Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ καπέλωσε τη σύνοδο του ΝΑΤΟ μέσα σε λίγες ώρες από την άφιξή του στην Τουρκία, απειλώντας συμμάχους και δηλώνοντας ότι η εκεχειρία με το Ιράν είναι «λήξασα», καθώς η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη οδεύουν προς ανανεωμένη σύγκρουση.
Σύμφωνα με το Axios η προσεκτικά οργανωμένη σύνοδος της Άγκυρας κατέρρευσε και μετατράπηκε σε «σόου Τραμπ», με την ατζέντα να καταλαμβάνεται γρήγορα από τη δυσαρέσκεια του προέδρου προς συμμάχους που δεν συμμετείχαν στον πόλεμο με το Ιράν.
Νέες πληγές ανοίγει ο Τραμπ
Στο σύντομο ταξίδι του στην Τουρκία, ο Τραμπ άνοιξε νέες πληγές και επιδείνωσε άλλες, με τα εξής:
- Απείλησε να διακόψει κάθε εμπορική σχέση με την Ισπανία, χαρακτηρίζοντας τη χώρα «απελπιστική» επειδή αρνήθηκε να επιτρέψει στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν στρατιωτικές βάσεις της για πλήγματα κατά του Ιράν.
- Χαρακτήρισε τις συνομιλίες με την Τεχεράνη «χάσιμο χρόνου» και άφησε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να καταστρέψουν «κάθε μία γέφυρα στο Ιράν».
- Ανανέωσε το αίτημά του για την απόκτηση της Γροιλανδίας, προκαλώντας μια πλήρη κρίση τον Ιανουάριο και οδηγώντας τη Δανή πρωθυπουργό Μέτε Φρεντέρικσεν να δεσμευτεί ότι η Δανία θα υπερασπιστεί την επικράτειά της.
- Έθεσε στο τραπέζι την απομάκρυνση «όλων των στρατιωτών μας από την Ευρώπη», ανησυχώντας συμμάχους που βασίζονται εδώ και δεκαετίες στην αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας.
- Επαίνεσε την Κίνα, λέγοντας ότι είναι «μεγάλος θαυμαστής» του προέδρου Σι Τζινπίνγκ, και προσέγγισε τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν παρά τις αντιρρήσεις του Ισραήλ.
- Έκανε απολύτως σαφές ένα ακόμα πράγμα: «Δεν είμαι ευχαριστημένος με το ΝΑΤΟ».
Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε άμεσα στο αίτημα του Axios για σχολιασμό.
Εκστρατεία «ταπείνωσης» των Συμμάχων
Από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, ο Τραμπ έχει διεξαγάγει μια συνεχή εκστρατεία για να ταπεινώσει Ευρωπαίους ηγέτες — ακόμη και εκείνους που προσπάθησαν περισσότερο να διατηρήσουν καλές σχέσεις μαζί του.
Την Κυριακή, ανάρτησε ένα meme της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι με τη λεζάντα: «Χρειάζεται περιοριστικά μέτρα», αφού προηγουμένως ισχυρίστηκε ότι εκείνη «τον παρακάλεσε» για μια φωτογραφία — κάτι που η ίδια διαψεύδει.
Επίσης, προανήγγειλε την παραίτηση του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ μία ημέρα πριν ο ίδιος την επιβεβαιώσει τον Ιούνιο.
Η σημαντικότερη επιτυχία της Συνόδου
Παρά τις αυξανόμενες ανησυχίες για ρήγματα στη συμμαχία, τα μέλη επαναβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους στη συλλογική άμυνα και υποσχέθηκαν «ακλόνητη υποστήριξη» — συμπεριλαμβανομένης χρηματοδότησης ασφάλειας — προς την Ουκρανία.
Στη σημαντικότερη απτή επιτυχία της συνόδου, ο Τραμπ είπε στον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ότι οι ΗΠΑ θα αδειοδοτήσουν την Ουκρανία να κατασκευάζει δικούς της αναχαιτιστές αντιαεροπορικής άμυνας Patriot — μια δυνατότητα που το Κίεβο επιδιώκει εδώ και χρόνια.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, που έχει επαινέσει συχνά τον πρόεδρο των ΗΠΑ, υποβάθμισε τις διαφορές, λέγοντας ότι το ΝΑΤΟ ενισχύθηκε από τις δεσμεύσεις για αύξηση των αμυντικών δαπανών που ζήτησε ο Τραμπ.
Οι ηγέτες του ΝΑΤΟ έχουν πλέον συνηθίσει τις απειλές του Τραμπ. Αυτό που είναι δυσκολότερο να αγνοηθεί είναι η συνεχιζόμενη μείωση των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη — η μεγαλύτερη αλλαγή στη στάση άμυνας της ηπείρου από τον Ψυχρό Πόλεμο, καταλήγει στην ανάλυσή του το Axios.
