Ο πρόεδρος Donald Trump, όταν ανέλαβε την διακυβέρνηση των ΗΠΑ με το σύνθημα «Make America Healthy Again», διεκήρυξε τον σχεδιασμό του για την καταπολέμηση των χρόνιων νοσημάτων έχοντας σαν αρχή την βελτίωση της διατροφής και τη μείωση του υγειονομικού κόστους.
Αναθεώρησε λοιπόν τις αρχές που διέπουν την διατροφή της παιδικής ηλικίας, της ποιότητας των τροφίμων και της προληπτικής ιατρικής και απαίτησε μεγαλύτερη διαφάνεια και ανάληψη ευθυνών στο Εθνικό Σύστημα Υγείας ώστε το Αμερικανικό Έθνος να καταστεί υγιέστερο και ισχυρότερο.
Πιο συγκεκριμένα, ανακοίνωσε ότι η σημερινή διατροφή των παιδιών είναι πτωχή σε θρεπτικά συστατικά αφού έχει στραφεί σε υπερεπεξεργασμένα βιομηχανικά τρόφιμα πλούσια σε θερμίδες και πρόσθετα συστατικά, με αποτέλεσμα την έκρηξη των ποσοστών της παιδικής παχυσαρκίας, σακχαρώδη διαβήτη και άλλων χρόνιων νοσογόνων καταστάσεων.
Έτσι, οι επίσημες διαιτητικές συστάσεις που ανακοινώθηκαν τον Ιανουάριο του 2026 προτείνουν αυξημένη πρόσληψη πρωτεϊνών (1,2-1,6 γραμ. /κιλό βάρους σώματος) και «υγιεινών» λιπαρών ζωικής προέλευσης με παράλληλη μείωση στην πρόσληψη υπερεπεξεργασμένων τροφίμων.
Αυτές οι συστάσεις θα επηρεάσουν και τα παρεχόμενα διαιτολόγια στα σχολεία και στις υγειονομικές μονάδες καταρρίπτοντας όμως εν μέρει αρχές στην διατροφή που για δεκαετίες ήταν σεβαστές.
Επιχειρείται, λοιπόν, επίσημα πλέον η απενοχοποιήση των κεκορεσμένων λιπαρών, αφού συνιστάται ελεύθερα η κατανάλωση γαλακτομικών χωρίς περιορισμό σε λιπαρά, η χρήση του μαγειρικού λίπους ζωικής προέλευσης και η σύσταση για κατανάλωση κόκκινου κρέατος. Αυτό έχει όμως σαν αποτέλεσμα μια άρδην αναστροφή στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής αφού προτρέπεται, για λόγους υγείας μάλιστα, ο καταναλωτής να εντάξει στην καθημερινή του διατροφή ζωικής προέλευσης πρωτεΐνες και να μειώσει την κατανάλωση οσπρίων.
Το μεγαλύτερο επιχείρημα των Υπουργείων Υγείας και Γεωργίας των ΗΠΑ είναι ότι προτείνουν την υιοθέτηση διατροφής με πραγματικά τρόφιμα και όχι επεξεργασμένα και έτσι θα επικρατήσει η λογική και όχι τα συμφέροντα των εταιρειών.
Αντίθετα με τις Ομοσπονδιακές Αρχές, η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία διατύπωσε πρόσφατα έντονα τις αντιρρήσεις της, προτείνοντας διατροφή με φυτικής παρά ζωικής προέλευσης πρωτεΐνες, αποχή από ζωικά λίπη και αντικαθιστώντας τα πλήρη σε λιπαρά γαλακτομικά προϊόντα με αντίστοιχα χωρίς ή με περιορισμένα λιπαρά. Προτείνει μάλιστα την έναρξη της καρδιοπροστευτικής αυτής διατροφής από το πρώτο κιόλας έτος της ζωής στην παιδική ηλικία. Συμφωνεί όμως με τον περιορισμό της πρόσληψης υπερεπεξεργασμένων τροφίμων, την αποφυγή κατανάλωσης συσκευασμένων τροφίμων πλούσιων σε αλάτι και απλούς υδατάνθρακες όπως τα τσιπς, τα μπισκότα και τα ζαχαρωτά.
Στις διατροφικές αυτές συστάσεις της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας συμφώνησαν πολλές άλλες επιστημονικές κοινότητες, αφού πλέον δεν χωρά καμία αμφισβήτηση ότι τα κεκορεσμένα ζωικής προέλευσης λιπαρά αποτελούν το υπόστρωμα της «κακής» LDL χοληστερίνης που οδηγεί στην ανάπτυξη παχυσαρκίας, διαβήτη και καρδιαγγειακών επιπλοκών.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα διατροφικά πρότυπα με ζωικής προέλευσης τρόφιμα είναι και υψηλοτέρου κόστους από εκείνα της φυτικής παραγωγής. Αυτό θα οδηγήσει σε κοινωνικές ανισότητες καθόσον οι ασθενέστερες οικονομικά δεν θα μπορούν να αγοράζουν τα τρόφιμα αυτά και επομένως να αδυνατούν να ακολουθήσουν τις προτεινόμενες διαιτητικές συστάσεις.
Όσον αφορά και τον διπλασιασμό της συνιστώμενης ποσότητας πρωτεϊνών στο καθημερινό διαιτολόγιο που συνήθως συνιστάται για τους αθλητές, δεν υπάρχουν μελέτες που ενισχύουν τις τυχόν θετικές επιδράσεις αυτής της σημαντικής αύξησης της πρόσληψης των πρωτεϊνών στην υγεία ή την ευζωία στο γενικό πληθυσμό.
Η επιστημονική κοινότητα γενικότερα λοιπόν δεν μπορεί να κατανοήσει την κυβερνητική αλλαγή των διατροφικών συστάσεων, καθόσον δεν συνοδεύονται και από υποστηρικτικές επιστημονικές μελέτες, με αποτέλεσμα να υπάρχει αβεβαιότητα αλλά και σοβαρές επιφυλάξεις σχετικά με τις μακροχρόνιες συνέπειες τους.
Μάλιστα, η αντικατάσταση της φυτικής προέλευσης τροφίμων με εκείνα της ζωικής στερούν τον οργανισμό από τις πολύτιμες φυτικές ίνες και άλλες θρεπτικές ουσίες που δεν υπάρχουν στο κρέας και που αποδεδειγμένα προστατεύουν την υγεία και λειτουργικότητα του πεπτικού, ενώ συμβάλλουν στην προστασία του οργανισμού από καρδιαγγειακά και κακοήθειες.
Τέλος ο απόλυτος περιορισμός στην κατανάλωση ζάχαρης στην παιδική ηλικία κρίνεται ανεδαφικός και μπορεί να οδηγήσει πολλά παιδιά σε σύνδρομα στιγματισμού και διατροφικές διαταραχές.
Δεν πρέπει να διαφύγει της προσοχής μας ότι η υπερκατανάλωση ζωικής προέλευσης τροφίμων επιβαρύνει δραματικά και το περιβάλλον. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η εντατικοποιημένη κτηνοτροφία είναι υψηλού ενεργειακού κόστους και απαιτητική στην κατανάλωση πολύτιμων υδάτινων πόρων για να εξασφαλιστεί η διατροφή του ζωικού κεφαλαίου.
Επομένως, οι νέες διατροφικές συστάσεις για τον γενικό πληθυσμό που ανακοινώθηκαν πρόσφατα από τις Ομοσπονδιακές Αρχές των ΗΠΑ, στερούμενες επιστημονικής βάσης, είναι λογικό να αμφισβητούνται, αφού επιχειρούν να ανατρέψουν αξιόπιστες υγειινοδιαιτητικές αρχές προστασίας της δημόσιας υγείας που είχαν καθιερωθεί εδώ και δεκαετίες.
Σημειώνεται ότι η επικαιροποίηση των διατροφικών συστάσεων έχει καθιερωθεί να γίνεται κάθε 5 έτη και για την έκδοσή τους, μέσα από διαφανείς διαδικασίες και δημόσια διαβούλευση, συνεργάζονται φορείς και μια θεσμοθετημένη επιτροπή με ανεξάρτητους ειδικούς επιστήμονες. Αυτή τη φορά, όμως, οι Ομοσπονδιακές Αρχές πρωτοτύπησαν, αφού οι αμφιλεγόμενες διατροφικές συστάσεις κατετέθησαν από μια νεοσυσταθείσα ολιγομελή ομάδα ειδικών χωρίς να έχουν τηρηθεί οι απαιτούμενες διαφανείς διαδικασίες και η δημόσια διαβούλευση των πορισμάτων τους.
Το σίγουρο βέβαια είναι ότι οι νέες συστάσεις θα ενισχύσουν την ανάπτυξη των μονάδων ζωικού κεφαλαίου που λέγεται ότι πιθανά να υποδηλώνουν και κάποιου είδους επιχειρηματικές σχέσεις με την επιτροπή και σίγουρα θα πρέπει να αποσαφηνιστεί ότι οι υγειινοδιαιτητικές αρχές δεν πρέπει να «μολύνονται» από ιδεολογίες και επιχειρηματικά συμφέροντα.
