Το αυξημένο σωματικό βάρος μπορεί να επηρεάζει όχι μόνο τη σωματική υγεία, αλλά και τη λειτουργία του εγκεφάλου.
Αντιστοίχως, η καθημερινή κατανάλωση φιστικιών μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη για την υγεία του εγκεφάλου κατά τη γήρανση. Νέα έρευνα του Ιατρικού Κέντρου του Πανεπιστημίου του Μάαστριχτ στην Ολλανδία έδειξε ότι τα ανάλατα, καβουρδισμένα φιστίκια με τη φλούδα τους μπορούν να βελτιώσουν την ανταπόκριση συγκεκριμένων εγκεφαλικών περιοχών στην ινσουλίνη στους ηλικιωμένους.
Παχυσαρκία και συγκεκριμένα τρόφιμα: Τι έδειξε η έρευνα
Σύμφωνα με έρευνα που διενεργήθηκε από το Πανεπιστήμιο της Τζόρτζια στις ΗΠΑ καιδημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal ofNeurology, ο υψηλότερος δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) ενδέχεται να επιταχύνει τη γνωστική έκπτωση, επηρεάζοντας τη μνήμη και τις νοητικές λειτουργίες κατά τη γήρανση.
Παρότι ορισμένες γνωστικές αλλαγές αποτελούν φυσιολογικό μέρος της γήρανσης, το αυξημένο βάρος φαίνεται να επιταχύνει αυτή τη διαδικασία. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα με υψηλότερο ΔΜΣ παρουσίαζαν ταχύτερη επιδείνωση της μνήμης, της συνολικής γνωστικής απόδοσης και των εκτελεστικών λειτουργιών, όπως η συγκέντρωση, ο σχεδιασμός και η οργάνωση καθημερινών δραστηριοτήτων.
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε δεδομένα από περισσότερους από 8.200 ενήλικες ηλικίας άνω των 50 ετών, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν για 24 χρόνια. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι κάθε αύξηση κατά μία μονάδα του ΔΜΣ συνδεόταν με ταχύτερη γνωστική έκπτωση. Η συσχέτιση ήταν εντονότερη κατά το όγδοο έτος της μελέτης, ενώ οι επιπτώσεις ήταν πιο εμφανείς στους ενήλικες άνω των 65 ετών.
Ωστόσο, οι ερευνητές εντόπισαν και μια ενθαρρυντική προοπτική: η διαχείριση του σωματικού βάρους ενδέχεται να συμβάλει στην επιβράδυνση της γνωστικής έκπτωσης, με οφέλη που μπορεί να εμφανιστούν μέσα σε μόλις δύο χρόνια.
Η παχυσαρκία, η οποία συνήθως ορίζεται ως ΔΜΣ 30 ή μεγαλύτερος, έχει συνδεθεί με χειρότερη εγκεφαλική υγεία. Αν και οι ακριβείς μηχανισμοί δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως, οι επιστήμονες θεωρούν ότι η χρόνια φλεγμονή, η διαταραχή της κυκλοφορίας του αίματος και η αντίσταση στην ινσουλίνη ενδέχεται να συμβάλλουν στη γνωστική επιδείνωση. Οι παράγοντες αυτοί μπορεί να αυξάνουν τον κίνδυνο γνωστικής δυσλειτουργίας, νόσου Αλτσχάιμερ και άλλων μορφών άνοιας.
Η σημασία των ευρημάτων είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς η άνοια αποτελεί αυξανόμενη πρόκληση για τη δημόσια υγεία. Περισσότεροι από 7 εκατομμύρια Αμερικανοί ζουν σήμερα με άνοια, ενώ ο αριθμός αυτός αναμένεται να διπλασιαστεί έως το 2050.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει πως το αυξημένο βάρος προκαλεί άμεσα γνωστική έκπτωση. Ωστόσο, αναδεικνύει τη διαχείριση του σωματικού βάρους ως έναν πιθανώς τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου.
Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Suhang Song, τονίζει ότι η έγκαιρη αντιμετώπιση παραγόντων που μπορούν να τροποποιηθούν είναι καθοριστική, καθώς δεν υπάρχουν ακόμη θεραπείες που να θεραπεύουν την άνοια.
Φιστίκια
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Διατροφής και Μεταφραστικής Έρευνας στον Μεταβολισμό (NUTRIM) και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Food & Function.
Η ινσουλίνη, εκτός από τον σημαντικό ρόλο της στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα, συμβάλλει στην ανάπτυξη, την επιβίωση και την επικοινωνία των νευρικών κυττάρων. Υποστηρίζει, επομένως, τη μνήμη και άλλες γνωστικές λειτουργίες, ενώ η φυσιολογική σηματοδότησή της στον εγκέφαλο ενδέχεται να προστατεύει από διεργασίες που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Καθώς οι άνθρωποι μεγαλώνουν, ο εγκέφαλος μπορεί να γίνεται λιγότερο ευαίσθητος στην ινσουλίνη, γεγονός που έχει συνδεθεί με τη γνωστική έκπτωση. Η νέα έρευνα έδειξε ότι η καθημερινή κατανάλωση φιστικιών μπορεί να βελτιώσει αυτή την ανταπόκριση σε περιοχές του δεξιού εγκεφαλικού ημισφαιρίου που σχετίζονται με τη μνήμη, όπως ο ιππόκαμπος και η παραϊπποκάμπειαέλικα.
Στη μελέτη συμμετείχαν 31 υγιείς ενήλικες ηλικίας 60 έως 75 ετών. Οι συμμετέχοντες κατανάλωναν 60 γραμμάρια φιστικιών ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε δύο μερίδες, για διάστημα 16 εβδομάδων. Η έρευνα ακολούθησε τον σχεδιασμό μιας τυχαιοποιημένης, ελεγχόμενης διασταυρούμενης δοκιμής, επιτρέποντας στους επιστήμονες να συγκρίνουν τις επιδράσεις της κατανάλωσης φιστικιών με εκείνες της αποχής από αυτά.
Τα νέα ευρήματα έρχονται να συμπληρώσουν προηγούμενη έρευνα του 2025, σύμφωνα με την οποία η κατανάλωση φιστικιών για 16 εβδομάδες αύξησε τη συνολική εγκεφαλική αιματική ροή κατά 3,6% και βελτίωσε τη λεκτική μνήμη κατά 5,8%.
Για την αξιολόγηση των επιδράσεων χρησιμοποιήθηκαν προηγμένες τεχνικές μαγνητικής τομογραφίας, ενώ οι γνωστικές λειτουργίες εξετάστηκαν με ειδικά τεστ. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα φιστίκια ενδέχεται να προσφέρουν οφέλη μέσω ενός συνδυασμού θρεπτικών συστατικών και όχι χάρη σε μία μόνο ουσία.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της μελέτης, αναπληρωτή καθηγητή Peter Joris, τα ακόρεστα λιπαρά, οι φυτικές ίνες, οι βιταμίνες, τα μέταλλα και οι βιοδραστικέςφυτοχημικές ενώσεις των φιστικιών μπορεί να συμβάλλουν θετικά στην εγκεφαλική υγεία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η περιεκτικότητά τους σε L-αργινίνη, ένα αμινοξύ που αποτελεί πρόδρομη ουσία του μονοξειδίου του αζώτου. Η συγκεκριμένη ένωση έχει συνδεθεί με τη βελτίωση της μάθησης και της μνήμης.
Κατά τη διάρκεια της μελέτης, οι συμμετέχοντες κατανάλωναν τα φιστίκια είτε ως ενδιάμεσο γεύμα είτε ενσωματωμένα στα καθημερινά τους γεύματα. Στην περίοδο ελέγχου απέφευγαν εντελώς την κατανάλωσή τους.
Παρότι τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να επιβεβαιωθούν τα πιθανά οφέλη. Η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από το Peanut Institute Foundation, χωρίς συμμετοχή του οργανισμού στον σχεδιασμό, την εκτέλεση ή την ανάλυση των αποτελεσμάτων.
