Το Καζακστάν στρέφεται στην τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) για να μειώσει τις εκπαιδευτικές ανισότητες και να περιορίσει τον διοικητικό φόρτο εργασίας των εκπαιδευτικών, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας για την οικοδόμηση μιας ψηφιακής οικονομίας.
Ο Πρόεδρος Κασίμ-Τζομάρτ Τοκάγιεφ ανέθεσε στην κυβέρνηση να υιοθετήσει έως την 1η Ιουλίου έναν οδικό χάρτη για την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση, με αρχική προτεραιότητα τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ αστικών και αγροτικών σχολείων, πριν το πρόγραμμα επεκταθεί σε ολόκληρη τη χώρα.
Τον Σεπτέμβριο θα ξεκινήσει ένα πιλοτικό πρόγραμμα σε 500 αγροτικά σχολεία που αντιμετωπίζουν ελλείψεις προσωπικού, εξοπλίζοντάς τα με αξιόπιστη σύνδεση υψηλής ταχύτητας στο διαδίκτυο και σύγχρονες ψηφιακές υποδομές. Η πρωτοβουλία προβλέπεται να διαρκέσει έως τον Μάιο του 2027.
Στο πλαίσιο του προγράμματος, ορισμένοι από τους πιο έμπειρους εκπαιδευτικούς της χώρας θα παραδίδουν ζωντανά αλλά και μαγνητοσκοπημένα μαθήματα εξ αποστάσεως σε μαθητές μικρών αγροτικών σχολείων.
«Η βασική μας αποστολή είναι να καταστήσουμε τους καλύτερους εκπαιδευτικούς της χώρας διαθέσιμους σε όλα τα παιδιά, ανεξάρτητα από το αν ζουν σε μια μεγάλη πόλη ή σε μια μικρή αγροτική κοινότητα», δήλωσε ο Σεργκέι Κομπανιέτς, υφυπουργός Παιδείας του Καζακστάν.
Παράλληλα, σύμφωνα με το Euronews, με το πρόγραμμα αναβάθμισης της συνδεσιμότητας, μια εθνική πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης θα αναλύει τις επιδόσεις των μαθητών, θα εντοπίζει όσους ενδέχεται να χρειάζονται πρόσθετη υποστήριξη και θα παρέχει στους εκπαιδευτικούς ανατροφοδότηση σε πραγματικό χρόνο.
Οι αρμόδιοι τονίζουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη προορίζεται να υποστηρίζει και όχι να αντικαθιστά τους εκπαιδευτικούς, απελευθερώνοντάς τους χρόνο για εξατομικευμένη διδασκαλία και άμεση αλληλεπίδραση με τους μαθητές.
Εάν ένας μαθητής δυσκολεύεται σε ένα συγκεκριμένο θέμα, το σύστημα θα του παρέχει πρόσθετες επεξηγήσεις και ασκήσεις. Αντίθετα, όσοι προχωρούν ταχύτερα από το πρόγραμμα σπουδών θα μπορούν να λαμβάνουν πιο απαιτητικές εργασίες, προσαρμοσμένες στις δυνατότητές τους.
Την ίδια στιγμή, οι εκπαιδευτικοί που υπηρετούν στα σχολεία θα εξακολουθήσουν να είναι υπεύθυνοι για την υποστήριξη των μαθητών μέσα στην τάξη και για την καθοδήγησή τους στην κατανόηση της διδακτέας ύλης.
Η τεχνητή νοημοσύνη ως βοηθός στην τάξη
Σύμφωνα με τον Κομπανιέτς, η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα αντικαταστήσει τους εκπαιδευτικούς, αλλά θα λειτουργεί ως βοηθός, ικανός να συμβάλλει στην αξιολόγηση της προόδου των μαθητών και στην προετοιμασία εκπαιδευτικού υλικού.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης θα υποστηρίξουν τόσο τους μαθητές όσο και τους εκπαιδευτικούς, ανταποκρινόμενα στις ατομικές μαθησιακές ανάγκες και ανοίγοντας τον δρόμο για πιο εξατομικευμένη εκπαίδευση.
«Σε κάθε τάξη οι μαθητές είναι πολύ διαφορετικοί μεταξύ τους. Για να γίνει η μάθηση πραγματικά αποτελεσματική με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, μπορούμε να προσεγγίσουμε κάθε μαθητή ξεχωριστά, δίνοντας σε κάποιους πιο προχωρημένες εργασίες και σε άλλους πιο δομημένες δραστηριότητες, ανάλογα με τις ανάγκες τους», δήλωσε η Σαλτανάτ Ζουμαμπάγεβα, διευθύντρια της Εθνικής Ακαδημίας Εκπαίδευσης Ybyrai Altynsarin.
Οι αρμόδιοι υποστηρίζουν ότι η τεχνολογία θα βοηθήσει τα σχολεία να διαμορφώνουν εξατομικευμένες μαθησιακές διαδρομές για τους μαθητές, αντί να εφαρμόζουν μια ενιαία προσέγγιση για όλους.
Παράλληλα, καταρτίζεται ένα ξεχωριστό πλαίσιο ηθικών αρχών και κατευθυντήριων οδηγιών για τη ρύθμιση της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση και την αποφυγή υπερβολικής εξάρτησης από την τεχνολογία.
Οι εκπαιδευτικοί επισημαίνουν ότι οι μαθητές θα συνεχίσουν να αναμένεται να σκέφτονται ανεξάρτητα, να αναλύουν πληροφορίες και να διαμορφώνουν τα δικά τους συμπεράσματα.
«Όταν ένας εκπαιδευτικός παρέχει πληροφορίες, το βασικό καθήκον του μαθητή είναι να διαμορφώνει τη δική του άποψη, να συγκρίνει και να αναλύει», δήλωσε η Ζουμαμπάγεβα.
Εκπαίδευση των εκπαιδευτικών για την υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης
Η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών αναμένεται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην πρωτοβουλία.
Περισσότεροι από 350.000 εκπαιδευτικοί έχουν ήδη ολοκληρώσει προγράμματα κατάρτισης στην τεχνητή νοημοσύνη, ενώ πάνω από 100.000 έχουν αποκτήσει πρόσβαση στην πλατφόρμα GPT-edu της OpenAI για χρήση στην τάξη.
«Έχουμε αναπτύξει ένα ειδικό πρόγραμμα επιμόρφωσης για τους εκπαιδευτικούς που συμμετέχουν στο πιλοτικό πρόγραμμα στα μικρά αγροτικά σχολεία. Θα εκπαιδευτούν στη χρήση των εργαλείων που αναπτύχθηκαν και εισάγονται στο πλαίσιο του πιλοτικού προγράμματος», δήλωσε ο Κομπανιέτς.
Οι αρμόδιοι εκτιμούν ότι η εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης θα μειώσει τον διοικητικό φόρτο εργασίας των εκπαιδευτικών κατά περίπου 30%, επιτρέποντάς τους να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στη διδασκαλία, την καθοδήγηση και την ανάπτυξη των μαθητών.
Έως το 2029, η κυβέρνηση ελπίζει ότι το πρόγραμμα θα μειώσει τον αριθμό των μαθητών με χαμηλές επιδόσεις, ενώ παράλληλα θα επεκτείνει την εξατομικευμένη μάθηση σε ολόκληρο το εκπαιδευτικό σύστημα.
Πιλοτικό πρόγραμμα ήδη σε εξέλιξη στην Αστάνα
Μια πιλοτική πρωτοβουλία λειτουργεί ήδη στην Αστάνα.
Στο δημόσιο σχολείο υπ’ αριθμόν 101, η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση της μαθησιακής προόδου σε πραγματικό χρόνο. Η δραστηριότητα των μαθητών αναλύεται μέσω καμερών στις αίθουσες, συστημάτων ήχου και εργασιών που ολοκληρώνονται σε tablets, δημιουργώντας ανατροφοδότηση που βοηθά τους εκπαιδευτικούς να κατανοούν καλύτερα τις μαθησιακές επιδόσεις.
Οι μαθητές έχουν επίσης πρόσβαση σε υπολογιστές υψηλών επιδόσεων, τρισδιάστατους εκτυπωτές, τρισδιάστατα στυλό και drones, στο πλαίσιο της ανάπτυξης πρακτικών ψηφιακών δεξιοτήτων.
«Στόχος είναι οι μαθητές να αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη και τον διαθέσιμο εξοπλισμό για να δημιουργούν καινοτόμα έργα», δήλωσε ο Αϊτζάν Αμπιλμαζχίνοφ, αναπληρωτής διευθυντής του σχολείου για θέματα ψηφιοποίησης.
Πέρα από τη διδασκαλία, η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται επίσης για την παρακολούθηση της ευημερίας των μαθητών και τον εντοπισμό πιθανών περιστατικών σχολικού εκφοβισμού.
Σύμφωνα με τον Αμπιλμαζχίνοφ, το σχολείο έχει δοκιμάσει μια πλατφόρμα ανάλυσης βίντεο, σχεδιασμένη να ανιχνεύει και να επισημαίνει συμπεριφορές που σχετίζονται με τον εκφοβισμό μέσω του υλικού από τις κάμερες.
«Όταν εντοπίζεται ένα περιστατικό, δημιουργείται ένα βίντεο διάρκειας οκτώ δευτερολέπτων και αποστέλλεται αμέσως ειδοποίηση στην ομάδα πειθαρχικής διαχείρισης του σχολείου», δήλωσε.
Οι υπεύθυνοι του σχολείου υποστηρίζουν ότι το σύστημα επιτρέπει ταχύτερη παρέμβαση όταν προκύπτουν πιθανά προβλήματα.
Η τεχνητή νοημοσύνη εντάσσεται στο πρόγραμμα σπουδών
Το Καζακστάν σχεδιάζει επίσης να εισαγάγει την τεχνητή νοημοσύνη ως ξεχωριστό γνωστικό αντικείμενο, παράλληλα με τη γενικότερη ενσωμάτωσή της στο εκπαιδευτικό σύστημα.
«Δεν θεωρούμε ότι αυτές οι δύο προσεγγίσεις αλληλοαποκλείονται. Ταυτόχρονα, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει πλέον εξελιχθεί σε αυτόνομο γνωστικό πεδίο», δήλωσε ο Κομπανιέτς.
Από την πρώτη έως την τετάρτη τάξη του δημοτικού, οι μαθητές θα διδάσκονται «Ψηφιακό Γραμματισμό και Τεχνητή Νοημοσύνη». Από την πέμπτη τάξη έως και την τελευταία τάξη του λυκείου, το πρόγραμμα σπουδών θα περιλαμβάνει το μάθημα «Πληροφορική και Τεχνητή Νοημοσύνη», με έμφαση στη διδασκαλία της αποτελεσματικής και υπεύθυνης χρήσης των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.
Καθώς το Καζακστάν προετοιμάζεται για την ευρύτερη εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης στα σχολεία του, το πιλοτικό πρόγραμμα στις αγροτικές περιοχές θα λειτουργήσει ως δοκιμαστικό μοντέλο για να αξιολογηθεί πώς η τεχνολογία μπορεί να υποστηρίξει τη διδασκαλία, την εξατομικευμένη μάθηση και την ευημερία των μαθητών, πριν επεκταθεί σε εθνικό επίπεδο.
