Ο απεσταλμένος του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, δήλωσε σε ιδιωτική συγκέντρωση την Τρίτη ότι η κυβέρνηση Τραμπ απαιτεί από το Ιράν να αποδεχθεί, ότι οποιαδήποτε μελλοντική πυρηνική συμφωνία θα παραμείνει σε ισχύ επ’ αόριστον, σύμφωνα με αμερικανικές και άλλες πηγές που επικαλείται το Axios.
Η ρητορική του Τραμπ εναντίον της πυρηνικής συμφωνίας με το Ιράν του 2015, την οποία διαπραγματεύτηκε η κυβέρνηση Ομπάμα, θεωρεί τις «διατάξεις λήξης» ως ένα από τα κύρια ελαττώματά της.
Ο Γουίτκοφ έκανε τα σχόλια δύο ημέρες πριν από τον επόμενο γύρο συνομιλιών για τα πυρηνικά που έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί στη Γενεύη.
Η συμφωνία του 2015, την οποία ο Τραμπ ακύρωσε, προβλέπει ότι οι περισσότεροι περιορισμοί στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν έχουν σταδιακή ημερομηνία λήξης μεταξύ οκτώ και 25 ετών μετά την υπογραφή της. Το Ιράν δεσμεύτηκε επίσης να μην επιδιώξει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Ο αποκλεισμός τέτοιων «διατάξεων λήξης» θα ενίσχυε τη συμφωνία και θα διευκόλυνε τον Τραμπ να την «πουλήσει» στην εγχώρια πολιτική «αγορά» ως αναβάθμιση σε σχέση με αυτήν του Ομπάμα.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε σε συνέντευξή του στο CBS το περασμένο Σαββατοκύριακο ότι το Ιράν θα μπορούσε να υπογράψει μια «καλύτερη» συμφωνία που θα διασφαλίσει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα «θα παραμείνει ειρηνικό για πάντα».
«Ξεκινάμε με τους Ιρανούς με την προϋπόθεση ότι δεν υπάρχει διάταξη λήξης. Είτε πετύχουμε συμφωνία είτε όχι, η προϋπόθεση μας είναι: πρέπει να συμπεριφέρεστε σωστά για το υπόλοιπο της ζωής σας», δήλωσε ο Γουίτκοφ σε μια συγκέντρωση δωρητών της AIPAC* στην Ουάσινγκτον, σύμφωνα με τις πηγές.
Δήλωσε επίσης ότι οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ιράν επικεντρώνονται επί του παρόντος σε πυρηνικά ζητήματα, αλλά εάν επιτευχθεί συμφωνία, η κυβέρνηση Τραμπ θα ήθελε να διεξαγάγει περαιτέρω συνομιλίες σχετικά με το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν και την υποστήριξη προς τις συμμαχικές με την Τεχεράνη ένοπλες οργανώσεις σε χώρες της Μέσης Ανατολής.
Σε εκείνο το σημείο, οι ΗΠΑ θα ήθελαν και άλλες χώρες της περιοχής να συμμετάσχουν στις συνομιλίες, είπε.
Οι δύο στόχοι των ΗΠΑ
Ο Γουίτκοφ δήλωσε ότι κατά τη διάρκεια των τρεχουσών πυρηνικών συνομιλιών, δύο βασικά ζητήματα είναι η ικανότητα του Ιράν να εμπλουτίζει ουράνιο και η τύχη του υπάρχοντος αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου του.
Η θέση του Ιράν να συνεχίσει να εμπλουτίζει ουράνιο στο έδαφός του είναι ένα από τα βασικά εμπόδια στις συνομιλίες. Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να είναι ανοιχτός σε «συμβολικό» εμπλουτισμό στο Ιράν εάν οι Ιρανοί αποδείξουν ότι αυτό δεν θα τους επιτρέψει να αναπτύξουν πυρηνικά όπλα.
Αμερικανοί αξιωματούχοι λένε ότι οι Ιρανοί δέχονται μεγάλη πίεση από τους μεσολαβητές – Ομάν, Κατάρ, Αίγυπτο και Τουρκία – να προχωρήσουν σε μια συμφωνία με τις ΗΠΑ που θα αποτρέψει τον πόλεμο. Ωστόσο, πολλοί αξιωματούχοι στην Ουάσινγκτον και την περιοχή παραμένουν επιφυλακτικοί ως προς το αν οι Ιρανοί είναι πρόθυμοι να φτάσουν τον υψηλό πήχη που έχει θέσει ο Τραμπ.
Ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, αναμένεται να συναντηθούν με τον Αραγτσί στη Γενεύη την Πέμπτη για να συζητήσουν μια λεπτομερή πρόταση για μια πυρηνική συμφωνία, την οποία συνέταξε το Ιράν.
Μια πηγή με άμεση γνώση δήλωσε ότι η πολιτική ηγεσία στο Ιράν είχε «εγκρίνει» την πρόταση, αλλά δεν ήταν σαφές εάν οι Ιρανοί την είχαν ήδη δώσει στις ΗΠΑ.
Το Axios εκτιμά, ότι η συνάντηση στη Γενεύη πιθανότατα θα είναι η τελευταία ευκαιρία για μια διπλωματική πρόοδο.
Το μήνυμα που θα δώσουν οι Κούσνερ και Γουίτκοφ στον Τραμπ μετά τη συνάντηση θα έχει σημαντική επιρροή στην απόφαση του προέδρου να συνεχίσει τις συνομιλίες ή να διατάξει στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ιράν.
Ο Τραμπ δήλωσε στην ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους την Τρίτη ότι προτιμά μια διπλωματική λύση. Αλλά έθεσε επίσης το επιχείρημα υπέρ του πολέμου.
«Δεν μπορούμε να αφήσουμε το πιο τρελό και χειρότερο καθεστώς στον κόσμο να έχει πυρηνικά όπλα. Αυτός είναι ο στόχος μας που έχει θέσει ο πρόεδρος. Θα προσπαθήσει να το πετύχει αυτό διπλωματικά, αλλά έχει στη διάθεσή του και πολλά άλλα εργαλεία για να διασφαλίσει ότι αυτό δεν θα συμβεί. Έχει δείξει προθυμία να τα χρησιμοποιήσει και ελπίζω οι Ιρανοί να το λάβουν σοβαρά υπόψη στις διαπραγματεύσεις αύριο», δήλωσε ο αντιπρόεδρος Βανς στο Fox News την Τετάρτη.
Ο Αραγτσί δήλωσε σε συνέντευξή του στην «India Today» ότι ο στόχος του στις διαπραγματεύσεις στη Γενεύη είναι να αποτρέψει τον πόλεμο.
«Στον προηγούμενο γύρο, σημειώσαμε πρόοδο. Καταφέραμε να καταλήξουμε σε ένα είδος συνεννόησης και νομίζω ότι με βάση αυτές τις συνεννοήσεις μπορούμε να οικοδομήσουμε κάτι με τη μορφή μιας συμφωνίας».
*Η AIPAC είναι λόμπι που υποστηρίζει πολιτικές υπέρ του Ισραήλ στο Κογκρέσο και την εκτελεστική εξουσία των Ηνωμένων Πολιτειών. Ως ένα από τα πολλά λόμπι υπέρ του Ισραήλ στις ΗΠΑ, η AIPAC έχει περισσότερα από 100.000 μέλη, δεκαεπτά περιφερειακά γραφεία και μια τεράστια δεξαμενή δωρητών.
