Πώς αναλύουν οι Prorata, About People και Pulse RC στο Politico το νέο πολιτικό τοπίο μετά την ίδρυση του «ΕΛΑΣ» και της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία».
Ο αριστερός πρώην πρωθυπουργός της Ελλάδας, Αλέξης Τσίπρας, παρουσίασε την Τρίτη ένα νέο κόμμα, το οποίο ελπίζει ότι θα ενώσει την κατακερματισμένη αντιπολίτευση της χώρας εν μέσω της πανελλαδικής απογοήτευσης για το πολιτικό κατεστημένο και τη διαφθορά του.
Ο Τσίπρας, ο οποίος έχασε την εξουσία το 2019, απέκτησε διεθνή προβολή ως ηγέτης του ριζοσπαστικού κόμματος του ΣΥΡΙΖΑ, το οποίο αντιπαρατέθηκε με τις Βρυξέλλες και το Βερολίνο σε κρίσιμους γύρους πολιτικής ακροβασίας στο απόγειο της κρίσης χρέους της ευρωζώνης.
Από τότε, στην πολιτική σκηνή της χώρας κυριαρχεί το συντηρητικό κόμμα της Νέας Δημοκρατίας του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Έχοντας άνετο προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις, αναμένεται να προκηρύξει εκλογές πριν από το καλοκαίρι του 2027 και ο Τσίπρας εντείνει τις προσπάθειές του για να αναδειχθεί ως πιθανός διεκδικητής.
Ο απρόβλεπτος, 51χρονος Τσίπρας, παρουσίασε το νέο του κόμμα «ΕΛΑΣ» ως μια κίνηση να ενώσει την αριστερά πέρα από την αρχική του ακροαριστερή βάση, αν και — κάπως αμφιλεγόμενα — δανείστηκε το όνομα από τον στρατό του κομμουνιστικού κινήματος αντίστασης στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Αποκάλυψε το νέο του εγχείρημα σε μια ομιλία 40 λεπτών στο κέντρο της Αθήνας, με φόντο τη φωταγωγημένη Ακρόπολη, χαιρετώντας χιλιάδες υποστηρικτές του ως «συντρόφους» και «φίλους».
«Η σημερινή μας διακήρυξη σηματοδοτεί την αρχή μιας νέας συλλογικής προσπάθειας για τη δημιουργία μιας ευρείας προοδευτικής συμμαχίας», δήλωσε, προσθέτοντας ότι το νέο κόμμα θα αγκαλιάσει «τη ριζοσπαστική αριστερά, τη σοσιαλδημοκρατία και την πολιτική οικολογία».
Η προσπάθεια του Τσίπρα να επιστρέψει στην πολιτική πρώτη γραμμή έρχεται σε μια περίοδο που οι δημοσκοπήσεις, η μία μετά την άλλη, αποκαλύπτουν τη βαθιά δυσαρέσκεια των Ελλήνων για την κατάσταση της χώρας.
Η δυσφορία αυτή έχει επιδεινωθεί από μια σειρά μεγάλων σκανδάλων: τους λανθασμένους χειρισμούς της κυβέρνησης στο πιο πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα της χώρας, το κατασκοπευτικό λογισμικό που βρέθηκε στα τηλέφωνα δεκάδων πολιτικών και δημοσιογράφων, και μια τεράστια απάτη με αγροτικά κονδύλια της ΕΕ.
Ωστόσο, η πικρία για τις κακοδιαχειρίσεις δεν έχει ενισχύσει την αντιπολίτευση. Σύμφωνα με το Poll of Polls του POLITICO, η Νέα Δημοκρατία με ποσοστό 30% έχει διπλάσια υποστήριξη από τον πλησιέστερο αντίπαλό της. Μεγάλο μέρος του πολιτικού τοπίου αποτελείται από ένα συνονθύλευμα μικροσκοπικών κομμάτων.
«Η Νέα Δημοκρατία παραμένει στην πρώτη θέση για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, αλλά τα ποσοστά της στις δημοσκοπήσεις βρίσκονται στην πραγματικότητα σε ιστορικό χαμηλό. Την ίδια στιγμή, δεν υπάρχουν εμφανείς δυνάμεις ικανές να αμφισβητήσουν την κυριαρχία της», δήλωσε ο Άγγελος Σεριάτος, επικεφαλής του τμήματος πολιτικών και κοινωνικών ερευνών της εταιρείας δημοσκοπήσεων Prorata.
Ο Σεριάτος πρόσθεσε ότι η πιθανότητα η Νέα Δημοκρατία να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση στον πρώτο ή τον δεύτερο γύρο των εκλογών απομακρύνεται διαρκώς.
Ο Πέτρος Ιωαννίδης, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας ερευνών About People, δήλωσε: «Η πρώτη προτεραιότητα του Τσίπρα θα είναι να συσπειρώσει την αριστερή βάση, η οποία διασπάστηκε σε αρκετές φράξιες μετά την αποχώρησή του, και στη συνέχεια να προσπαθήσει να απευθυνθεί σε ένα ευρύτερο κοινό».
Αρκετοί βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, και της Νέας Αριστεράς που αποσχίστηκε από αυτόν, έχουν ήδη παραιτηθεί ή αναμένεται να το πράξουν άμεσα για να ενταχθούν στο πλευρό του Τσίπρα.
Όχι ο μοναδικός νέος παίκτης
Η παρουσίαση του κόμματος του Τσίπρα σηματοδότησε τη δημιουργία του δεύτερου νέου κόμματος σε λιγότερο από μία εβδομάδα.
Η Μαρία Καρυστιανού, μητέρα ενός από τα θύματα του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών το 2023, παρουσίασε το νέο της κόμμα την περασμένη Πέμπτη με την ονομασία «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», με μια πλατφόρμα που διακρίνεται για την έντονη αντισυστημική ρητορική της.
Η 53χρονη παιδίατρος αναδείχθηκε σε ηγετική φυσιογνωμία σε ένα κύμα διαμαρτυριών εναντίον του πολιτικού κατεστημένου της χώρας, μετά το δυστύχημα και τη φερόμενη συγκάλυψη από τις αρχές. Ωστόσο, τελικά αποξένωσε πολλούς, με σχόλια που έκλιναν προς τον δεξιό λαϊκισμό σε θέματα όπως τα δικαιώματα στην άμβλωση και οι σχέσεις με την Τουρκία.
«Οι θέσεις της θυμίζουν έντονα το Κίνημα των 5 Αστέρων [της Ιταλίας], αλλά με μια πολύ πιο ισχυρή πατριωτική και εθνικιστική κλίση και με εστίαση στη διαφθορά», δήλωσε ο Σεριάτος.
«Ενώ ξεκίνησε με ηθικό κεφάλαιο και φαινόταν ότι πολλοί άνθρωποι θα ήταν δεκτικοί σε αυτά που είχε να πει πολιτικά, βρίσκεται σε πτωτική πορεία», πρόσθεσε. Οι επικριτές την έχουν επίσης κατηγορήσει ότι περιστοιχίζεται από πρόσωπα που διατηρούν φιλορωσικές απόψεις ή δεσμούς με τη Μόσχα.
Ένα άλλο κόμμα από τα δεξιά του πολιτικού φάσματος είναι πιθανό να προκύψει από τον πρώην πρωθυπουργό και ηγέτη της Νέας Δημοκρατίας, Αντώνη Σαμαρά.
Διαγράφηκε από το κόμμα το 2024, αφού άσκησε έντονη κριτική στις κυβερνητικές πολιτικές, συμπεριλαμβανομένης της σχέσης με τη γειτονική Τουρκία, καθώς και σε αυτές που θεωρεί «woke» προσεγγίσεις, όπως η αναγνώριση του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών.
Ο 75χρονος πρώην πρωθυπουργός έχει πιο περιορισμένη δυνητική εκλογική επιρροή, αλλά το κόμμα του θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα στον Μητσοτάκη, ο οποίος σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις θα δυσκολευτεί να εξασφαλίσει αρκετές ψήφους για να σχηματίσει κυβέρνηση.
«Τα νέα κόμματα φαίνεται να καλύπτουν ολόκληρο το πολιτικό φάσμα από την αριστερά έως τη δεξιά, καθώς και πέρα από τα παραδοσιακά όρια του πολιτικού άξονα, και ως εκ τούτου σίγουρα θα μεταβάλουν το πολιτικό τοπίο», δήλωσε ο Γιώργος Αράπογλου, διευθυντής της εταιρείας δημοσκοπήσεων Pulse RC.
