Μια ιστορική πολιτική ανατροπή καταγράφεται στις ΗΠΑ, με τους Δημοκρατικούς να εξασφαλίζουν, σύμφωνα με τις προβλέψεις των αμερικανικών τηλεοπτικών δικτύων, τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας.
Το «μπλε τσουνάμι» που σάρωσε τους Ρεπουμπλικανούς αποτελεί ισχυρό πλήγμα για τον Ντόναλντ Τραμπ και αναμένεται να αλλάξει ριζικά τις ισορροπίες στην Ουάσινγκτον για τα επόμενα δύο χρόνια.
Η ιστορική νίκη των Δημοκρατικών στο Τέξας, ένα από τα μεγαλύτερα προπύργια των Ρεπουμπλικανών, αποτυπώνει το μέγεθος της ανατροπής. Ο πρώην εκπαιδευτικός Τζέιμς Ταλαρίκο επικράτησε του Κεν Πάξτον, τον οποίο είχε επιλέξει προσωπικά ο Τραμπ, και αναμένεται να γίνει ο πρώτος Δημοκρατικός γερουσιαστής της πολιτείας από το 1988.
Όπως επισημαίνεται σε ανάλυση του Sky News, η εκλογική αναμέτρηση εξελίχθηκε ουσιαστικά σε δημοψήφισμα για την ηγεσία και τις πολιτικές επιλογές του Αμερικανού προέδρου.
Η δυσαρέσκεια απέναντι στον Τραμπ είχε αρχίσει να γίνεται αισθητή ακόμη και ανάμεσα σε ψηφοφόρους που τον είχαν στηρίξει το 2024. Χαρακτηριστική είναι η μαρτυρία αγρότη στο Τέξας, που επικαλείται ο Mark Stone του Sky News, ο οποίος είχε ψηφίσει τον Ρεπουμπλικανό πρόεδρο, αλλά πλέον διαμαρτυρόταν ότι «η φωνή του λαού δεν ακούγεται».
Σύμφωνα με την ανάλυση του βρετανικού δικτύου, δύο χρόνια πολιτικής ασυνέπειας, ακραίων επιλογών και έλλειψης ενσυναίσθησης απέναντι στις ανησυχίες των Αμερικανών ψηφοφόρων κόστισαν ακριβά στους Ρεπουμπλικανούς.
Από την οικονομία και τη μετανάστευση μέχρι την εξωτερική πολιτική, οι επιλογές του Τραμπ φαίνεται πως προκάλεσαν αντιδράσεις ακόμη και στο παραδοσιακό εκλογικό του ακροατήριο.
Η εκλογική ήττα, σύμφωνα με το Sky News, δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στους Ρεπουμπλικανούς υποψηφίους. Είναι πρωτίστως μια ήττα του ίδιου του Τραμπ, ο οποίος πλέον βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα Κογκρέσο ελεγχόμενο από την αντιπολίτευση.
Τι σημαίνει η νίκη των Δημοκρατικών για τον Τραμπ
Η απώλεια και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα του Αμερικανού προέδρου να προωθεί τη νομοθετική του ατζέντα. Οι Δημοκρατικοί αποκτούν πλέον ισχυρότερη επιρροή στη νομοθετική διαδικασία, αλλά και τη δυνατότητα να ασκούν πολύ πιο αυστηρό έλεγχο στην κυβέρνηση.
Παρότι ο Τραμπ παραμένει πρόεδρος και εξακολουθεί να μπορεί να κυβερνά μέσω εκτελεστικών διαταγμάτων, θα χρειαστεί να διαπραγματεύεται με ένα Κογκρέσο στο οποίο η αντιπολίτευση διαθέτει την πλειοψηφία.
Παράλληλα, οι Δημοκρατικοί θα μπορούν να αναλάβουν την ηγεσία κοινοβουλευτικών επιτροπών και να ξεκινήσουν έρευνες για τις αποφάσεις και τη λειτουργία της κυβέρνησης Τραμπ.
Στο επίκεντρο ενδέχεται να βρεθούν οικονομικές δραστηριότητες της οικογένειας του προέδρου, πρόσωπα που συνδέονται με τον Τζέφρι Έπσταϊν, αλλά και η διαχείριση του πολέμου στο Ιράν από τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ.
Ανοιχτό παραμένει ακόμη και το ενδεχόμενο να κινηθεί νέα διαδικασία παραπομπής του Τραμπ, για τρίτη φορά στην πολιτική του διαδρομή.
Τι είναι η Γερουσία και γιατί έχει τόσο μεγάλη σημασία
Η Γερουσία αποτελεί το ένα από τα δύο νομοθετικά σώματα του αμερικανικού Κογκρέσου, μαζί με τη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Αποτελείται από 100 γερουσιαστές, δύο από κάθε πολιτεία, με εξαετή θητεία. Κάθε δύο χρόνια ανανεώνεται περίπου το ένα τρίτο των εδρών της.
Για να εκλεγεί κάποιος γερουσιαστής πρέπει να έχει συμπληρώσει το 30ό έτος της ηλικίας του, να είναι Αμερικανός πολίτης για τουλάχιστον εννέα χρόνια και να κατοικεί στην πολιτεία την οποία εκπροσωπεί.
Η σημασία της Γερουσίας είναι καθοριστική, καθώς κανένα νομοσχέδιο δεν μπορεί να γίνει νόμος χωρίς την έγκριση και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου.
Μπορεί ο Τραμπ να μπλοκάρει τους Δημοκρατικούς με βέτο;
Παρά την εκλογική επικράτηση των Δημοκρατικών, ο Ντόναλντ Τραμπ διατηρεί ένα ιδιαίτερα ισχυρό θεσμικό όπλο: το προεδρικό βέτο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος μπορεί να αρνηθεί να υπογράψει νομοσχέδια που εγκρίνει το Κογκρέσο, εμποδίζοντας την εφαρμογή τους.
Για να ξεπεραστεί ένα προεδρικό βέτο, απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία.
Ο ίδιος ο Τραμπ έχει ήδη προειδοποιήσει ότι προτίθεται να χρησιμοποιήσει το δικαίωμα αυτό, εκτιμώντας πάντως ότι ενδέχεται να χρειαστούν «ένας ή δύο μήνες» μέχρι να επιτευχθούν συμβιβασμοί με τους Δημοκρατικούς.
Ωστόσο, η συνεχής χρήση του βέτο ενδέχεται να έχει πολιτικό κόστος, καθώς ο πρόεδρος θα εμφανίζεται να απορρίπτει επανειλημμένα νομοθετικές αποφάσεις του Κογκρέσου.
