Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να αρχίσει να εξετάζει ορισμένες εξαιρετικά φιλόδοξες προτάσεις, ώστε να καταφέρει να ανταπεξέλθει στο δυσθεώρητο κόστος που προκαλεί η κλιματική αλλαγή, υπογράμμισε χαρακτηριστικά η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον ανταγωνισμό και την πράσινη μετάβαση. Η Τερέσα Ριμπέρα άφησε να εννοηθεί ότι η Ευρώπη θα πρέπει να ανοίξει άμεσα τη συζήτηση για έναν μεγαλύτερο κοινό προϋπολογισμό, για την ενδεχόμενη έκδοση νέου κοινού χρέους, καθώς και για την επιβολή ενός έκτακτου φόρου στα υπερκέρδη που καταγράφουν οι εταιρείες ορυκτών καυσίμων. Στόχος αυτής της στρατηγικής είναι η εξασφάλιση εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ για επενδύσεις, οι οποίες είναι απολύτως απαραίτητες προκειμένου να θωρακιστούν κλιματικά οι οικονομίες και οι κοινωνίες της γηραιάς ηπείρου.
«Το μέγεθος της πρόκλησης απαιτεί σημαντικές και διαρκείς επενδύσεις, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, ενώ είναι πλέον επείγον να εντοπιστούν τα κατάλληλα μέσα», σημείωσε χαρακτηριστικά η ίδια στο πλαίσιο γραπτών της δηλώσεων.
«Οι εθνικοί προϋπολογισμοί και οι παραδοσιακοί ευρωπαϊκοί πόροι δεν θα είναι από μόνοι τους αρκετοί. Όταν αντιμετωπίζουμε κοινές απειλές, είμαστε πάντα πιο ισχυροί και πιο αποτελεσματικοί όταν λειτουργούμε συλλογικά. Η κλιματική ασφάλεια αξίζει ακριβώς το ίδιο επίπεδο συλλογικής φιλοδοξίας».
Το δίλημμα των ευρωομολόγων και η φορολογία
Παρόλο που η Ριμπέρα απέφυγε να καταθέσει συγκεκριμένες και δεσμευτικές προτάσεις, ξεκαθάρισε τη θέση της: «Έχει φτάσει η ώρα να ανοίξουμε τη συζήτηση για το πώς θα μπορέσουμε να αντέξουμε οικονομικά αυτές τις προκλήσεις. Δεν υπάρχει ακόμη καμία ξεκάθαρη απάντηση στον ορίζοντα. Το ερώτημα είναι αν χρειαζόμαστε περισσότερο δημοσιονομικό χώρο ή έναν ευρύτερο κοινό προϋπολογισμό, ίσως μια περαιτέρω χρήση των πράσινων ευρωομολόγων ή την αναβίωση της πρότασης του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες για τη φορολόγηση των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών, ώστε να τροφοδοτηθεί ένα νέο ταμείο ανθεκτικότητας».
Αυτές οι υποδείξεις, βέβαια, αναμένεται να προκαλέσουν ποικίλες αντιδράσεις στο εσωτερικό της Ένωσης. Η προοπτική των αυξημένων δαπανών και του νέου χρέους αποτελεί κόκκινο πανί για τις πιο συντηρητικές δημοσιονομικά χώρες του μπλοκ, όπως είναι η Γερμανία, η οποία ήδη πιέζει σθεναρά για έναν μικρότερο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό σε σχέση με αυτόν που έχει προτείνει αρχικά η Κομισιόν.
Την ίδια στιγμή, όμως, η Γερμανία, μαζί με την Πορτογαλία, την Ιταλία, την Πολωνία, την Αυστρία και την πατρίδα της Ριμπέρα, την Ισπανία, πιέζουν έντονα για την επιβολή ενός έκτακτου φόρου στις πετρελαϊκές εταιρείες, ως απάντηση στο πρόσφατο σοκ των ενεργειακών τιμών. Άλλωστε, από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, οι κολοσσοί των ορυκτών καυσίμων έχουν αποκομίσει δισεκατομμύρια σε υπερκέρδη. Παρόμοιες συστάσεις έχει κάνει κατ’ επανάληψη και ο ίδιος ο Αντόνιο Γκουτέρες.
Οι επιπτώσεις των ακραίων φαινομένων
Η Ριμπέρα χρησιμοποίησε ως σαφή προειδοποίηση τις συνέπειες από τα ακραία καιρικά φαινόμενα του φετινού καλοκαιριού, υπογραμμίζοντας ότι η ήπειρος πρέπει επειγόντως να επενδύσει σε προσπάθειες για την καλύτερη αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, συντασσόμενη με τις απόψεις του επιτρόπου της Κομισιόν για το κλίμα, Βόπκε Χούκστρα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ευρωπαϊκών αρχών, το μπλοκ χρειάζεται περίπου 70 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως για να προετοιμαστεί απέναντι στις απειλές ενός ολοένα και πιο θερμού πλανήτη.
«Η κλιματική αλλαγή έχει άμεσο αντίκτυπο στην οικονομία και την ευημερία των ανθρώπων», σημείωσε, αναφέροντας ως παράδειγμα ότι «το ΑΕΠ της Γαλλίας μένει στάσιμο λόγω του καύσωνα, τα τμήματα επειγόντων περιστατικών στα νοσοκομεία δεν μπορούν να ανταποκριθούν στην αυξημένη ζήτηση, ορισμένα φράγματα πρέπει να ανατιναχθούν για να ψυχθούν τα πυρηνικά εργοστάσια, ενώ την ίδια ώρα οι ανεξέλεγκτες πυρκαγιές και οι καταστροφές των καλλιεργειών απειλούν άμεσα ανθρώπινες ζωές και την επισιτιστική ασφάλεια».
Κάνοντας μάλιστα ευθεία αναφορά στις καταστροφικές πλημμύρες που έπληξαν το Νεπάλ, πρόσθεσε με νόημα: «Και φυσικά, σε περιοχές μακριά από εμάς, γινόμαστε μάρτυρες τρομακτικών εικόνων, με παγετώνες να καταρρέουν και να σκοτώνουν εκατοντάδες ανθρώπους».
Οι ευρωπαϊκές χώρες, υποστήριξε η Ριμπέρα, δεν είναι καθόλου προετοιμασμένες για την επιδείνωση της κλιματικής αλλαγής. «Δεν είμαστε σε θέση να ασφαλιστούμε έναντι όλων αυτών των τεράστιων κινδύνων, ενώ οι δημόσιοι προϋπολογισμοί, από την πλευρά τους, δεν θα μπορέσουν σε καμία περίπτωση να τα καλύψουν όλα».
Για τον λόγο αυτόν, «πρέπει να προωθηθεί μια τολμηρή προσέγγιση σε ό,τι αφορά τις κλιματικές πολιτικές σε όλα τα επίπεδα», υποστήριξε, για να καταλήξει πως «η Ευρώπη πρέπει να επενδύσει με σοβαρότητα στην προετοιμασία και την ανθεκτικότητα».
Σημειώνεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεξεργάζεται ήδη ένα ολοκληρωμένο πακέτο μέτρων, το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο, με στόχο τη βελτίωση της ευρωπαϊκής ετοιμότητας απέναντι στην κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, το μπλοκ καλείται παράλληλα να ενισχύσει σημαντικά τη χρηματοδοτική του δύναμη, σύμφωνα με την επίτροπο.
«Η φιλοδοξία χωρίς τα απαραίτητα μέσα για την υλοποίησή της, κινδυνεύει τελικά να καταλήξει σε απλή ευσεβή πόθο, χωρίς κανένα απολύτως συγκεκριμένο αποτέλεσμα», προειδοποίησε κλείνοντας η Ριμπέρα, τονίζοντας πως «δεν έχουμε πλέον την πολυτέλεια να χάσουμε άλλον χρόνο».
