Αντικείμενο Επιστημονικής Ημερίδας έγινε το άρθρο 86 του Συντάγματος, που ορίζει ότι μόνο η Βουλή έχει το δικαίωμα να ασκήσει δίωξη κατά μελών της Κυβέρνησης ή Υφυπουργών για αδικήματα που τέλεσαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
Η εκδήλωση έγινε στην αίθουσα του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών (Ακαδημίας 60) και είχε θέμα «Το άρθρο 86 του Συντάγματος στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον: Συνταγματικές, ποινικές και ενωσιακές διαστάσεις».
Η Ημερίδα συνδιοργανώθηκε από την Ένωση Ποινικολόγων & Μαχόμενων Δικηγόρων και το Institute for Transparency & Fundamental Rights του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Δημοσίου Δικαίου (EPLO). Η ημερίδα αποτέλεσε το έναυσμα για έναν βαθύ θεσμικό διάλογο, καθώς οι διακεκριμένοι ομιλητές ανέλυσαν τις κρίσιμες πτυχές του νόμου περί ευθύνης Υπουργών, τις επικρίσεις που δέχεται διαχρονικά και τις σύγχρονες ενωσιακές του διαστάσεις.
Ειδικότερα, μεταξύ άλλων, ο Χαράλαμπος Τσιλιώτης (Διευθυντής και Πρόεδρος Δ.Σ. του Ινστιτούτου Διαφάνειας και Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Δημοσίου Δικαίου, Αναπληρωτής Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου) τόνισε ότι η διάταξη του άρθρου 86 του Συντάγματος δεν ενδιαφέρει μόνο το συνταγματικό δίκαιο αλλά και το ποινικό δίκαιο. Υπογράμμισε δε ότι από το έτος 2023 οι συζητήσεις περί του άρθρου 86 του Συντάγματος αναβίωσαν, γεγονός που κατέστησε απόλυτα χρήσιμη και επιβεβλημένη τη διοργάνωση της συγκεκριμένης ημερίδας.
Ο Δημήτριος Γκαβέλας (Πρόεδρος της Ένωσης Ποινικολόγων και Μαχόμενων Δικηγόρων) επεσήμανε ότι η ρύθμιση του άρθρου 86 του Συντάγματος διαχρονικά επικρίνεται, αλλά κατά το τελευταίο χρονικό διάστημα οι επικρίσεις έχουν ενταθεί. Αυτές οι επικρίσεις καταδεικνύουν και την αναγκαιότητα να ξεκινήσει ένας ουσιαστικός θεσμικός και επιστημονικός διάλογος, γι’ αυτό και η Ένωση Ποινικολόγων και Μαχόμενων Δικηγόρων αποδέχθηκε με χαρά την πρόσκληση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Δημοσίου Δικαίου (EPLO), ώστε να παρέμβει δυναμικά στον συγκεκριμένο επιστημονικό διάλογο.
Στην πρώτη τράπεζα, μεταξύ άλλων, ο Ευάγγελος Βενιζέλος (Ομότιμος Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου ΑΠΘ, πρώην Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και Υπουργός Εξωτερικών) ανέλυσε τη σκοπιμότητα της αναθεώρησης και τις πρακτικές συνέπειές της στο πολυτροποποιημένο ζήτημα της ευθύνης των Υπουργών, αλλά και τις τυχόν ποινικές ευθύνες κατόπιν των πρόσφατων εξελίξεων που σχετίζονται με τις πράξεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO).
Ο Ιωάννης Σαρμάς (Πρόεδρος Ε.Σ. επί τιμήν και πρώην Πρωθυπουργός) τόνισε ότι, αν παραμείνει η αρμοδιότητα της Βουλής, θα έχουμε πάντοτε το ίδιο πρόβλημα, αυτό της δυσπιστίας εκατέρωθεν. Εκτίμησε, μάλιστα, ότι η κυβερνητική λειτουργία μπορεί να προστατευθεί ακόμη και εάν την ευθύνη άσκησης της ποινικής δίωξης αναλάβει μία επιτροπή δικαστών και εισαγγελέων, η οποία θα λειτουργεί απόρρητα και θα προβαίνει στην πρώτη επεξεργασία των υποθέσεων αντί της Βουλής.
Στη δεύτερη τράπεζα, μεταξύ άλλων, ο Αριστομένης Τζαννετής (Καθηγητής Ποινικού Δικαίου και Ποινικής Δικονομίας της Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ, Γενικός Γραμματέας της Ένωσης Ελλήνων Ποινικολόγων) επεσήμανε ότι, στη σύγκρουση αρμοδιοτήτων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) και των εθνικών διωκτικών αρχών, το πολυτιμότερο εργαλείο που διαθέτουμε για την άρση των συγκρούσεων αυτών είναι ο κανονισμός της EPPO.
Εν συνεχεία, ο Άρης Χαραλαμπάκης (Ομότιμος Καθηγητής Ποινικού Δικαίου της Νομικής Σχολής Δ.Π.Θ., μέλος της Διαρκούς Επιστημονικής Επιτροπής της Ένωσης Ποινικολόγων και Μαχόμενων Δικηγόρων) συμπέρανε ότι κανείς δεν μπορεί να λάβει μία απόλυτη θέση υπέρ ή κατά της κατάργησης του άρθρου 86. Σε κάθε περίπτωση, υποστήριξε ότι: α) θα πρέπει να παραμείνει ένας κοινοβουλευτικός τίτλος στην όλη διαδικασία και β) η προδικασία πρέπει να αναληφθεί από δικαστές.
Η ημερίδα ανέδειξε με απόλυτη σαφήνεια τις δογματικές προκλήσεις και την ανάγκη για έναν σύγχρονο, δομημένο διάλογο γύρω από τις συνταγματικές προβλέψεις.
