Οι «σεισμικές» γεωπολιτικές αναταράξεις πρέπει να ωθήσουν την Ευρώπη να «αλλάξει μόνιμα» και να αδράξει την ευκαιρία για τη δημιουργία μιας «νέας, ανεξάρτητης Ευρώπης», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σε ομιλία της στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, στέλνοντας σαφές –αν και έμμεσο– μήνυμα προς τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
«Αυτή η νέα Ευρώπη ήδη αναδύεται», είπε η φον ντερ Λάιεν, αφιερώνοντας μεγάλο μέρος της ομιλίας της στην ενίσχυση των δεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με χώρες και περιοχές σε ολόκληρο τον κόσμο, όπως το μπλοκ Mercosur στη Νότια Αμερική, η Ινδονησία, το Μεξικό και η Ινδία.
«Η Ευρώπη θέλει να κάνει δουλειές με τα κέντρα ανάπτυξης του σήμερα και τις οικονομικές υπερδυνάμεις αυτού του αιώνα», τόνισε. «Από τη Λατινική Αμερική έως τον Ινδο-Ειρηνικό και πολύ πέρα από αυτά, η Ευρώπη θα επιλέγει πάντα τον κόσμο. Και ο κόσμος είναι έτοιμος να επιλέξει την Ευρώπη».
Απευθυνόμενη στους επιχειρηματικούς ηγέτες που παρακολουθούσαν το φόρουμ του Νταβός, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προειδοποίησε ότι η «νοσταλγία» για το παρελθόν «δεν θα επαναφέρει την παλιά τάξη πραγμάτων» και κάλεσε την Ευρώπη να επικεντρωθεί στη δημιουργία μιας πιο ανεξάρτητης γεωπολιτικής και οικονομικής ταυτότητας.
Ανοίγοντας την ομιλία της, σημείωσε ότι η ΕΕ πρέπει να αξιοποιήσει τα «γεωπολιτικά σοκ», μια ευγενική αναφορά στον Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και στην άνοδο μιας πιο επιθετικής Κίνας και Ρωσίας, προκειμένου να «οικοδομήσει μια νέα μορφή ευρωπαϊκής ανεξαρτησίας».
Όπως υποστήριξε, η Ένωση «αντέδρασε άμεσα» στις νέες προκλήσεις και «είτε πρόκειται για την ενέργεια είτε για τις πρώτες ύλες, για την άμυνα ή τον ψηφιακό τομέα, κινούμαστε γρήγορα».
Σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά αποσπάσματα της ομιλίας της, η φον ντερ Λάιεν ανέφερε:
«Η αλήθεια είναι ότι θα μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε αυτή την ευκαιρία μόνο αν αναγνωρίσουμε ότι αυτή η αλλαγή είναι μόνιμη.
Φυσικά, η νοσταλγία αποτελεί μέρος της ανθρώπινης ιστορίας.
Όμως η νοσταλγία δεν θα επαναφέρει την παλιά τάξη πραγμάτων. Και το να κερδίζουμε χρόνο ελπίζοντας ότι τα πράγματα θα επιστρέψουν σύντομα όπως πριν δεν θα διορθώσει τις δομικές εξαρτήσεις που έχουμε».
Η απάντησή της για τη Γροιλανδία
Για το θέμα της Γροιλανδίας τόνισε πως ότι «όσον αφορά την ασφάλεια της Αρκτικής περιοχής, η Ευρώπη είναι πλήρως δεσμευμένη» και ότι συμμερίζεται την εστίαση των Ηνωμένων Πολιτειών στη διασφάλιση της σταθερότητας στην περιοχή.
Τόνισε όμως με έμφαση ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει τις απαραίτητες δυνατότητες και ότι η ασφάλεια «μπορεί να επιτευχθεί μόνο από κοινού».
Στη συνέχεια άσκησε άμεση κριτική στον Ντόναλντ Τραμπ, λέγοντας:
«Γι’ αυτόν τον λόγο, οι προτεινόμενοι πρόσθετοι δασμοί αποτελούν λάθος, ιδίως μεταξύ μακροχρόνιων συμμάχων. Η ΕΕ και οι ΗΠΑ συμφώνησαν σε εμπορική συμφωνία τον περασμένο Ιούλιο. Και στην πολιτική, όπως και στις επιχειρήσεις, μια συμφωνία είναι συμφωνία. Και όταν οι φίλοι δίνουν τα χέρια, αυτό πρέπει να σημαίνει κάτι».
Σε πιο σκληρή γλώσσα, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προειδοποίησε ότι οι δασμοί ενδέχεται να «μας βυθίσουν σε ένα καθοδικό σπιράλ, το οποίο θα εξυπηρετούσε μόνο τους ίδιους τους αντιπάλους που και οι δύο είμαστε αποφασισμένοι να κρατήσουμε εκτός του στρατηγικού τοπίου».
Όπως τόνισε, η απάντηση της Ευρώπης θα είναι «ενωμένη και αναλογική».
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπογράμμισε επίσης την «πλήρη αλληλεγγύη προς τη Γροιλανδία και το Βασίλειο της Δανίας», επισημαίνοντας ότι «η κυριαρχία και η εδαφική τους ακεραιότητα δεν είναι διαπραγματεύσιμες».
Παράλληλα, αποκάλυψε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση εργάζεται πάνω σε «μια μαζική ευρωπαϊκή επενδυτική ώθηση στη Γροιλανδία».
Την ίδια στιγμή, ξεκαθάρισε ότι η Ευρώπη θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τις Ηνωμένες Πολιτείες και όλους τους υπόλοιπους εταίρους της, κατονομάζοντας το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά, τη Νορβηγία και την Ισλανδία, για τη συνολική ασφάλεια στην Αρκτική.
