Τζου Έ από νωρίς», λέει ο Γκόμι.
Οι δημόσιες αυτές εμφανίσεις, προσθέτει, ίσως πηγάζουν από μια «αντιλαμβανόμενη έλλειψη» που σχετίζεται με την καταγωγή της μητέρας του.
Τι θα συνέβαινε, όμως, αν η καταγωγή της μητέρας του Κιμ γινόταν κάποτε ευρέως γνωστή;
«Αν γίνει γνωστό ότι η μητέρα του ήταν Κορεάτισσα της Ιαπωνίας, δεν θα κλονιστεί μόνο η νομιμοποίησή του, αλλά θα αποσταθεροποιηθεί το ίδιο το κληρονομικό σύστημα από τα θεμέλιά του», δήλωσε ο Ριου.
«Θα είχε τον αντίκτυπο μιας πυρηνικής βόμβας στη βορειοκορεατική κοινωνία».
