«Τρέχω για να ηρεμήσω»! «Πάω στο γυμναστήριο για να αδειάσει λίγο το κεφάλι μου»!
Δεν είναι σπάνιο να ακούμε αυτές τις εκφράσεις από φίλους που έχουν βάλει την άσκηση στην ζωή τους και δεν νοούν να περάσουν μία μέρα χωρίς να κάνουν κάτι σχετικό…
Η γενική αντίληψη είναι ότι πρόκειται για αμιγώς ψυχολογική διεργασία. Ότι κάνοντας άσκηση, ξεχνούν για λίγο τα προβλήματα και επικεντρώνονται στην προσπάθεια. Αλλά τελευταία κλινική μελέτη διάρκειας ενός έτους κατάφερε για πρώτη φορά να εξηγήσει το «γιατί» συμβαίνει αυτό με όρους βιολογίας!
Η μελέτη απέδειξε σχέση αιτίου-αποτελέσματος ανάμεσα στην αερόβια άσκηση και τη μακροχρόνια μείωση της κορτιζόλης, της ορμόνης του άγχους. Οι συμμετέχοντες που ακολουθούσαν τον βασικό στόχο των 150 λεπτών άσκησης την εβδομάδα κατάφεραν να μειώσουν το «υπόβαθρο» του στρες στον οργανισμό τους. Αυτό σημαίνει ότι η άσκηση δεν βοηθά μόνο να χαλαρώνουμε στιγμιαία, αλλά μειώνει και το γενικό επίπεδο άγχους.
Η έρευνα δημοσιεύτηκε διαδικτυακά στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Sport and Health Science και αποτελεί την πρώτη τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή αυτού του είδους που εξετάζει τις μακροχρόνιες επιδράσεις της αερόβιας άσκησης στη βιολογία του στρες και των συναισθημάτων. Της μελέτης ηγήθηκαν ο ελληνικής καταγωγής Δρ. Πέτρος Γιάνναρος από το Κέντρο Επιστήμης Νου-Σώματος και Υγείας του Πανεπιστημίου του Πίτσμπεργκ και ο Δρ. Kirk I. Erickson από το Ινστιτούτο Έρευνας AdventHealth στις ΗΠΑ.
Στόχος των ερευνητών ήταν να εξετάσουν πώς η τήρηση των συστάσεων φυσικής δραστηριότητας της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας επηρεάζει βιολογικούς δείκτες στρες και συναισθημάτων, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην κορτιζόλη. Η κορτιζόλη είναι η κύρια ορμόνη του στρες και παίζει σημαντικό ρόλο σε πολλές λειτουργίες του οργανισμού, όπως ο μεταβολισμός, το ανοσοποιητικό σύστημα, ο ύπνος, η μνήμη και η ρύθμιση της διάθεσης.
Η μελέτη περιλάμβανε 130 ενήλικες ηλικίας από 26 έως 58 ετών. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες. Η πρώτη ομάδα ακολούθησε πρόγραμμα 150 λεπτών μέτριας έως έντονης αερόβιας άσκησης την εβδομάδα για έναν ολόκληρο χρόνο. Η δεύτερη ομάδα έλαβε γενικές πληροφορίες για υγιεινές συνήθειες, χωρίς όμως να αλλάξει το επίπεδο φυσικής δραστηριότητάς της. Κατά τη διάρκεια του έτους, οι ερευνητές παρακολούθησαν αλλαγές στη φυσική κατάσταση, στα επίπεδα κορτιζόλης και σε άλλους δείκτες στρες και συναισθημάτων. Χρησιμοποιήθηκαν σύγχρονες τεχνικές, όπως απεικόνιση εγκεφάλου και άλλες προηγμένες μέθοδοι μέτρησης.
Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα ήταν η σημαντική μείωση των μακροχρόνιων επιπέδων κορτιζόλης στους συμμετέχοντες που ακολουθούσαν πρόγραμμα άσκησης. Το αποτέλεσμα αυτό δείχνει ότι η τακτική αερόβια δραστηριότητα μπορεί να μειώσει το βασικό επίπεδο στρες του οργανισμού και όχι μόνο την προσωρινή αίσθηση έντασης.
Σύμφωνα με το Δρ. Γιάνναρο, η επίδραση της άσκησης στη μείωση της κορτιζόλης μπορεί να αποτελεί έναν από τους βασικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων η άσκηση προστατεύει από διάφορες ασθένειες και ψυχικές διαταραχές. Παρόλα αυτά, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να κατανοηθεί πλήρως αυτός ο μηχανισμός.
Η σημασία αυτής της μελέτης είναι μεγάλη, επειδή οι περισσότερες προηγούμενες έρευνες ήταν συσχετιστικές, δηλαδή μπορούσαν να δείξουν ότι η άσκηση σχετίζεται με λιγότερο στρες, αλλά όχι ότι προκαλεί άμεσα τη μείωσή του. Η νέα αυτή μελέτη, ως τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή, παρέχει πιο ισχυρές αποδείξεις ότι η άσκηση μπορεί να θεωρηθεί πραγματική θεραπευτική παρέμβαση για τη διαχείριση του στρες.
Επιπλέον, προηγούμενη δημοσίευση από την ίδια κλινική δοκιμή έδειξε ότι η άσκηση έχει και άλλα οφέλη πέρα από τη μείωση της κορτιζόλης. Χρησιμοποιώντας προηγμένες τεχνικές απεικόνισης εγκεφάλου, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η τακτική άσκηση μπορεί να επιβραδύνει τη γήρανση του εγκεφάλου. Αυτό υποδηλώνει ότι η φυσική δραστηριότητα προστατεύει τόσο τη χημεία όσο και τη δομή του εγκεφάλου.
Ένα ακόμη σημαντικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι τα 150 λεπτά άσκησης την εβδομάδα φαίνεται να αποτελούν ένα ιδανικό όριο («sweet spot») για την ενίσχυση της βιολογικής ανθεκτικότητας.
