Σε διεθνή κατάσταση έκτακτης ανάγκης κήρυξε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας τη νέα επιδημία του ιού Έμπολα, καθώς η εμφάνιση ενός σπάνιου στελέχους χωρίς εμβόλιο εγείρει φόβους για ανεξέλεγκτη υγειονομική κρίση.
Ένα νέο, επικίνδυνο κεφάλαιο στην ιστορία των επιδημιών γράφεται στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και τη γειτονική Ουγκάντα, προκαλώντας την άμεση παρέμβαση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Ο ΠΟΥ κήρυξε επίσημα τη νέα έξαρση του ιού Έμπολα ως «κατάσταση έκτακτης ανάγκης δημόσιας υγείας διεθνούς ενδιαφέροντος», έχοντας ήδη καταγράψει 88 θανάτους και περισσότερα από 300 ύποπτα κρούσματα.
Η ραγδαία επιδείνωση της κατάστασης οφείλεται στη νόσο του ιού Μπουντιμπούγκιο (Bundibugyo – BVD), ενός σπάνιου στελέχους για το οποίο δεν υπάρχουν εγκεκριμένα εμβόλια ή ειδικές θεραπείες. Ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, ξεκαθάρισε πως, αν και τα κριτήρια για την κήρυξη πανδημίας δεν πληρούνται, οι γειτονικές χώρες βρίσκονται σε εξαιρετικά υψηλό κίνδυνο.
Το επίκεντρο της κρίσης και η μεταφορά στην Ουγκάντα
Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων της Αφρικής εντόπισαν τις πρώτες εστίες στην ανατολική επαρχία Ιτούρι, μια περιοχή που συνορεύει με την Ουγκάντα και το Νότιο Σουδάν. Ωστόσο, ο ιός έχει ήδη ξεπεράσει τα σύνορα. Η Ουγκάντα επιβεβαίωσε εισαγόμενα κρούσματα στην πρωτεύουσα Καμπάλα, θέτοντας τα νοσοκομεία σε ύψιστο συναγερμό. Το ιατρικό προσωπικό έλαβε δραστικά μέτρα, με τους εργαζομένους να «κάνουν εξετάσεις στον κόσμο, ελέγχουν για πυρετό, απολυμαίνουν τους ανθρώπους και τους δίνουν μάσκες».
Παράλληλα, οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι της χώρας ανέφεραν «ότι κατάφεραν να εντοπίσουν τα άτομα με τα οποία ήρθε σε επαφή αυτός ο άνδρας» προχωρώντας σε στενή παρακολούθηση. Προσπαθώντας να καθησυχάσει τους πολίτες, ο Πρόεδρος Γιουέρι Μουσέβενι τόνισε ότι «δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας, καθώς η κατάσταση είναι υπό έλεγχο», συμπληρώνοντας πως «τα σύνορα με τη ΛΔΚ δεν έχουν κλείσει ακόμη, αλλά κυβερνητικοί αξιωματούχοι λένε ότι παρακολουθούν την όλη κατάσταση πολύ στενά».
Οι προκλήσεις από τις μετακινήσεις και τις συγκρούσεις
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η επιβεβαίωση κρούσματος στη μεγαλούπολη Γκόμα της ΛΔΚ, περιοχή που τελεί υπό τον έλεγχο της πολιτοφυλακής M23. Ο διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου Βιοϊατρικής Έρευνας του Κονγκό, καθηγητής Ζαν-Ζακ Μουγιεμπέ, επισήμανε: «Ένα θετικό κρούσμα στην Γκόμα επιβεβαιώθηκε από τις εξετάσεις που πραγματοποίησε το εργαστήριο. Αφορά τη σύζυγο ενός άνδρα που πέθανε από Έμπολα στην Μπούνια, η οποία ταξίδεψε στην Γκόμα μετά τον θάνατο του συζύγου της ενώ ήταν ήδη μολυσμένη».
Το έργο των υγειονομικών αρχών δυσχεραίνεται δραματικά εξαιτίας των συνεχών μετακινήσεων πληθυσμών γύρω από τα ορυχεία, της συνεχιζόμενης ανασφάλειας και των ανεπίσημων διασυνοριακών διελεύσεων. Ο ΠΟΥ προειδοποίησε ρητά τις χώρες να μην προχωρήσουν σε κλείσιμο των συνόρων ή σε περιορισμούς στο εμπόριο, καθώς αυστηρές απαγορεύσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ανεξέλεγκτες μετακινήσεις μέσα από «τυφλά» σημεία των συνόρων.
Η κινητοποίηση και η ενίσχυση από τον ΠΟΥ
Μπροστά σε αυτή την απειλή, ο ΠΟΥ αυξάνει μαζικά την υποστήριξή του στέλνοντας εμπειρογνώμονες και πέντε μετρικούς τόνους κρίσιμων ιατρικών προμηθειών από την Κινσάσα στην Μπούνια. Αυτή η 17η επιδημία στο Κονγκό απαιτεί άμεση και συντονισμένη δράση.
«Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό έχει εκτεταμένη εμπειρία στην αντιμετώπιση επιδημιών Έμπολα και ο ΠΟΥ αυξάνει ραγδαία την υποστήριξη στη συνεχιζόμενη προσπάθεια», υπογράμμισε ο Δρ Μοχάμεντ Τζανάμπι, Περιφερειακός Διευθυντής του ΠΟΥ για την Αφρική, τονίζοντας: «Συνεργαζόμενοι στενά με τις εθνικές αρχές και τους εταίρους μας, κινητοποιούμαστε γρήγορα, αναπτύσσοντας πρόσθετη τεχνογνωσία και πόρους για να σταματήσουμε την εξάπλωση του ιού, να προστατεύσουμε και να σώσουμε ζωές».
