Κόσμος

Γαλλία: Οι εκλογές του 2027 προκαλούν ανησυχία στην Ουκρανία – Λεπέν και Μελανσόν αλλάζουν τις ισορροπίες

Το Κίεβο φοβάται υποχώρηση της ευρωπαϊκής στήριξης, ενώ το Βερολίνο αναζητά τρόπους να διασφαλίσει τη χρηματοδότηση.
Ουκρανία Μαρίν Λεπέν Ζαν Λικ Μελανσόν Βολοντίμιρ Ζελένσκι
AP

Η επόμενη προεδρική αναμέτρηση στη Γαλλία εξελίσσεται σε κρίσιμο παράγοντα για το μέλλον της ευρωπαϊκής στήριξης προς την Ουκρανία. Η πιθανότητα η μάχη για τη διαδοχή του Εμανουέλ Μακρόν να κριθεί ανάμεσα στη Μαρίν Λεπέν και τον Ζαν-Λικ Μελανσόν προκαλεί έντονο προβληματισμό στο Κίεβο, καθώς και οι δύο πολιτικοί έχουν διατυπώσει θέσεις που διαφοροποιούνται από τη σημερινή γραμμή του Παρισιού απέναντι στη Ρωσία.

Σύμφωνα με ανάλυση του POLITICO, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι δύο πολιτικοί βρίσκονται σε τροχιά διεκδίκησης μιας θέσης στον δεύτερο γύρο των εκλογών, την άνοιξη του 2027. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να μεταβάλει τις ισορροπίες στην Ευρώπη, καθώς η Γαλλία αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της πολιτικής και στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία.

Το διακύβευμα δεν αφορά μόνο το ύψος της οικονομικής βοήθειας ή τις παραδόσεις στρατιωτικού υλικού. Αφορά και τον πολιτικό ρόλο που έχει αναλάβει το Παρίσι στην προσπάθεια διαμόρφωσης κοινής ευρωπαϊκής στάσης απέναντι στη ρωσική εισβολή.

Λεπέν και Μελανσόν: Διαφορετικές αφετηρίες στη Γαλλία, κοινά ερωτήματα για την Ουκρανία

Η Μαρίν Λεπέν, επικεφαλής του Εθνικού Συναγερμού, έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η δημοσιονομική κατάσταση της Γαλλίας δεν επιτρέπει τη συνέχιση της οικονομικής ενίσχυσης της Ουκρανίας στον σημερινό βαθμό. Η θέση της συνδέει ευθέως τη γαλλική οικονομική κρίση με την ανάγκη περιορισμού της βοήθειας προς το Κίεβο.

Η Λεπέν έχει επιχειρήσει το τελευταίο διάστημα να μετριάσει τις ανησυχίες για τη στάση της απέναντι στην Ουκρανία. Συναντήθηκε κεκλεισμένων των θυρών με τον Ουκρανό πρέσβη στο Παρίσι και έχει ανταλλάξει προσκλήσεις για συνάντηση με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Ωστόσο, εξακολουθεί να απορρίπτει τη συνέχιση της χρηματοδότησης της Ουκρανίας με νέους αντίστοιχους μηχανισμούς υπό μια ενδεχόμενη προεδρία της.

Από την πλευρά του, ο Ζαν-Λικ Μελανσόν, επικεφαλής της Ανυπότακτης Γαλλίας, έχει εκφράσει αντίθεση στα ουκρανικά πλήγματα βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια. Έχει επίσης δεχθεί έντονη κριτική για παλαιότερη υποστήριξή του στην ιδέα διεξαγωγής δημοψηφίσματος στο Ντονμπάς, προκειμένου οι κάτοικοι να αποφασίσουν αν επιθυμούν να ανήκουν στη Ρωσία ή στην Ουκρανία. Οι επικριτές του επισημαίνουν ότι μια τέτοια διαδικασία δεν θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ελεύθερα και δίκαια σε περιοχή υπό ρωσική κατοχή.

Οι δύο πολιτικοί προέρχονται από διαφορετικούς χώρους, ωστόσο αμφότεροι έχουν επικρίνει πτυχές της δυτικής και νατοϊκής πολιτικής απέναντι στη Μόσχα. Αυτό είναι που προκαλεί ανησυχία σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς μια αλλαγή στην ηγεσία της Γαλλίας θα μπορούσε να επηρεάσει τη συνέχεια της σημερινής στρατηγικής.

Ο ρόλος που έχει η Γαλλία στην ευρωπαϊκή άμυνα και τη στήριξη της Ουκρανίας

Η σημασία της γαλλικής στάσης ξεπερνά τα όρια της διμερούς σχέσης με το Κίεβο. Η Γαλλία είναι η μοναδική πυρηνική δύναμη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συμπροεδρεύει στην αποκαλούμενη «Συμμαχία των Προθύμων», που συντονίζει πρωτοβουλίες για τη στήριξη της Ουκρανίας και τις μελλοντικές εγγυήσεις ασφαλείας.

Παράλληλα, το Παρίσι διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον σχεδιασμό ενδεχόμενης μεταπολεμικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ουκρανία, αλλά και στις προσπάθειες περιορισμού του ρωσικού σκιώδους στόλου, μέσω του οποίου μεταφέρεται πετρέλαιο παρακάμπτοντας τις ευρωπαϊκές κυρώσεις.

Ευρωπαίοι διπλωμάτες που μίλησαν στο POLITICO εκτιμούν ότι μια προεδρία Λεπέν ή Μελανσόν θα μπορούσε να αποδυναμώσει την πολιτική συνοχή της Ευρώπης απέναντι στη Ρωσία. Άλλοι, ωστόσο, θεωρούν ότι οι δύο πολιτικοί ενδέχεται να προσαρμοστούν στην ευρωπαϊκή πραγματικότητα εφόσον αναλάβουν την εξουσία.

Ένας Ουκρανός αξιωματούχος που επικαλείται το δημοσίευμα υπογράμμισε ότι η γαλλική οικονομική βοήθεια δεν βρίσκεται σταθερά μεταξύ των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών συνεισφορών. Εκεί όπου η Γαλλία έχει ιδιαίτερη βαρύτητα είναι στη διαμόρφωση πολιτικού consensus στην Ευρώπη. Και αυτό ακριβώς είναι που θα μπορούσε να δοκιμαστεί.

Το Βερολίνο επιχειρεί να θωρακίσει τη χρηματοδότηση του Κιέβου

Οι ανησυχίες για τη μελλοντική στάση της Γαλλίας έχουν ήδη προκαλέσει κινητικότητα στο Βερολίνο. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προωθεί αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο θα λαμβάνονται οι αποφάσεις για τη μελλοντική χρηματοδότηση της Ουκρανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στόχος είναι να περιοριστεί η δυνατότητα μιας μελλοντικής γαλλικής κυβέρνησης να μπλοκάρει κρίσιμες αποφάσεις, καθώς και να διασφαλιστεί ότι η οικονομική στήριξη προς το Κίεβο δεν θα εξαρτάται από την ομοφωνία των κρατών-μελών σε κάθε επιμέρους χρηματοδοτική πρωτοβουλία.

Η πρόταση του Μερτς προβλέπει τη δημιουργία πιο σταθερού μηχανισμού χρηματοδότησης στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ. Με αυτόν τον τρόπο, οι μελλοντικές αποφάσεις θα μπορούσαν να λαμβάνονται με ειδική πλειοψηφία, αντί να απαιτείται ομοφωνία.

Η πρωτοβουλία έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ανανέωση των ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Ρωσίας απαιτεί ομοφωνία. Μια γαλλική κυβέρνηση που θα επιδίωκε την άρση ή τη χαλάρωση των κυρώσεων θα μπορούσε, επομένως, να προκαλέσει σοβαρές δυσκολίες στη διατήρηση της κοινής ευρωπαϊκής γραμμής.

Η ανησυχία για πιθανή χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας από τη Γαλλία

Ένα από τα σενάρια που προβληματίζουν ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι το ενδεχόμενο μιας κυβέρνησης Λεπέν να επιδιώξει χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Μόσχας. Η σχετική ανησυχία αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία οι ενεργειακές τιμές πιέζονται από τον πόλεμο ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν.

Ευρωπαίος διπλωμάτης που μίλησε στο POLITICO εκτίμησε ότι, υπό συνθήκες ενεργειακής πίεσης, η επιστροφή σε φθηνότερες ρωσικές προμήθειες θα μπορούσε να αποκτήσει μεγαλύτερη πολιτική απήχηση.

Η Λεπέν έχει επιχειρήσει να αποστασιοποιηθεί από την παλαιότερη φιλορωσική εικόνα του κόμματός της. Ωστόσο, το ιστορικό του Εθνικού Συναγερμού εξακολουθεί να προκαλεί ερωτήματα, μεταξύ άλλων λόγω του δανείου που είχε λάβει το 2014 από τράπεζα με διασυνδέσεις στη Ρωσία και της συνάντησης της ίδιας με τον Βλαντίμιρ Πούτιν το 2017.

Αντίστοιχα, οι παλαιότερες τοποθετήσεις του Μελανσόν για τη ρωσική προσάρτηση της Κριμαίας το 2014, την οποία είχε συνδέσει εν μέρει με την επέκταση του ΝΑΤΟ, εξακολουθούν να προκαλούν αντιδράσεις.

Το Κίεβο προσπαθεί να κρατήσει ανοιχτούς διαύλους με όλους τους υποψηφίους

Η ουκρανική κυβέρνηση γνωρίζει ότι δεν μπορεί να περιμένει την έκβαση των γαλλικών εκλογών για να διαμορφώσει τις σχέσεις της με τους υποψηφίους. Για τον λόγο αυτό επιχειρεί να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας τόσο με τη Λεπέν όσο και με τον Μελανσόν.

Ο εκπρόσωπος του ουκρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Χεόρχι Τίχι, δήλωσε ότι οι Ουκρανοί διπλωμάτες βρίσκονται σε επαφή με Γάλλους πολιτικούς και ότι όλοι οι υποψήφιοι είναι ευπρόσδεκτοι να επισκεφθούν την Ουκρανία και να διαπιστώσουν από κοντά την πραγματικότητα του πολέμου.

Από την πλευρά του, ο Ολεξάντρ Μερέζκο, επικεφαλής της επιτροπής εξωτερικών υποθέσεων του ουκρανικού κοινοβουλίου, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμη και άτυπων συναντήσεων, ώστε το Κίεβο να διαπιστώσει τις πραγματικές προθέσεις των υποψηφίων.

Ο Ζελένσκι, πάντως, επιχείρησε να υποβαθμίσει τον κίνδυνο μιας πιθανής αλλαγής πολιτικής. «Θα συνεργαστούμε με όποιον εκλέξει ο γαλλικός λαός», δήλωσε στο POLITICO, υπενθυμίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελείται από 27 κράτη και όχι μόνο από τη Γαλλία.

Η τοποθέτηση αυτή αντανακλά την προσπάθεια της ουκρανικής ηγεσίας να αποφύγει την άμεση πολιτικοποίηση της σχέσης με τους υποψηφίους, χωρίς όμως να παραγνωρίζει τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει μια αλλαγή εξουσίας στο Παρίσι.

Η επόμενη ημέρα για την ευρωπαϊκή στρατηγική απέναντι στη Ρωσία

Το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο αν η επόμενη γαλλική κυβέρνηση θα περιορίσει τη στρατιωτική ή οικονομική βοήθεια προς την Ουκρανία. Είναι κατά πόσο θα συνεχίσει να συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση μιας κοινής ευρωπαϊκής στρατηγικής απέναντι στη Ρωσία.

Η Γαλλία έχει βαρύτητα στην ευρωπαϊκή διπλωματία, στην άμυνα και στις συζητήσεις για τις εγγυήσεις ασφαλείας της Ουκρανίας. Μια μετατόπιση της πολιτικής της θα μπορούσε να δυσκολέψει τις προσπάθειες συντονισμού, ακόμη και αν οι υπόλοιπες μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες διατηρήσουν τη στήριξή τους στο Κίεβο.

Για την Ουκρανία, συνεπώς, η προεκλογική περίοδος στη Γαλλία έχει ήδη αποκτήσει στρατηγική σημασία. Το Κίεβο επιχειρεί να προετοιμαστεί για όλα τα ενδεχόμενα, ενώ το Βερολίνο αναζητά θεσμικές δικλίδες ώστε η ευρωπαϊκή βοήθεια να μην εξαρτάται από τις πολιτικές εξελίξεις σε μία μόνο πρωτεύουσα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ακολουθήστε το iEidiseis.gr στο Google News
Ακολουθήστε το iEidiseis.gr στο Google News
κινητοποιήσεις Ευρώπη Chevron Left
Ευρώπη: Η γενιά της στεγαστικής κρίσης και της ακρίβειας βγαίνει στους δρόμους - «Το μέλλον μας δεν είναι οι πόλεμοι»