Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε υπέρ ενός προϋπολογισμού της ΕΕ που ξεπερνά τα 2 τρισεκατομμύρια ευρώ για την επόμενη επταετή περίοδο. Η Γερμανία και οι σύμμαχοί της θα παλέψουν σκληρά για να αποτρέψουν κάτι τέτοιο, αναφέρει το Politico.
Οι διαπραγματεύσεις για τον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ εντείνονται, με τους ευρωβουλευτές και τις εθνικές κυβερνήσεις να ετοιμάζονται για σύγκρουση σχετικά με τα χρήματα και τον τρόπο δαπάνης τους.
Μια συντριπτική πλειοψηφία των νομοθετών της ΕΕ ψήφισε την Τρίτη υπέρ της αύξησης του συνολικού μεγέθους του προϋπολογισμού κατά 200 δισ. ευρώ· της δέσμευσης περισσότερων κονδυλίων για συγκεκριμένα προγράμματα της ΕΕ· και της επιβολής νέων πανευρωπαϊκών φόρων σε τεχνολογικούς κολοσσούς όπως η Amazon και η Google.
Η Γερμανία και οι φειδωλοί σύμμαχοί της απάντησαν σε αυτές τις τρεις ιδέες με τις γνωστές θέσεις: Όχι, όχι και όχι.
Το Κοινοβούλιο θέλει να αυξήσει το μέγεθος της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την περίοδο 2028 έως 2034, η οποία προβλέπει δαπάνες 1,8 τρισεκατομμυρίων ευρώ σε τομείς όπως οι επιδοτήσεις στους αγρότες, η βιομηχανική ανάπτυξη και τα διεθνή προγράμματα βοήθειας. Επιπλέον, το σχέδιο της Επιτροπής δεσμεύει περίπου 165 δισ. ευρώ για την αποπληρωμή του κοινού χρέους που εκδόθηκε για τη χρηματοδότηση του πακέτου ανάκαμψης μετά την πανδημία Covid — ένα μέτρο που ανεβάζει τον συνολικό προϋπολογισμό στα 1,984 τρισεκατομμύρια ευρώ.
Με την απαίτηση για περισσότερες δαπάνες, το σχέδιο του Κοινοβουλίου ανεβάζει τον προϋπολογισμό πάνω από το όριο των 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται οι αποπληρωμές χρέους.
Είναι σύνηθες οι εθνικές πρωτεύουσες να απορρίπτουν τις απαιτήσεις του Κοινοβουλίου για επιπλέον χρηματοδότηση — άλλωστε, το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού χρηματοδοτείται από τις κυβερνήσεις της ΕΕ, οι οποίες έχουν το πάνω χέρι στις διαπραγματεύσεις.
Αυτό που είναι διαφορετικό αυτή τη φορά είναι το πρόσφατο ιστορικό του Κοινοβουλίου στο να κρατά σκληρή στάση και να καθυστερεί τις διαδικασίες — προς μεγάλη ενόχληση των εθνικών ηγετών.
«Σε άλλες περιπτώσεις, θεωρείται ότι μόλις το Συμβούλιο υιοθετήσει τη θέση του, ένα τηλεφώνημα αρκεί για να διευθετηθούν τα πράγματα στο Κοινοβούλιο. Όποιος πιστεύει ότι ισχύει αυτό δεν γνωρίζει καλά αυτό το Κοινοβούλιο», δήλωσε η Iratxe García, επικεφαλής των Σοσιαλιστών & Δημοκρατών, της δεύτερης μεγαλύτερης ομάδας στο Κοινοβούλιο.
«Ποτέ μην υποτιμάτε το Κοινοβούλιο», προειδοποίησε η πρόεδρός του, Ρομπέρτα Μέτσολα, σε συνέντευξη Τύπου μετά την ψηφοφορία, επιμένοντας ότι οι ευρωβουλευτές δεν θα εγκρίνουν απλώς «τυπικά» τον προϋπολογισμό που προτείνουν οι κυβερνήσεις.
Τα φιλοευρωπαϊκά κόμματα του Κοινοβουλίου — το συντηρητικό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (EPP), οι Σοσιαλιστές & Δημοκράτες, η κεντρώα ομάδα Renew και οι Πράσινοι — υποστήριξαν όλοι την ανάγκη για περισσότερα κονδύλια ώστε η ΕΕ να αντιμετωπίσει προκλήσεις όπως η άμυνα και η ανταγωνιστικότητα.
«Πιστεύουμε ότι δεν μπορούμε να κάνουμε περισσότερα με λιγότερα· αυτό είναι μύθος», δήλωσε ο Siegfried Mureșan, διαπραγματευτής του προϋπολογισμού για το EPP. «Προφανώς, η πλειοψηφία των μελών μπορεί να ψηφίσει υπέρ μόνο αν τα αιτήματά μας ενσωματωθούν στον προϋπολογισμό σε ικανοποιητικό βαθμό».
Ωστόσο, αυτές οι εκκλήσεις δεν βρήκαν ανταπόκριση σε δημοσιονομικά συντηρητικές χώρες όπως η Γερμανία και η Ολλανδία, οι οποίες πιέζουν για μικρότερο προϋπολογισμό.
«Είναι λυπηρό να βλέπουμε ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θέλει να αντιμετωπίσει τις γεωπολιτικές και γεωοικονομικές προκλήσεις του 21ου αιώνα με δημοσιονομικές προτεραιότητες βαθιά ριζωμένες στον περασμένο αιώνα», δήλωσε ένας διπλωμάτης της ΕΕ που, όπως και άλλοι που αναφέρονται σε αυτή την ιστορία, ζήτησε ανωνυμία για να μιλήσει ελεύθερα.
Λίγες ημέρες πριν από την ψηφοφορία, ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς — της οποίας η χώρα συνεισφέρει το ένα τέταρτο του συνολικού προϋπολογισμού της ΕΕ — απέρριψε την πρόταση της Επιτροπής από τον Ιούλιο ως υπερβολικά μεγάλη.
«Σε μια περίοδο που σχεδόν όλα τα κράτη-μέλη εφαρμόζουν τις πιο αυστηρές δημοσιονομικές πολιτικές στο εσωτερικό τους, μια τεράστια αύξηση του προϋπολογισμού της ΕΕ, όπως προτείνεται από την Επιτροπή, δεν ταιριάζει με την εικόνα», δήλωσε ο Μερτς μετά από σύνοδο ηγετών στην Κύπρος την περασμένη εβδομάδα.
Το αίνιγμα της φορολογίας
Το Κοινοβούλιο τυπικά έχει περιορισμένο λόγο στο μέγεθος του προϋπολογισμού, το οποίο αποτελεί προνόμιο των ηγετών της ΕΕ.
Θεωρητικά, οι ευρωβουλευτές μπορούν είτε να απορρίψουν είτε να εγκρίνουν την τελική συμφωνία των ηγετών με ενισχυμένη πλειοψηφία — αλλά στο παρελθόν δεν ενεργοποίησαν ποτέ αυτή την «πυρηνική» επιλογή.
Παρότι η απαίτηση του Κοινοβουλίου για αύξηση κατά 10% του συνολικού προϋπολογισμού πιθανότατα δεν θα υλοποιηθεί ποτέ, αρκετά από τα αιτήματά του αναμένεται να υιοθετηθούν από τις κυβερνήσεις.
Η θέση των ευρωβουλευτών υποστηρίζεται σε γενικές γραμμές από χώρες όπως η Πολωνία, η Ισπανία και η Ιταλία, που τάσσονται υπέρ ενός μεγάλου προϋπολογισμού με σημαντικές πληρωμές για παραδοσιακούς δικαιούχους, όπως οι αγρότες και οι φτωχότερες περιφέρειες.
Σε μια ενίσχυση της θέσης της ευρωβουλής, οι εθνικοί ηγέτες ανέθεσαν στην Επιτροπή να εξετάσει τους νέους φόρους που προτείνει το Κοινοβούλιο — γνωστούς στις Βρυξέλλες ως «ίδιοι πόροι» — κατά τη διάρκεια της συνόδου στην Κύπρο, σύμφωνα με τρεις αξιωματούχους με γνώση των συζητήσεων.
Οι ευρωβουλευτές υποστήριξαν νέους πανευρωπαϊκούς φόρους σε διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια, τεχνολογικούς κολοσσούς και εταιρείες κρυπτονομισμάτων. Υποστηρίζουν ότι οι νέες εισφορές θα επέτρεπαν την αύξηση του προϋπολογισμού χωρίς να ζητηθούν επιπλέον συνεισφορές από τις εθνικές κυβερνήσεις.
Η Επιτροπή πρότεινε τον Ιούλιο πέντε νέους φόρους — σε προϊόντα καπνού, μη ανακυκλωμένα ηλεκτρικά απόβλητα, εισαγωγές άνθρακα, εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και εταιρικά κέρδη — για την άντληση επιπλέον 65 δισ. ευρώ ετησίως. Ωστόσο, οι περισσότερες από αυτές τις ιδέες δεν κατάφεραν να συγκεντρώσουν επαρκή υποστήριξη μεταξύ των κυβερνήσεων. Σε μια άλλη σημαντική εξέλιξη, οι ηγέτες στην Κύπρο ζήτησαν από την Επιτροπή να εξετάσει την καθυστέρηση αποπληρωμής περίπου 165 δισ. ευρώ κοινού χρέους που εκδόθηκε για τη χρηματοδότηση του πακέτου ανάκαμψης μετά την πανδημία, σύμφωνα με τους τρεις αξιωματούχους.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, δήλωσε ότι η επιμονή για γρήγορη αποπληρωμή των χρημάτων είναι «ανόητη». Η ιδέα της αναβολής των πληρωμών — στην οποία αντιτίθεται η Γερμανία αλλά υποστηρίζεται από τη Γαλλία και την Ισπανία — θα γινόταν δεκτή θετικά από πολλούς ευρωβουλευτές, καθώς θα απελευθέρωνε περισσότερους πόρους για δαπάνες της ΕΕ.
Οι συζητήσεις στην Κύπρο ουσιαστικά έδωσαν το εναρκτήριο λάκτισμα για την πιο ευαίσθητη φάση των διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό.
Οι συνομιλίες θα κορυφωθούν κατά τη διάρκεια συνόδου των ηγετών της ΕΕ τον Δεκέμβριο του 2026, που αποτελεί την ανεπίσημη προθεσμία για την επίτευξη συμφωνίας.
«Μπαίνουμε στην περίοδο των αμοιβαίων υποχωρήσεων», δήλωσε ένας δεύτερος διπλωμάτης της ΕΕ.
«Είναι η αρχή του τέλους», σημείωσε.
