Το πετρέλαιο περνά σε νέα φάση, καθώς η παγκόσμια προσφορά ξεπερνά πλέον την κατανάλωση και οι αποστολές από τον Περσικό Κόλπο ανακάμπτουν. Ωστόσο, η αναπλήρωση των αποθεμάτων που εξαντλήθηκαν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης ΗΠΑ – Ιράν θα χρειαστεί αρκετούς μήνες, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA).
Τον Οκτώβριο, η παγκόσμια προσφορά ξεπέρασε τη ζήτηση κατά σχεδόν 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, καθώς οι ροές από την περιοχή του Κόλπου ενισχύθηκαν. Η εξέλιξη αυτή καταγράφεται παρά την αύξηση των ιρανικών επιθέσεων κατά της ναυσιπλοΐας, με άλλους παραγωγούς να αυξάνουν την παραγωγή τους και τις χώρες-καταναλωτές να περιορίζουν την κατανάλωση.
Η μεταστροφή αυτή σηματοδοτεί αλλαγή στις συνθήκες της αγοράς, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι έχουν αποκατασταθεί οι συνέπειες της μεγάλης διαταραχής στην παγκόσμια τροφοδοσία.
Πετρέλαιο: Η προσφορά ξεπερνά τη ζήτηση
Ο IEA είχε αρχικά εκτιμήσει ότι τον Σεπτέμβριο η αγορά εμφάνισε μικρό έλλειμμα. Ωστόσο, αναθεώρησε τα στοιχεία του, υπολογίζοντας πλέον ότι καταγράφηκε πλεόνασμα περίπου 600.000 βαρελιών ημερησίως.
Για τον Οκτώβριο, η διαφορά μεταξύ προσφοράς και κατανάλωσης διευρύνθηκε σημαντικά, με την παγκόσμια παραγωγή να υπερβαίνει τη ζήτηση κατά σχεδόν 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Σύμφωνα με τον Οργανισμό, η αγορά εμφανίζει πλέον τα πρώτα, συγκρατημένα σημάδια εξισορρόπησης. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι το πλεόνασμα θα διατηρηθεί κατά το τέταρτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους, αλλά και σε ολόκληρη την επόμενη χρονιά.
Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη αυτή διαδραμάτισε η ανάκαμψη των αποστολών από τον Περσικό Κόλπο, σε συνδυασμό με την αυξημένη παραγωγή από άλλες χώρες και τη χαμηλότερη κατανάλωση.
Τα αποθέματα αυξήθηκαν για πρώτη φορά από τον Ιούνιο
Η αλλαγή των ισορροπιών αποτυπώνεται και στα διαθέσιμα αποθέματα. Τον Οκτώβριο, τα παρατηρούμενα παγκόσμια αποθέματα αυξήθηκαν κατά 1,7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, καταγράφοντας την πρώτη άνοδο από τον Ιούνιο.
Η εξέλιξη έρχεται μετά από ένα ιδιαίτερα δύσκολο τρίμηνο, κατά το οποίο τα αποθέματα είχαν μειωθεί με ρυθμό περίπου 1,9 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως.
Παρά την επιστροφή σε θετικό ισοζύγιο, ο IEA προειδοποιεί ότι οι επιπτώσεις από τη μεγαλύτερη διαταραχή στην προσφορά πετρελαίου που έχει καταγραφεί στην ιστορία δεν έχουν ακόμη ξεπεραστεί.
Ο Οργανισμός προβλέπει ότι η παγκόσμια κατανάλωση θα μειωθεί κατά 2,7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το 2026, προτού ανακάμψει κατά 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το 2027.
Πετρέλαιο: Γιατί οι χαμηλότερες τιμές δεν σημαίνουν φθηνότερα καύσιμα
Παρά την ενίσχυση της προσφοράς, η αγορά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες, κυρίως στον τομέα της διύλισης.
Το μεγαλύτερο μέρος της πρόσθετης προσφοράς αφορά αργό πετρέλαιο και όχι έτοιμα διυλισμένα προϊόντα. Αυτό σημαίνει ότι οι ελλείψεις σε διυλιστική δυναμικότητα εξακολουθούν να ασκούν πιέσεις στις τιμές του ντίζελ και των καυσίμων αεροσκαφών.
Η τιμή του φυσικού αργού Brent, με βάση τον δείκτη Dated Brent, διαμορφώθηκε περίπου στα 95 δολάρια το βαρέλι, υποχωρώντας αισθητά από τα 136 δολάρια που είχε καταγράψει στις αρχές Οκτωβρίου.
Ωστόσο, η πτώση της τιμής του αργού δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε άμεση ανακούφιση για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Ο Σπένσερ Ντέιλ, καθηγητής στο London School of Economics, επισημαίνει ότι η υποχώρηση των τιμών του αργού δεν αρκεί για να μειωθεί το κόστος στην πραγματική οικονομία, εφόσον εξακολουθούν να υπάρχουν ελλείψεις στα προϊόντα διύλισης.
Θα χρειαστούν μήνες για την αναπλήρωση των αποθεμάτων
Η επιστροφή της αγοράς σε πλεόνασμα δεν σημαίνει ότι οι απώλειες των προηγούμενων μηνών μπορούν να καλυφθούν γρήγορα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, θα απαιτηθεί παρατεταμένη περίοδος αυξημένης προσφοράς προκειμένου να αποκατασταθούν τα αποθέματα, ιδιαίτερα εκείνα των διυλισμένων προϊόντων.
Ο Σπένσερ Ντέιλ προειδοποιεί ότι οι αγορές εστιάζουν κυρίως στις τρέχουσες ροές και κινδυνεύουν να παραβλέψουν το μέγεθος του ελλείμματος που έχει ήδη δημιουργηθεί.
Όπως επισημαίνει, για οκτώ μήνες η αγορά αντιμετώπιζε έλλειμμα εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως. Επομένως, ακόμη και αν η προσφορά υπερβαίνει πλέον τη ζήτηση, θα χρειαστεί σημαντικός χρόνος για να καλυφθεί το κενό που άφησε η παρατεταμένη διαταραχή.
Η ανάκαμψη των αποστολών από τον Περσικό Κόλπο αποτελεί ένα πρώτο θετικό σημάδι, αλλά η πλήρης εξομάλυνση της αγοράς και η αποκλιμάκωση του κόστους των καυσίμων παραμένουν ζητούμενα.
