Συνολικά δεκαοκτώ χώρες – μεταξύ αυτών και η Ελλάδα – αιτήθηκαν 127 δισ. ευρώ δάνεια από την Κομισιόν για την ενίσχυση της άμυνας και πιθανές αγορές όπλων για την Ουκρανία.
Η προθεσμία για την ένταξη στο πρόγραμμα SAFE – που προβλέπει την παροχή δανείων με ευνοϊκούς όρους για εξοπλιστικά και υποστήριξη της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας – έληξε την Τρίτη, ωστόσο η Κομισιόν έχει σημειώσει πως δεν πρόκειται να απορρίψει σχετικά αιτήματα σε μεταγενέστερο χρόνο.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η Κομισιόν η προθεσμία της Τρίτης ήταν «χαλαρή» και δεν θα αποκλειστούν χώρες που θα υποβάλουν αιτήματα αργότερα. Εξάλλου οι επίσημες αιτήσεις με τα τελικά ποσά και τα προτεινόμενα αμυντικά έργα που εντάσσονται στο SAFE πρέπει να κατατεθούν έως τις 30 Νοεμβρίου.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο ευρύτερο πρόγραμμα της Επιτροπής «ReArm Europe», που παρουσιάστηκε τον Μάρτιο, με στόχο να μειωθεί η μακροχρόνια στρατιωτική εξάρτηση της ΕΕ από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ποιες χώρες αιτήθηκαν δάνεια από την Κομισιόν
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Κομισιόν, αίτηση για χρηματοδότηση έχουν υποβάλλει μέχρι στιγμής το Βέλγιο, η Βουλγαρία, η Κροατία, η Κύπρος, η Τσεχία, η Εσθονία, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Ελλάδα, η Ουγγαρία, η Ιταλία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Ρουμανία, η Σλοβακία και η Ισπανία.
Με το αίτημά τους προς την Επιτροπή, οι χώρες όρισαν ένα ελάχιστο και μέγιστο ποσό που θα μπορούσαν να αιτηθούν επίσημα αργότερα μέσα στο έτος. Αυτό δίνει τη δυνατότητα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αντλήσει κεφάλαια από τις αγορές εκ μέρους των 27 κρατών-μελών.
Η Επιτροπή δεν ανακοίνωσε τα επιμέρους ποσά ανά χώρα, ωστόσο ο αναπληρωτής πρωθυπουργός της Πολωνίας, Βουάντισλαβ Κοσινιάκ-Καμύς, έγραψε στην πλατφόρμα X ότι η Βαρσοβία ζήτησε 45 δισεκατομμύρια ευρώ, πιθανώς το μεγαλύτερο ποσό από οποιαδήποτε άλλη χώρα.
Υπενθυμίζεται πως ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε ανακοινώσει πως η Ελλάδα θα ζητήσει δάνειο περίπου 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ για αγορά όπλων.
Πόσα θα δοθούν στην Ουκρανία;
Το ερώτημα είναι πόσα από αυτά τα κεφάλαια που θα αντληθούν θα χρησιμοποιηθούν για τον εξοπλισμό της Ουκρανίας ή για την αγορά όπλων από την ουκρανική αμυντική βιομηχανία. Μάλιστα οι εκπρόσωποι της Κομισιόν προέτρεψαν τις χώρες να χρησιμοποιήσουν το SAFE για την αγορά όπλων για λογαριασμό του Κιέβου, καθώς οι ΗΠΑ έχουν διαμηνύσει πως δεν πρόκειται να δώσουν πλέον «ούτε ένα δολάριο» για τη σύγκρουση.
«Σας παροτρύνουμε να εντάξετε την Ουκρανία στα σχέδιά σας. Προμήθειες για την Ουκρανία και με την Ουκρανία, μπορούν να κάνουν τη διαφορά για τη συλλογική μας ασφάλεια», αναφέρεται σε επιστολή των αρμόδιων επιτρόπων της Κομισιόν προς τα κράτη μέλη.
«Το έντονο ενδιαφέρον για το SAFE, με τουλάχιστον 127 δισεκατομμύρια ευρώ σε πιθανές αμυντικές προμήθειες, δείχνει την ενότητα και τη φιλοδοξία της ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας και άμυνας», ανέφερε σε δήλωσή του ο Ευρωπαίος Επίτροπος Άμυνας, Αντριους Κουμπίλιους.
Με τη συλλογική αγορά όπλων μέσω του SAFE, οι χώρες εξασφαλίζουν χαμηλότερες τιμές σε σχέση με την ατομική προμήθεια, και έχουν τη δυνατότητα να αποπληρώσουν τα δάνεια με ευνοϊκούς όρους μέσα σε χρονικό ορίζοντα 45 ετών.
Οι βασικοί σύμμαχοι της Ουκρανίας έχουν ήδη δηλώσει ότι θα χρησιμοποιήσουν τον μηχανισμό για την αποστολή οπλισμού στη χώρα. Ωστόσο και ανεπίσημα πολλές χώρες σκοπεύουν να ακολουθήσουν την ίδια πρακτική, καθώς εντείνονται οι πιέσεις στο ευρωπαϊκό μπλοκ για περαιτέρω υποστήριξη του Κιέβου, τώρα που οι ΗΠΑ είναι «εκτός» της Συμμαχίας των Προθύμων.
