Έναν τολμηρό τρόπο για τη χρηματοδότηση των στρατηγικών προτεραιοτήτων και του μελλοντικού προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταθέτει ο Κυριάκος Πιερρακάκης, όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα του Politico.
Ο επικεφαλής Eurogroup, της άτυπης συνάντησης των υπουργών Οικονομικών των χωρών που χρησιμοποιούν το ευρώ, προτείνει τον εξής τρόπο συγκέντρωσης χρημάτων για την ΕΕ: την ανακατεύθυνση των κερδοφόρων εσόδων από τις εθνικές δημοπρασίες ραδιοφάσματος προς τις Βρυξέλλες, ακριβώς τη στιγμή που η συζήτηση για τον επταετή προϋπολογισμό της Ένωσης οξύνεται.
«Είναι η τηλεπικοινωνιακή πολιτική α λα Ντράγκι», δήλωσε σε συνέντευξή του, αναφερόμενος στο σχέδιο του πρώην πρωθυπουργού της Ιταλίας για την αναστροφή της οικονομικής παρακμής της Ευρώπης. Το σχέδιο αυτό προέβλεπε μεγαλύτερο συντονισμό και εναρμόνιση στον τρόπο με τον οποίο οι εθνικές κυβερνήσεις χορηγούν άδειες χρήσης των συχνοτήτων που τροφοδοτούν τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας. Μια τέτοια ρύθμιση θα είχε επίσης το πλεονέκτημα να ενθαρρύνει την ευρύτερη ανάπτυξη κρίσιμων τεχνολογιών για ολόκληρη την Ένωση σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Το μοντέλο των δημοπρασιών και το ελληνικό παράδειγμα του 5G
Οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι της Ευρώπης αντιμετωπίζουν σήμερα ένα συνονθύλευμα εθνικών διαδικασιών για την εξασφάλιση πρόσβασης σε αυτό το περιζήτητο και κρίσιμο περιουσιακό στοιχείο, συμπεριλαμβανομένων δημοπρασιών των οποίων τα έσοδα καταλήγουν στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Από το 2020, οι πάροχοι έχουν δαπανήσει περισσότερα από 50 δισεκατομμύρια ευρώ για άδειες χρήσης ραδιοφάσματος, σύμφωνα με την επαγγελματική ένωση Connect Europe. Η διαδικασία αυτή επικρίνεται εδώ και καιρό για το γεγονός ότι «απομυζά» κεφάλαια από τους παρόχους αντί να ενθαρρύνει τις επενδύσεις, ενώ ο πρώην Επίτροπος της ΕΕ Τιερί Μπρετόν είχε κάποτε χαρακτηρίσει περιφρονητικά το ραδιοφάσμα ως τη «γαλακτοφόρα αγελάδα» των κυβερνήσεων.
Ο κ. Πιερακάκης κάλεσε την Ευρώπη να αξιοποιήσει αυτό που χαρακτήρισε ως την «πιο καινοτόμο δημοπρασία» της, αναφερόμενος στο σχέδιο της Ελλάδας το 2020 να διαθέσει το 25% των εσόδων από τις δημοπρασίες ραδιοφάσματος σε ένα νέο ταμείο επιχειρηματικών κεφαλαίων που επενδύει στο αναπτυσσόμενο οικοσύστημα 5G.
Ο επικεφαλής της Ευρωομάδας οραματίζεται την κατανομή του 75% των εσόδων από τις δημοπρασίες στο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο —το μακροπρόθεσμο σχέδιο δαπανών της ΕΕ— και τη διοχέτευση του 25% μέσω ενός ειδικού ταμείου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Με ένα τέτοιο ταμείο, υποστήριξε, «θα καταλήγαμε με ένα πολύ μεγαλύτερο ποσό στα χέρια της Ευρώπης συνολικά».
Νέοι «ίδιοι πόροι» για την ΕΕ και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας
Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, η πρωτοποριακή αυτή πρόταση θα μπορούσε να προσφέρει στους διαπραγματευτές μια νέα πηγή εσόδων σε επίπεδο ΕΕ —γνωστή στην ορολογία των Βρυξελλών ως «ίδιοι πόροι»— καθώς η Ευρώπη παραμένει διχασμένη όσον αφορά τον προϋπολογισμό των 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ της Ένωσης, ανάμεσα στις λεγόμενες «λιτές» χώρες που επιθυμούν να περιορίσουν τις δαπάνες και σε εκείνες που επιθυμούν να διατηρήσουν τα τρέχοντα επίπεδα.
Ο Πιερρακάκης δήλωσε ότι επιθυμούσε επίσης να συνδέσει αυτή την ιδέα του «μη μηδενικού αθροίσματος» (non-zero-sum) με την προσπάθεια ενίσχυσης των ευρωπαϊκών βιομηχανικών κολοσσών και τη μείωση της εξάρτησης της Ένωσης από την αμερικανική τεχνολογία.
Ωστόσο, η πρόταση ενδέχεται να γίνει δεκτή με δυσμένεια από τις πρωτεύουσες της ΕΕ, οι οποίες εδώ και καιρό αντιστέκονται στις μεταρρυθμίσεις στον τομέα αυτό και αντιδρούν έντονα στην παρέμβαση των Βρυξελλών σε μια κατεξοχήν εθνική αρμοδιότητα —και σε μια σταθερή πηγή δημοσιονομικών εσόδων.
«Αυτή η ιδέα έχει διάφορες πτυχές. Υπάρχει μια πολύ ορατή πτυχή, που αφορά απλώς τον συγχρονισμό των δημοπρασιών», δήλωσε ο κ. Πιερακάκης, υποστηρίζοντας ότι η μείωση του κατακερματισμού και η προσέγγιση προς μια ενιαία αγορά θα αποτελούσαν ήδη μια μεγάλη επιτυχία. «Η αξία για τους κορυφαίους μας παίκτες και για τους τηλεπικοινωνιακούς μας παρόχους είναι αυτονόητη, πριν καν προχωρήσουμε στη συζήτηση για τα έσοδα».
Οι επιφυλάξεις των κρατών-μελών και τα επόμενα βήματα
Υποστήριξε ότι αναδύεται ένα νέο πρότυπο μετά τις συστάσεις των τελευταίων ετών, από τις εκθέσεις για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα του Ντράγκι και του ιταλού πρώην πρωθυπουργού Ενρίκο Λέτα. Συγκεκριμένα, ανέφερε την Ένωση Κεφαλαιαγορών, το μακροχρόνιο σχέδιο της ΕΕ για τη δημιουργία μιας ενιαίας αγοράς επενδύσεων και χρηματοδότησης, το οποίο έχει αποκτήσει πρόσφατα νέα δυναμική.
Ωστόσο, όπως ο ίδιος παραδέχεται, η πρόταση του Πιερρακάκη για τη νέα κατανομή των εσόδων από τα ραδιοκύματα θα είναι δύσκολο να γίνει αποδεκτή.
«Δεν νομίζω ότι θα κερδίσει ευρεία υποστήριξη», δήλωσε ένας αξιωματούχος εθνικής κυβέρνησης, ο οποίος ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του για να συζητήσει μια άτυπη πρόταση. Ο αξιωματούχος σημείωσε ότι οι χώρες θα είναι απρόθυμες να παραιτηθούν από τα έσοδα αυτά και είναι πιθανό να αντισταθούν σε οποιαδήποτε προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εξασφαλίσει μεγαλύτερο ρόλο στον συντονισμό του ραδιοφάσματος μέσω του Νόμου για τα Ψηφιακά Δίκτυα (Digital Networks Act), ο οποίος βρίσκεται επί του παρόντος υπό διαπραγμάτευση. «Γενικά, το να επιτρέπεται στην Επιτροπή να εισπράττει τέλη ραδιοφάσματος δεν είναι κάτι που αρέσει στα κράτη μέλη», επανέλαβε ένας δεύτερος αξιωματούχος από άλλη κυβέρνηση.
Ο επικεφαλής διαπραγματευτής για την πρόταση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο κεντρώος πολωνός ευρωβουλευτής Michał Kobosko, είχε δηλώσει προηγουμένως σε συνέντευξή του ότι δεν ήθελε να παραμείνει το «status quo, σύμφωνα με το οποίο η κυβέρνηση εισπράττει αυτά τα τεράστια ποσά από τους παρόχους και στη συνέχεια κανείς δεν έχει λόγο ως προς τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται τα χρήματα».
Ο κ. Πιερρακάκης εξέφρασε την ελπίδα ότι η ιδέα του θα μπορούσε να τροφοδοτήσει τις διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034 και την ευρύτερη συζήτηση σχετικά με την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα. Ανέφερε ότι «πολλοί» από τους συναδέλφους του έχουν ήδη «υιοθετήσει τη βασική φιλοσοφία της ιδέας».
«Πρέπει να προχωρήσουμε σε μια πιο λεπτομερή και διεξοδική φάση, όπου θα χρειαστούμε μια συγκεκριμένη μελέτη επιπτώσεων, μέτρα κ.λπ., για να συζητήσουμε περαιτέρω το θέμα αυτό».
