Μαζικές κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν την Τετάρτη (4/11) στη Δανία, με περίπου 40.000 μαθητές και φοιτητές να συμμετέχουν σε απεργιακές δράσεις και διαδηλώσεις κατά των κυβερνητικών σχεδίων για περικοπές στα εκπαιδευτικά επιδόματα. Στην Κοπεγχάγη, έως και 13.000 νέοι κατέβηκαν στους δρόμους, διαμαρτυρόμενοι για την πρόθεση της κυβέρνησης να περιορίσει την οικονομική στήριξη των σπουδαστών, προκειμένου να εξασφαλίσει πρόσθετους πόρους για τις αμυντικές δαπάνες.
Με κεντρικό σύνθημα «Φτάνει πια!», μαθητικές και φοιτητικές οργανώσεις πραγματοποίησαν πορεία από την Πλατεία του Δημαρχείου της Κοπεγχάγης έως το Κοινοβούλιο. Σύμφωνα με τους διοργανωτές, περίπου 40.000 νέοι συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις σε 57 εκπαιδευτικά ιδρύματα σε ολόκληρη τη χώρα.
Η κινητοποίηση εντάσσεται στο ευρύτερο κύμα νεανικών διαμαρτυριών που έχει εκδηλωθεί τις τελευταίες εβδομάδες στην Ευρώπη, με αφετηρία τη Γαλλία. Οι αντιδράσεις δεν περιορίζονται πλέον στα εκπαιδευτικά ζητήματα, καθώς ολοένα περισσότεροι νέοι εκφράζουν τη δυσαρέσκειά τους για το αυξημένο κόστος διαβίωσης και τη στεγαστική κρίση.
Τι αλλάζει στα φοιτητικά επιδόματα στη Δανία
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται το σύστημα κρατικής οικονομικής ενίσχυσης SU, το οποίο αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της εκπαιδευτικής πολιτικής της Δανίας από το 1970.
Μέχρι σήμερα, οι μαθητές και οι φοιτητές ηλικίας άνω των 18 ετών δικαιούνται οικονομική ενίσχυση ανεξάρτητα από το εισόδημα των γονέων τους. Το σύστημα αποσκοπεί στη διευκόλυνση της πρόσβασης στην εκπαίδευση, χωρίς η οικονομική κατάσταση της οικογένειας να αποτελεί καθοριστικό εμπόδιο.
Το μηνιαίο επίδομα ανέρχεται σήμερα σε 1.154 κορώνες Δανίας, περίπου 155 ευρώ, για όσους κατοικούν με τους γονείς τους, ενώ φτάνει τις 7.426 κορώνες, περίπου 995 ευρώ, για όσους ζουν μόνοι τους.
Η κυβέρνηση σχεδιάζει να καταργήσει την ενίσχυση για τους νέους που εξακολουθούν να διαμένουν στην οικογενειακή κατοικία και των οποίων οι γονείς έχουν συνολικό ετήσιο εισόδημα που υπερβαίνει τις 700.000 κορώνες, περίπου 94.000 ευρώ.
Για οικογένειες με εισοδήματα μεταξύ 419.589 και 700.000 κορωνών, δηλαδή περίπου 56.200 έως 94.000 ευρώ, το ύψος της ενίσχυσης προβλέπεται να καθορίζεται κλιμακωτά, ανάλογα με τα εισοδηματικά δεδομένα.
Σύμφωνα με το αρμόδιο Υπουργείο Ανώτατης Εκπαίδευσης, περίπου 14.000 μαθητές και φοιτητές εκτιμάται ότι θα χάσουν πλήρως το επίδομά τους, ενώ άλλοι 8.000 θα δουν το ποσό που λαμβάνουν να μειώνεται.
«Αθετημένες υποσχέσεις» φώναζαν οι διαδηλωτές
Η παρουσία της Αστυνομίας στην Κοπεγχάγη ήταν ισχυρή, με τη διαδήλωση να εξελίσσεται, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP), σε ειρηνικό κλίμα.
Χιλιάδες νέοι φώναζαν «Αθετημένες υποσχέσεις», ενώ κρατούσαν πλακάτ με συνθήματα όπως «Σώστε το SU», «Λιγότερη στήριξη, λιγότερη μόρφωση» και «Μην εξαπατάτε τους νέους».
Ο Όσκαρ Τένσμπεργκ Χόφμαν, πρόεδρος της Ένωσης Μαθητών Λυκείων της Δανίας και ένας από τους διοργανωτές της κινητοποίησης, υπερασπίστηκε το υφιστάμενο σύστημα οικονομικής ενίσχυσης. «Στη Δανία λαμβάνουμε χρηματοδότηση και οικονομική στήριξη για να μορφωνόμαστε και είμαστε πολύ περήφανοι γι’ αυτό», δήλωσε στο AFP. Όπως υποστήριξε, θα ήταν λανθασμένη επιλογή να αποδυναμωθεί «ένα από τα ισχυρότερα εκπαιδευτικά συστήματα στον κόσμο».
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε και ο 23χρονος φοιτητής γεωπονίας, Κίραν Χίντσο, ο οποίος δήλωσε ότι αισθάνεται προδομένος από την κυβέρνηση. «Είμαι εξοργισμένος που επιτέλους έχουμε στη Δανία μια υποτίθεται “κόκκινη” κυβέρνηση, στην οποία συμμετέχουν τα αριστερά κόμματα, και παρ’ όλα αυτά βλέπουμε περικοπές στο κοινωνικό μας κράτος και στα οικονομικά των νέων, την ώρα που χρηματοδοτούν μειώσεις στη φορολογία των επιχειρήσεων και τον πόλεμο», ανέφερε.
Περικοπές και στα επιδόματα των αποφοίτων
Οι αλλαγές δεν περιορίζονται στην οικονομική ενίσχυση όσων βρίσκονται ακόμη στην εκπαίδευση.
Η κυβέρνηση έχει προτείνει επίσης την αυστηροποίηση των προϋποθέσεων για τη χορήγηση επιδομάτων ανεργίας στους νέους αποφοίτους πανεπιστημίων.
Σύμφωνα με την πρόταση, η συγκεκριμένη παροχή θα χορηγείται μόνο σε όσους έχουν εργαστεί κατά τους 18 από τους τελευταίους 24 μήνες των σπουδών τους.
Η πρόβλεψη αυτή έχει προκαλέσει πρόσθετες αντιδράσεις, καθώς συνδέει την πρόσβαση στην οικονομική προστασία μετά την αποφοίτηση με την προηγούμενη εργασιακή απασχόληση.
Από την πλευρά της κυβέρνησης, ο υπουργός Βιομηχανίας και επικεφαλής του Σοσιαλφιλελεύθερου Κόμματος, Μάρτιν Λίντεγκααρντ, αναγνώρισε το πολιτικό κόστος των σχεδιαζόμενων παρεμβάσεων, δηλώνοντας ότι «δεν πρόκειται για ευχάριστες αποφάσεις».
