Σε σκληρές δηλώσεις προχώρησε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, JD Βανς, κατηγορώντας το Ιράν για «οικονομική τρομοκρατία», ανεβάζοντας κατακόρυφα τους τόνους στη σύγκρουση που απειλεί να εξελιχθεί σε παγκόσμια κρίση.
Μιλώντας στο Fox News, ο Βανς περιέγραψε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ ως μια εχθρική ενέργεια που πλήττει όχι μόνο τις ΗΠΑ αλλά «ολόκληρο τον κόσμο», καθώς από εκεί διέρχεται τεράστιο ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
«Ουσιαστικά απείλησαν κάθε πλοίο που κινείται στα Στενά του Ορμούζ», τόνισε.
Υπερασπιζόμενος τον ναυτικό αποκλεισμό που επέβαλαν οι ΗΠΑ στα ιρανικά λιμάνια, είπε: «Όπως έδειξε ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, δύο μπορούν να παίξουν αυτό το παιχνίδι».
Και πρόσθεσε, «αν οι Ιρανοί προσπαθήσουν να επιδοθούν σε οικονομική τρομοκρατία, τότε εμείς θα τηρήσουμε μια απλή αρχή: κανένα ιρανικό πλοίο δεν θα βγαίνει επίσης».
Ο αποκλεισμός τέθηκε σε εφαρμογή τη Δευτέρα το πρωί, αμέσως μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων στο Ισλαμαμπάντ.
Σύμφωνα με τον Βανς η απόφαση δεν ήταν αιφνιδιαστική αλλά αποτέλεσμα της στάσης της ιρανικής πλευράς, η οποία – όπως υποστήριξε – δεν είχε την εξουσιοδότηση να προχωρήσει σε συμφωνία.
«Η ομάδα που βρισκόταν εκεί δεν μπορούσε να κλείσει συμφωνία. Έπρεπε να επιστρέψουν στην Τεχεράνη για να λάβουν έγκριση από τον ανώτατο ηγέτη ή άλλους αξιωματούχους», εξήγησε.
Παράλληλα, τόνισε ότι οι ΗΠΑ αποκόμισαν πολύτιμες πληροφορίες για τον τρόπο διαπραγμάτευσης της Τεχεράνης, κάτι που επηρέασε την απόφαση αποχώρησης μετά από 21 ώρες συνομιλιών.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ ξεκαθάρισε ότι πλέον η ευθύνη βαραίνει αποκλειστικά το Ιράν. «Το μπαλάκι είναι στο δικό τους γήπεδο», δήλωσε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης των συνομιλιών – αλλά μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Η βασική απαίτηση των ΗΠΑ είναι ξεκάθαρη, οριστική δέσμευση ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
«Αν οι Ιρανοί είναι διατεθειμένοι να το αποδεχθούν, μπορεί να υπάρξει μια πολύ καλή συμφωνία και για τις δύο χώρες. Αν όχι, είναι δική τους επιλογή», υπογράμμισε.
Παρά τα «θετικά σημάδια» που αναγνώρισε ο Βανς στις συνομιλίες του Σαββατοκύριακου, ξεκαθάρισε ότι η πρόοδος δεν ήταν αρκετή.
«Κινήθηκαν προς τη δική μας κατεύθυνση, αλλά όχι αρκετά», είπε χαρακτηριστικά.
Οι βασικές διαφωνίες παραμένουν:
- Η διάρκεια παγώματος του πυρηνικού προγράμματος (20 χρόνια ζητούν οι ΗΠΑ, 5 προτείνει το Ιράν)
- Η πλήρης εγκατάλειψη εμπλουτισμού ουρανίου
- Η παράδοση μεγάλων ποσοτήτων εμπλουτισμένου υλικού
Οι όροι αυτοί θεωρούνται «κόκκινες γραμμές» για την Τεχεράνη, οδηγώντας τις συνομιλίες σε αδιέξοδο.
Ίσως και νέα συνάντηση πριν το τέλος της εκεχειρίας
Νέος γύρος συνομιλιών διαφαίνεται σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, καθώς τόσο Αμερικανοί όσο και Ιρανοί αξιωματούχοι αφήνουν να διαρρεύσει ότι οι επαφές βρίσκονται σε κρίσιμη καμπή.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το επόμενο διάστημα, ακόμη και μέσα στις επόμενες ημέρες, ενδέχεται να πραγματοποιηθεί νέα συνάντηση, με πιθανότερη ημερομηνία την Πέμπτη (16/4).
Ως πιθανοί τόποι διεξαγωγής του δεύτερου γύρου συνομιλιών αναφέρονται τόσο το Ισλαμαμπάντ όσο και η Γενεύη. Το CNN επισημαίνει ότι βρίσκονται σε εξέλιξη παρασκηνιακές διαβουλεύσεις μεταξύ Αμερικανών αξιωματούχων και της ιρανικής πλευράς, με στόχο να οργανωθεί μια δεύτερη συνάντηση πριν από τη λήξη της εκεχειρίας στις 21 Απριλίου.
Το ισραηλινό Channel 24 μεταδίδει ότι ο δεύτερος γύρος ενδέχεται να πραγματοποιηθεί την Πέμπτη στο Ισλαμαμπάντ, επιβεβαιώνοντας το κλίμα αυξημένων προσδοκιών που διαμορφώνεται διεθνώς.
