Ιστορικό ρεκόρ συμμετοχής καταγράφεται στις βουλευτικές εκλογές του Ισραήλ, καθώς η προσέλευση των ψηφοφόρων έφτασε το 55,7% μέχρι τις 16:00 το απόγευμα της Τρίτης (27/10). Πρόκειται για την υψηλότερη επίδοση που έχει σημειωθεί για τη συγκεκριμένη ώρα από το 1973, με περίπου 4,85 εκατομμύρια πολίτες να έχουν ήδη ασκήσει το εκλογικό τους δικαίωμα.
Οι κάλπες είναι προγραμματισμένο να κλείσουν στις 22:00, ωστόσο η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή έχει ξεκαθαρίσει ότι θα δοθεί παράταση όπου υπάρχουν μεγάλες ουρές. Στα μεγάλα αστικά κέντρα, η συμμετοχή το μεσημέρι κυμάνθηκε κοντά στο 28% για το Τελ Αβίβ και στο 26% για την Ιερουσαλήμ και τη Χάιφα.
Νωρίτερα, αναλυτικά στοιχεία για τη συμμετοχή των ψηφοφόρων ανά δήμο και περιφέρεια έως τις 12:00 το μεσημέρι έδωσε στη δημοσιότητα η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή του Ισραήλ, αποτυπώνοντας την έντονη κινητικότητα αλλά και σημαντικές αποκλίσεις σε όλη τη χώρα.
Στα τρία μεγαλύτερα αστικά κέντρα του Ισραήλ, η προσέλευση κινήθηκε σε παρόμοια επίπεδα:
- Τελ Αβίβ: 28,6%
- Ιερουσαλήμ: 26,8%
- Χάιφα: 26,6%
Οι περιοχές με τα υψηλότερα ποσοστά
Την υψηλότερη καταγεγραμμένη συμμετοχή έως το μεσημέρι κατέγραψαν μικρότερες κοινότητες και οικισμοί, με την Ατουάνα να ξεπερνά το 64%:
- Ατουάνα: 64,1%
- Άμπιγκεϊλ: 49,5%
- Κασρ α-Σιρ: 47,9%
- Καμπάα: 47,8%
- Νιρίτ: 47,6%
Το πολιτικό κλίμα παραμένει τεταμένο, με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να απευθύνει επείγον κάλεσμα στους υποστηρικτές του να προσέλθουν μαζικά στις κάλπες. Παράλληλα, το κόμμα του Γκάντι Άιζενκοτ κατέθεσε επίσημη καταγγελία για συστηματικό σαμποτάζ με κατεστραμμένα ή ελλιπή ψηφοδέλτια, ενώ στο Τελ Αβίβ συνελήφθη ένας ένοπλος με μαχαίρι κοντά στον πολιτικό αρχηγό Γιαΐρ Γκολάν. Στο οικονομικό πεδίο, η μαζική συμμετοχή έφερε αισιοδοξία στις αγορές, με το ισραηλινό σέκελ να σημειώνει άλμα άνω του 1,2% έναντι του δολαρίου.
Εκλογές στο Ισραήλ: Το βλέμμα στα exit polls
Οι κάλπες αναμένεται να κλείσουν στις 22:00 τοπική ώρα, οπότε και θα δημοσιοποιηθούν τα πρώτα exit polls, προσφέροντας μια αρχική εικόνα των πολιτικών συσχετισμών.
Ωστόσο, ακόμη και τότε, το εκλογικό τοπίο δεν θα έχει ξεκαθαρίσει οριστικά. Η καταμέτρηση των ψήφων και η κατανομή των 120 εδρών της Κνεσέτ αποτελούν μόνο το πρώτο στάδιο μιας διαδικασίας που ενδέχεται να συνεχιστεί με διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβερνητικού συνασπισμού.
Η επίσημη δημοσίευση των αποτελεσμάτων αναμένεται στις 4 Νοεμβρίου, ενώ καθοριστικό ρόλο για την επόμενη ημέρα θα διαδραματίσουν οι δυνατότητες συνεργασίας μεταξύ των κομμάτων.
Άλλωστε, στο ισραηλινό κοινοβουλευτικό σύστημα, η κατάκτηση της πρώτης θέσης από ένα κόμμα δεν συνεπάγεται αυτομάτως και την ανάληψη της πρωθυπουργίας. Το κρίσιμο ζητούμενο είναι ποιος πολιτικός αρχηγός θα μπορέσει να εξασφαλίσει την υποστήριξη μιας κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας 61 εδρών.
Οι βασικοί πρωταγωνιστές
Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ηγείται του Ισραήλ για 19 από τα τελευταία 30 χρόνια, με πιο πρόσφατη θητεία επικεφαλής ενός ακροδεξιού συνασπισμού. Διεκδικεί νέα εντολή έχοντας την υποστήριξη του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ενώ η μάχη είναι τόσο προσωπική όσο και πολιτική. Δικάζεται για διαφθορά και η απώλεια της εξουσίας ενδέχεται να σημαίνει μεγαλύτερο κίνδυνο φυλάκισης.
Ο βασικός αντίπαλός του είναι ο Γκάντι Άιζενκοτ, πρώην αρχηγός του ισραηλινού στρατού και σχετικά νέος στην πολιτική σκηνή. Είναι γιος μεταναστών από το Μαρόκο, οι οποίοι από ταπεινή αφετηρία έφτασαν στον πυρήνα του ισραηλινού κατεστημένου. Ο γιος του και δύο ανιψιοί του σκοτώθηκαν πολεμώντας στη Γάζα το 2024.
Στερείται του χαρίσματος του Νετανιάχου, όμως έχει αγκαλιάσει αυτό το γεγονός ως μέρος μιας καμπάνιας που τον τοποθετεί ως το ακριβώς αντίθετο του σημερινού ηγέτη του Ισραήλ, μέχρι και στο όνομα του νέου του κόμματος: Γιασάρ, δηλαδή «Ειλικρίνεια».
Ποια είναι τα βασικά ζητήματα για τους ψηφοφόρους
Η ασφάλεια του Ισραήλ βρίσκεται στο επίκεντρο των εκλογών, επισκιάζοντας ακόμη και το διαρκώς αυξανόμενο κόστος ζωής. Οι αντίπαλοι της σημερινής κυβέρνησης επισημαίνουν την καταστροφή της 7ης Οκτωβρίου, τη διάβρωση των δημοκρατικών θεσμών, την άνοδο του θρησκευτικού εξτρεμισμού και το κόστος των πολέμων χωρίς ορίζοντα λήξης και σε πολλά μέτωπα.
Έχουν υποσχεθεί τη σύσταση κρατικής εξεταστικής επιτροπής για την 7η Οκτωβρίου, ενώ οι περισσότεροι έχουν δεσμευτεί να καταργήσουν την απαλλαγή των υπερορθόδοξων ανδρών από τη στράτευση, η οποία προκαλεί βαθιά δυσαρέσκεια στις οικογένειες των οποίων οι δικοί τους άνθρωποι υπηρετούν ή έχουν σκοτωθεί.
Ανησυχούν επίσης για τη διεθνή απομόνωση, εν μέσω διευρυνόμενων κυρώσεων λόγω της επέκτασης των οικισμών, καθώς και για τη μεγάλη διαρροή επιστημονικού δυναμικού της χώρας («brain drain») που επιταχύνεται μεταξύ της ελίτ.
Ο Νετανιάχου έχει επιχειρήσει να μεταθέσει την ευθύνη για την 7η Οκτωβρίου στο ισραηλινό σύστημα ασφαλείας και, παρά το γεγονός ότι ήταν επικεφαλής της χώρας την πιο αιματηρή ημέρα της ιστορίας της, ισχυρίζεται ότι είναι ο μόνος ηγέτης με την εμπειρία και τις διεθνείς διασυνδέσεις για να διασφαλίσει την ασφάλεια της χώρας.
Πρόσφατα δημοσίευσε στα κοινωνικά δίκτυα μια εικόνα τεχνητής νοημοσύνης με πυρηνική βόμβα να πλήττει το Τελ Αβίβ, με τον ισχυρισμό ότι «όποιος νοιάζεται για τη φυσική του ύπαρξη» πρέπει να το σκεφτεί καλά πριν ψηφίσει την αντιπολίτευση.
Οι ακροδεξιοί σύμμαχοί του έχουν ζητήσει την εθνοκάθαρση της Γάζας και της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης, καθώς και την επέκταση των οικισμών.
Οι υπερορθόδοξοι εταίροι του επιθυμούν να διατηρηθεί η απαλλαγή από τη στράτευση που ισχύει εδώ και δεκαετίες, καθώς και οι επιδοτήσεις για τις θρησκευτικές σπουδές.
Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις
Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το Λικούντ του Νετανιάχου και οι σημερινοί εταίροι του στον συνασπισμό χάνουν την πλειοψηφία στις εκλογές στο Ισραήλ. Η πτώση της υποστήριξης είναι σχετικά σταθερή εδώ και πάνω από δύο χρόνια.
Καταγράφουν επίσης σαφή αντι-Νετανιάχου πλειοψηφία. Ωστόσο, οι έδρες της αντιπολίτευσης διαχωρίζονται ανάμεσα στο μπλοκ των κομμάτων των Εβραίων Ισραηλινών, με επικεφαλής το Γιασάρ του Άιζενκοτ, και στα κόμματα που εκπροσωπούν τους Παλαιστίνιους πολίτες του Ισραήλ.
Τα κόμματα των Εβραίων Ισραηλινών είναι απίθανο να συγκεντρώσουν πλειοψηφία από μόνα τους, ωστόσο στην πλειονότητά τους έχουν αποκλείσει τη συγκυβέρνηση με τους Παλαιστίνιους.
Οι Παλαιστίνιοι πολιτικοί έχουν δηλώσει ότι ενδέχεται να στηρίξουν μια κυβέρνηση μειοψηφίας των κομμάτων των Εβραίων Ισραηλινών, προκειμένου να ανατραπεί ο ακροδεξιός συνασπισμός του Νετανιάχου.
Πόσο δημοκρατική είναι η ψηφοφορία και ποιοι στερούνται του δικαιώματος ψήφου
Περίπου 15 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε περιοχές υπό ισραηλινό έλεγχο. Λίγο πάνω από 7 εκατομμύρια Εβραίοι Ισραηλινοί και 1,7 εκατομμύριο Παλαιστίνιοι πολίτες του Ισραήλ ζουν εντός των συνόρων της χώρας πριν από το 1967, γνωστών ως «Πράσινη Γραμμή», και έχουν πλήρη δικαιώματα ψήφου.
Στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, περισσότεροι από 500.000 Ισραηλινοί έποικοι μπορούν να ψηφίσουν. Ζουν ανάμεσα σε 3,1 εκατομμύρια Παλαιστίνιους, οι οποίοι υπόκεινται σε στρατιωτικό καθεστώς και δεν έχουν δικαίωμα ψήφου.
Στην κατεχόμενη Ανατολική Ιερουσαλήμ, περισσότεροι από 230.000 Ισραηλινοί με δικαίωμα ψήφου ζουν ανάμεσα σε 350.000 Παλαιστίνιους που δεν μπορούν να ψηφίσουν.
Δύο εκατομμύρια Παλαιστίνιοι στη Γάζα, οι οποίοι ζουν υπό ισραηλινή στρατιωτική κατοχή σύμφωνα με το Διεθνές Δικαστήριο, δεν έχουν επίσης δικαίωμα ψήφου.
