Όπως και να το βλέπει κάποιος, με την επανεμφάνιση Τσίπρα η πολιτική ζωή απόκτησε ένα «νεύρο». Για να μιλήσουμε με κινηματογραφικούς όρους, από τις βαρετές και ακίνητες ταινίες του «νέου ελληνικού κινηματογράφου» μπορεί να μην πήγαμε κατευθείαν σε θρίλερ, αλλά τουλάχιστον πιάσαμε την κατηγορία «ταινίες δράσης».
Το ζευγάρι των πρωταγωνιστών είναι πλέον δεδομένο: Μητσοτάκης και Τσίπρας. Αφού ο Ν. Ανδρουλάκης, ο οποίος έκανε «οντισιόν» για τρία χρόνια, σχεδόν ως ο μοναδικός υποψήφιος, κάπου χάθηκε στα παρασκήνια.
Αρκετά όμως με τη «σινεφίλ» παρακαμπτήριο. Ας πάμε στα καθαρά πολιτικά δεδομένα.
Σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπήσεις, καταγράφονται δύο δεδομένα:
Πρώτο, ότι ανιχνεύεται πλέον ένα «κύμα Τσίπρα». Πώς θα εξελιχθεί ο κυματισμός του, πού θα φτάσει, με πόση ορμή θα σκάσει στην ακτή και όλα τα υπόλοιπα παραμένουν ασαφή και αδιευκρίνιστα προς το παρόν. Πάντως το «κύμα» φαίνεται ακόμη κι αν βρίσκεσαι αραχτός σε μια παραλία.
Δεύτερο, ο Μητσοτάκης παραμένει κυρίαρχος του παιχνιδιού, η πρωτοκαθεδρία του δεν αμφισβητείται, αλλά για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια απόκτησε πραγματικό αντίπαλο.
Το δίλημμα του Τσίπρα
Ας προχωρήσουμε λοιπόν στις λεπτομέρειες. Ο Τσίπρας διεκδικεί τον ζωτικό χώρο του 18%, το εκλογικό ποσοστό δηλαδή που μας άφησε παρακαταθήκη, μετά τις διπλές κάλπες του 2023. Και απ’ ό,τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις, το κερδίζει με άνεση, «Άμα τη εμφανίσει», που λένε.
Έχει περιθώρια να υπερβεί τον πήχη; Εδώ αρχίζουν τα δύσκολα.
Για να αφομοιώσει αυτό το «ορφανό» και εγκαταλελειμμένο 18%, ο Τσίπρας αναγκάστηκε να μετακινηθεί για «δεύτερη φορά Αριστερά». Ίσως και περισσότερο Αριστερά, απ’ ό,τι χρειαζόταν. Χρησιμοποιώντας γλωσσολογία, ιδέες και συνθήματα από το «Library» της περιόδου 2012-15. Τράπεζες, πλούσιοι, υπερπλούσιοι, φόροι, μερίσματα και τα συμπαρομαρτούντα, όλα προερχόμενα από την «εργαλειοθήκη» του «παλιού και όχι τόσο καλού» ΣΥΡΙΖΑ.
Με όρους πολιτικού μάρκετινγκ και εκ του αποτελέσματος, δικαιώθηκε για την επιλογή του. Όπως «σε ένα γέρικο σκυλί δεν μπορείς να μάθεις νέα κόλπα», έτσι και στο παλιό αριστερό ακροατήριο του 18% δεν θα μιλήσεις για rebranding και «δημοκρατικούς καπιταλισμούς». Γιατί το πιθανότερο είναι να μην καταλάβει και πολλά πράγματα. Θα ενεργοποιήσεις τα γνώριμα «αντανακλαστικά του Παβλώφ» που διαθέτει σε πλεόνασμα. Όπερ και εγένετο…
Η δυσκολία έρχεται στη συνέχεια. Γιατί, φορώντας αυτή την πανοπλία, είναι δύσκολη η διείσδυση στο υπόλοιπο εκλογικό σώμα. Κυρίως στην επικράτεια του χιλιοτραγουδισμένου Κέντρου, εκεί όπου προαυλίζεται η μεγάλη μάζα της κοινωνίας και του εκλογικού σώματος. «Πώς πάνε για το Κέντρο;». Αυτό είναι το κρίσιμο ερώτημα με το οποίο θα βασανισθεί ο Τσίπρας την επόμενη περίοδο.
Το μάθημα του Ανδρέα
Ένας αξιόπιστος πολιτικός strategist θα του έλεγε ότι υπάρχει για όλα μια λύση. Και θα του ανέλυε το παράδειγμα του «τοτέμ» της ελληνικής κεντροαριστεράς, του Ανδρέα Παπανδρέου.
Στις εκλογές του 1977 το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα επικράτησε στο «μικρό ντέρμπι» της εποχής. Κέρδισε τη δεύτερη θέση από την Ένωση Κέντρου του Γιώργου Μαύρου. Με μια «αριστερίστικη» πολιτική γλωσσολογία του τύπου «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο», η οποία όμως αποδείχθηκε αναγκαία και ικανή να στείλει την ΕΚ στα «χρονοντούλαπα της Ιστορίας».
Στη συνέχεια, το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα μεταλλάχθηκε οργανικά, αφομοίωσε το πολιτικό Κέντρο της εποχής, μετασχηματίσθηκε σε κόμμα εξουσίας και έφτασε στον θρίαμβο των εκλογών του 1981.
Αυτά έκανε το ΠΑΣΟΚ και ο Ανδρέας, σε άλλη εποχή και άλλα χρόνια. Μπορεί ο Τσίπρας να ακολουθήσει μια παράλληλη διαδρομή; Δύσκολο, αλλά ας αφήσουμε την ελπίδα να πεθαίνει τελευταία.
Υπάρχει σίγουρα ένα προαπαιτούμενο, αν θέλουμε να επεκτείνουμε λίγο ακόμη την ιστορική αναλογία. Ότι ο Τσίπρας έχει καταλάβει πώς η στρατηγική του αφορά, όχι τις επόμενες, αλλά τις μεθεπόμενες εκλογές. Άρα είναι έτοιμος να δώσει «χρόνο στον χρόνο». Είναι έτοιμος; Θα δείξει.
Το πρόβλημα του Μητσοτάκη
Όμως ξεχάσαμε για το τέλος τον άλλο πρωταγωνιστή του πολιτικού δράματος, τον κυρίαρχο του παιγνιδιού Κ. Μητσοτάκη.
Ο Μητσοτάκης κερδίζει ένα σημαντικό πλεονέκτημα από την επανεμφάνιση Τσίπρα. Κεφαλαιοποιεί πολιτικά την «αντι-Τσίπρα» συμπαράταξη του εκλογικού σώματος. Με ποσοτικούς όρους, το περίπου 40% του εκλογικού σώματος, το οποίο αντιμετωπίζει τον Τσίπρα ως μια σύγχρονη εκδοχή του «Φρέντι Κρούγκερ» και την επάνοδό του στην εξουσία ως ένα remake του «Εφιάλτη στον δρόμο με τις λεύκες».
Όμως ο Μητσοτάκης μέχρι στιγμής αφομοιώνει μόνο τα 3/4 του 40% και εμφανίζεται σε όλες τις δημοσκοπήσεις με «κολλημένη τη βελόνα» λίγο πιο κάτω από το 30%. Πώς καλύπτεις τη διαφορά, η οποία αν δεν δίνει στο τέλος την πολυπόθητη αυτοδυναμία, προσφέρει τουλάχιστον μια καλή κυβερνητική πλειοψηφία;
Η ιστορική υπενθύμιση της περιόδου 2015-19 δεν επαρκεί. Άλλωστε όλοι οι λαοί διαθέτουν «μνήμη χρυσόψαρου». Για πολλούς Έλληνες, η τραγωδία των capital controls έχει «ισοφαρισθεί» πλέον από τις απογειωμένες τιμές στα ενοίκια και στα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Πώς λοιπόν ανεβαίνει το «κάρο»; Ευτυχώς ή δυστυχώς, η απάντηση δεν είναι εύκολη. Όπως είπαμε η επίκληση της ιστορικής μνήμης δεν φτάνει. Επίσης, το δίλημμα «σταθερότητα ή χάος» δεν επαρκεί. Χρειάζεται ένα νέο κυβερνητικό αφήγημα για την επόμενη μέρα των εκλογών. Κι αυτό ακόμη δεν το έχουμε δει…
