Η άγρια και δύσβατη Παταγονία της Αργεντινής προσελκύει ολοένα και περισσότερο το ενδιαφέρον επενδυτών που αναζητούν τοποθεσίες για τεράστια data center, καθώς τους δελεάζουν οι χαμηλές θερμοκρασίες της περιοχής, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, το σχιστολιθικό φυσικό αέριο και οι τεράστιες εκτάσεις αδόμητης γης.
Σύμφωνα με το Reuters καθώς οι τεχνολογικοί κολοσσοί, γνωστοί ως «hyperscalers», ανταγωνίζονται παγκοσμίως για την κατασκευή τεράστιων εγκαταστάσεων διακομιστών και συναντούν εμπόδια λόγω εκστρατειών κατά των data center, έργα που βρίσκονται ακόμη στα αρχικά τους στάδια στην Αργεντινή προχωρούν χωρίς ιδιαίτερη δημόσια προσοχή. Καθώς οι Αργεντινοί δεν έχουν ακόμη επηρεαστεί από μεγάλα data center, στη χώρα δεν έχει εμφανιστεί η αντίδραση κατά των εγκαταστάσεων διακομιστών που παρατηρείται στις ΗΠΑ, όπου οι επικριτές υποστηρίζουν ότι επιβαρύνουν τα τοπικά ηλεκτρικά δίκτυα, βλάπτουν το περιβάλλον και αυξάνουν τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας. Οι υποστηρικτές, από την άλλη πλευρά, λένε ότι οι εγκαταστάσεις είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, δημιουργούν σημαντικά φορολογικά έσοδα για τις τοπικές κοινωνίες και μπορούν να καταστούν πιο βιώσιμες.
Η περιοχή της Παταγονίας βρίσκεται στο νότιο άκρο της Νότιας Αμερικής και είναι γνωστή για τις απόκρημνες κορυφές των βουνών, τα ερημικά τοπία και τους τεράστιους παγετώνες της. Στην επαρχία Νεουκέν της Αργεντινής, η οποία βρίσκεται στην Παταγονία, η μεγάλη εταιρεία παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας Pampa Energia προωθεί τη δημιουργία ενός data center που θα βρίσκεται δίπλα στον θερμοηλεκτρικό σταθμό Loma de la Lata της εταιρείας. Θα καταναλώνει έως και 500 μεγαβάτ ενέργειας από το κοντινό Vaca Muerta, έναν από τους μεγαλύτερους σχηματισμούς σχιστολιθικού φυσικού αερίου στον κόσμο, δήλωσε ο Ρουμπέν Τουριένσο, εμπορικός διευθυντής της εταιρείας για τον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας.
Στην αγροτική περιοχή ζουν οικογένειες της αυτόχθονης κοινότητας των Μαπούτσε, οι οποίες έχουν κατά το παρελθόν συγκρουστεί με ενεργειακές εταιρείες. Η Pampa άρχισε να μελετά το έργο, το οποίο δεν είχε αναφερθεί προηγουμένως, αφού έλαβε στις αρχές του τρέχοντος έτους ερωτήματα σχετικά με πιθανά έργα data center.
Η μεταρρύθμισες του Μιλέι προσελκύουν επενδυτές
Το ενδιαφέρον για την Αργεντινή εκδηλώνεται σε μια περίοδο μεγαλύτερης μακροοικονομικής σταθερότητας σε μια χώρα που ιστορικά μαστιζόταν από υψηλό πληθωρισμό. Υπό τον πρόεδρο Χαβιέρ Μιλέι, ο οποίος ανέλαβε τα καθήκοντά του τον Δεκέμβριο του 2023, η Αργεντινή έχει προσελκύσει σημαντικές επενδύσεις στον πετρελαϊκό και μεταλλευτικό τομέα μέσω του καθεστώτος κινήτρων RIGI, το οποίο παρέχει φορολογικές ελαφρύνσεις και ρυθμιστική σταθερότητα, ενώ παράλληλα ενισχύει τους δεσμούς με την Ουάσινγκτον.
«Πριν από δύο χρόνια, κανείς δεν μιλούσε για την Αργεντινή», δήλωσε ο Στιβ Σας, αντιπρόεδρος για τη Λατινική Αμερική στην datacenterHawk, μια εταιρεία πληροφόρησης και ανάλυσης της αγοράς με έδρα το Τέξας.
Η OpenAI ανακοίνωσε τον περασμένο Οκτώβριο ότι θα συνεργαστεί με την τοπική εταιρεία Sur Energy για ένα data center που θα τροφοδοτείται από καθαρή ενέργεια, με κόστος έως και 25 δισεκατομμύρια δολάρια και δυναμικότητα έως 500 MW. Τον Ιούλιο, η υπηρεσία επικοινωνιών της Αργεντινής δήλωσε ότι προτίθεται να δημιουργήσει έναν δεύτερο σταθμό προσαιγιάλωσης καλωδίου οπτικών ινών, ώστε να καταστήσει την Παταγονία πιο φιλική προς τα data center.
Η Αργεντινή διαθέτει σήμερα μόνο μικρά data center, τα οποία συγκεντρώνονται στο Μπουένος Άιρες. Υστερεί έναντι των γειτονικών χωρών. Η Amazon.com προχωρά στην κατασκευή ενός τεράστιου data center στη Χιλή, ενώ η Google της Alphabet κατασκευάζει ένα στην Ουρουγουάη. Τον Μάιο, η Παραγουάη ανακοίνωσε σχέδια για ένα data center με την υποστήριξη της Ταϊβάν.
«Όλοι αναζητούν ηλεκτρική ενέργεια, γι’ αυτό οι διεθνείς developers εξετάζουν την Αργεντινή», δήλωσε η Χαντάσα Λουτς, συνιδρύτρια της Cloud2Ground, μιας αμερικανικής συμβουλευτικής εταιρείας για data center. «Αλλά το να λες ότι έχεις διαθέσιμη ενέργεια δεν αρκεί».
Ορισμένοι επενδυτές ενδέχεται να περιμένουν τις προεδρικές εκλογές του 2027 στην Αργεντινή και παρακολουθούν την προτεινόμενη από τον Μιλέϊ «Super RIGI», ένα ακόμη νομοθετικό πλαίσιο με μεγαλύτερες φορολογικές περικοπές.
«Εάν αυτή η αβεβαιότητα ξεκαθαρίσει και πλέον έχουμε στην Αργεντινή μια επιλογή που μπορεί να χρηματοδοτηθεί, οι επενδυτές θα αναλάβουν το ρίσκο», δήλωσε η Λουτς.
Η ελκυστικότητα της Παταγονίας
Η Pampa Energia δίνει τιμές για την ηλεκτρική ενέργεια σε ενδιαφερόμενα μέρη και στοχεύει να καταλήξει σε αρχικές συμφωνίες έως το τέλος του 2026, δήλωσε ο Τουριένσο. Οι επενδυτές θέλουν αρχικά ένα μικρότερο πιλοτικό έργο, ισχύος 20 έως 40 MW, προτού προχωρήσουν σε επέκταση. Η ηλεκτρική υποδομή για ισχύ 500 MW θα κόστιζε σχεδόν 900 εκατομμύρια δολάρια, είπε.
Η Νεουκέν προσφέρει ψυχρό κλίμα, το οποίο μειώνει το κόστος ψύξης, καθώς και πρόσβαση τόσο σε υδροηλεκτρική ενέργεια όσο και στο φυσικό αέριο του Vaca Muerta, δήλωσε ο Ρουμπέν Ετσεβέρι, γραμματέας του συμβουλίου ανάπτυξης της επαρχίας.
«Αυτό που οραματιζόμαστε είναι ένα σύμπλεγμα ή οικοσύστημα data center, όπου, μόλις εγκατασταθεί η πρώτη εγκατάσταση, θα καταρριφθούν οι προκαταλήψεις και θα μειωθούν οι κίνδυνοι», είπε.
Ο Ετσεβέρι έχει δεχθεί ερωτήματα από ενδιαφερόμενες πλευρές, μεταξύ άλλων από τη FlexDomes, μια αμερικανική εταιρεία πράσινων data center που αναζητά επενδυτές για ένα data center στη Νεουκέν. Το πρώτο στάδιο, με φορτίο IT 120 MW, θα κόστιζε 1,4 δισεκατομμύρια δολάρια και θα χρησιμοποιούσε ενέργεια από το Vaca Muerta, δήλωσε ο Γκαμπριέλ Ομπραντόρ, ο οποίος εκπροσωπεί την εταιρεία στην Αργεντινή.
Εν τω μεταξύ, στη νότια επαρχία Τσουμπούτ, η πολωνική Green Capital δήλωσε τον Ιούλιο ότι σχεδιάζει ένα data center το οποίο στο πρώτο στάδιο θα έφτανε τα 300 MW, με κόστος 3 δισεκατομμύρια δολάρια, αλλά τελικά θα μπορούσε να φτάσει τα 3.000 MW, σύμφωνα με τη Μάρτα Ζουότκοφσκα, επικεφαλής διεθνούς ανάπτυξης και data center της εταιρείας. Αυτή τη στιγμή μισθώνει περίπου 501 τετραγωνικά μίλια (1.298 τετραγωνικά χιλιόμετρα) γης νότια της πόλης Τρελέου για την κατασκευή αιολικών και ηλιακών πάρκων — το έργο στοχεύει να αποφύγει τη χρήση του εθνικού δικτύου — αλλά χρειάζεται επενδυτές και σχεδιάζει να υποβάλει αίτηση για ένταξη σε επενδυτικό καθεστώς το 2027.
Στην επαρχία του Μπουένος Άιρες, εταιρείες αναζητούν επίσης πιθανές τοποθεσίες. Η Pampa Energia έχει συμφωνήσει να παρέχει 30 MW για το πρώτο στάδιο ενός data center σε ζώνη ελεύθερου εμπορίου στην πόλη Μπαΐα Μπλάνκα, η οποία είναι γνωστή για την αιολική της ενέργεια. Ο Πάμπλο Αμαρέλε, γενικός διευθυντής της εταιρείας που διαχειρίζεται τη ζώνη, δήλωσε ότι η εταιρεία έχει αρχίσει να κατασκευάζει ένα πάρκο τεχνολογίας πληροφορικής και αναμένει τις τελικές επενδυτικές συμφωνίες έως τα τέλη του 2026.
Οι hyperscalers που μισθώνουν χώρους εξετάζουν το ενδεχόμενο επέκτασης, διερευνώντας «δυνατότητες που προηγουμένως ήταν ανέφικτες», δήλωσε ο Άριελ Γκράιζερ, πρόεδρος του Επιμελητηρίου Διαδικτύου της Αργεντινής.
Προκλήσεις υποδομών
Παρότι η Παταγονία διαθέτει ενεργειακούς πόρους και ευνοϊκό κλίμα, οι υποδομές και η συνδεσιμότητα εξακολουθούν να αποτελούν εμπόδια.
«Δεν είναι ένα προϊόν που απλώς αναζητά αγοραστή — κάποιος πρέπει να το κατασκευάσει», δήλωσε η Λουτς, η σύμβουλος.
Οι ειδικοί προειδοποιούν να μην συγχέονται οι ανακοινώσεις με έργα που έχουν εξασφαλιστεί και πρόκειται πράγματι να υλοποιηθούν.
«Υπάρχει ενδιαφέρον και υπάρχουν πολλοί παίκτες, αλλά το έργο πρέπει να ξεκινήσει», δήλωσε ο Γκουστάβο Καστανίνο, διευθυντής εταιρικών υποθέσεων της Genneia, της κορυφαίας εταιρείας ανανεώσιμης ενέργειας της Αργεντινής.
Ο Λουίς Σίλινγκ, συμπρόεδρος για τη Λατινική Αμερική στην iMasons, έναν αμερικανικό μη κερδοσκοπικό οργανισμό που συνδέει επαγγελματίες των ψηφιακών υποδομών, έχει αναβάλει τρεις φορές ένα ταξίδι εταιρειών για την επίσκεψη σε τοποθεσίες στην Παταγονία. Το ταξίδι έχει πλέον προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο.
«Θα αισθάνονταν πιο άνετα εάν ο Μιλέι επανεκλεγόταν», είπε.
Στην πραγματικότητα, ο Μιλέι έχει εργαστεί ενεργά για να προσεγγίσει τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες.
Τον Μάιο του 2024 ταξίδεψε στη Silicon Valley, όπου συναντήθηκε με τον τότε διευθύνοντα σύμβουλο της Apple, Τιμ Κουκ, καθώς και με τους διευθύνοντες συμβούλους Σαμ Άλτμαν της OpenAI, Σούνταρ Πιτσάι της Google και Μαρκ Ζούκερμπεργκ της Meta Platforms, προκειμένου να ενθαρρύνει επενδύσεις, μεταξύ άλλων και στην Παταγονία. Ο δισεκατομμυριούχος επενδυτής Πίτερ Θιλ απέκτησε ποσοστό 1% στη Vista Energy, μια κορυφαία εταιρεία παραγωγής πετρελαίου που δραστηριοποιείται στο Vaca Muerta, σύμφωνα με κανονιστική γνωστοποίηση του Αυγούστου.
Η Αργεντινή «προηγουμένως δεν βρισκόταν πραγματικά στον χάρτη», δήλωσε ο Μαρτίν Βαρσάβσκι, Αργεντινός ιδρυτής πέντε λεγόμενων «μονόκερων», δηλαδή νεοφυών επιχειρήσεων με αποτίμηση άνω του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων. «Ήταν σαν να φυτεύεις την αργεντίνικη σημαία και να λες: “Εδώ βρίσκεται μια χώρα με άφθονη ενέργεια και εξαιρετικές συνθήκες για επενδύσεις.”»
Ο Άλτμαν ανακοίνωσε το έργο της OpenAI 17 μήνες αργότερα. Ο συνιδρυτής της Sur Energy, Εμιλιάνο Καργκιεμάν, και η OpenAI δεν απάντησαν σε αιτήματα του Reuters για συνέντευξη. Τον Αύγουστο, ο Καργκιεμάν δήλωσε στο Bloomberg Línea ότι συνεργαζόταν με την επαρχία Νεουκέν για τον εντοπισμό μιας τοποθεσίας και ότι «η μπάλα βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο γήπεδο της OpenAI, προκειμένου να υπογράψει την οριστική σύμβαση και να ξεκινήσει το έργο».
Δεν γνώριζε εάν οι επερχόμενες εκλογές στην Αργεντινή αποτελούν παράγοντα: «Αυτό είναι ένα ερώτημα για την OpenAI».
