Σε λειτουργία διπλωματίας έχει περάσει, εν μέρει, η φλεγόμενη Μέση Ανατολή, με τη σημαντικότερη εξέλιξη να είναι οι πρώτες απευθείας συνομιλίες Λιβάνου – Ισραήλ από το 1983, την Τρίτη, καθώς και η δήλωση Τραμπ, την ίδια μέρα, ότι οι συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν θα μπορούσαν να επαναληφθούν στο Πακιστάν τις επόμενες δύο ημέρες.
Βέβαια και στις δύο περιπτώσεις υπήρχε και «θερμό» μέτωπο.
Η Χεζμπολάχ, η οποία διαφωνεί με τις συνομιλίες όσο το Ισραήλ συνεχίζει την επίθεσή του στον Λίβανο, εξαπέλυσε νέα επίθεση σε δεκάδες στόχους στην ισραηλινή ενδοχώρας, ενώ, μετά την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων του Σαββατοκύριακου με την Τεχεράνη, η Ουάσινγκτον προχώρησε σε αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.
Τραμπ: «Μείνε εκεί, κάτι μπορεί να γίνει»
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, την Τρίτη (14/4) αιφνιδίασε υπαινισσόμενος ότι οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ιράν θα μπορούσαν να ξαναρχίσουν μέσα στις επόμενες 48 ώρες στο Πακιστάν, λίγες μόλις ημέρες μετά την κατάρρευση του πρώτου γύρου συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ και τη δική του απόφαση να επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια.
Πιο αναλυτικά, ο Ντόναλντ Τραμπ επικοινώνησε με δημοσιογράφο του αμερικανικού μέσου ενημέρωσης για να σχολιάσει τις προοπτικές των μελλοντικών συνομιλιών με το Ιράν και ανέφερε: «Θα έπρεπε να μείνεις εκεί, πραγματικά, γιατί κάτι μπορεί να συμβεί τις επόμενες δύο μέρες, και είμαστε πιο διατεθειμένοι να πάμε εκεί».
Ο Αμερικανός Πρόεδρος, σύμφωνα με τη New York Post, αναφέρθηκε στο Πακιστάν ως τον πλέον πιθανό τόπο διεξαγωγής ενός νέου γύρου διαπραγματεύσεων με το Ιράν, αποδίδοντας τα εύσημα στον Πακιστανό στρατάρχη, Ασίμ Μουνίρ, τον οποίο χαρακτήρισε «φανταστικό». Επίσης, ο Ντόναλντ Τραμπ υπενθύμισε ότι δημιούργησε στενή σχέση μαζί του πέρσι, όταν το Πακιστάν βρισκόταν σε πόλεμο με την Ινδία, ο οποίος τερματίστηκε σε μόλις τέσσερις ημέρες χάρη σε ειρηνευτική συμφωνία με αμερικανική διαμεσολάβηση. «Γιατί να πάμε σε κάποια χώρα που δεν έχει καμία σχέση;», πρόσθεσε ρητορικά ο ένοικος του Λευκού Οίκου.
Trump tells The Post US-Iran talks ‘could be happening over next two days’ https://t.co/U7YbSpGoNZ pic.twitter.com/BNB7ZdeObZ
— New York Post (@nypost) 14 Απριλίου 2026
Αποτυχημένες συνομιλίες και αποκλεισμός
Η δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ έρχεται σε ένα εξαιρετικά ρευστό πλαίσιο. Ο πρώτος γύρος διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ολοκληρώθηκε στο Ισλαμαμπάντ, την Κυριακή (12/4), χωρίς συμφωνία, ύστερα από 21 ώρες μαραθώνιων συζητήσεων. Επρόκειτο για τη συνάντηση υψηλότερου επιπέδου ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και στην Τεχεράνη από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, με τον Αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, επικεφαλής της αμερικανικής αντιπροσωπείας και τον Πρόεδρο του κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, και τον υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, εκ μέρους του Ιράν.
Το κρίσιμο σημείο ρήξης ήταν η άρνηση της Τεχεράνης να εγκαταλείψει το πυρηνικό της πρόγραμμα, να αποδεσμεύσει τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου και να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ χωρίς όρους. Μετά την αποτυχία, ο Ντόναλντ Τραμπ διέταξε ναυτικό αποκλεισμό όλων των ιρανικών λιμανιών, ο οποίος τέθηκε σε εφαρμογή από τη Δευτέρα (13/4).
Πρόταση για δεύτερο γύρο διαπραγματεύσεων
Επισημαίνεται ότι Πακιστανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν, την Τρίτη (14/4), ότι το Ισλαμαμπάντ πρότεινε τη φιλοξενία ενός δεύτερου γύρου συνομιλιών πριν λήξει η δεκαπενθήμερη εκεχειρία, που εκπνέει στις 21 Απριλίου. Η πρόταση εξαρτάται από το αν τα δύο μέρη επιθυμούν διαφορετική τοποθεσία, ωστόσο τα σχόλια του Ντόναλντ Τραμπ δείχνουν ξεκάθαρη προτίμηση προς το Πακιστάν.
Νωρίτερα, ο Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις «σημείωσαν κάποια πρόοδο», ενώ ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ είπε, τη Δευτέρα (13/4), ότι η αντίπαλη πλευρά «μας κάλεσε» και «θέλει συμφωνία».
Ο Τραμπ και η υπό πίεση εκεχειρία ΗΠΑ – Ιράν
Η εκεχειρία που άρχισε την Τετάρτη (8/4). δοκιμάζεται σκληρά. Το Ισλαμικό Σώμα Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) προειδοποίησε ότι θα αντιμετωπίσει κάθε πλησίασμα πολεμικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ ως παραβίαση της εκεχειρίας. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι οι συνομιλίες είχαν φτάσει κοντά σε ένα μνημόνιο κατανόησης, αλλά η αμερικανική πλευρά παρουσίασε μαξιμαλιστικές απαιτήσεις την τελευταία στιγμή.
Όπως είναι φυσικό, η παγκόσμια ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, βαθαίνει, με τον ΟΗΕ να προειδοποιεί ότι οι ανατιμήσεις σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο και λιπάσματα ενδέχεται να οδηγήσουν σε παγκόσμια επισιτιστική καταστροφή.
Εάν ο δεύτερος γύρος διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν πραγματοποιηθεί εντός των επόμενων ημερών, όπως αφήνει να εννοηθεί ο Ντόναλντ Τραμπ, θα αποτελέσει ίσως την τελευταία ευκαιρία για διπλωματική λύση πριν εκπνεύσει η εκεχειρία στις 21 Απριλίου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη σταθερότητα ολόκληρης της Μέσης Ανατολής και την παγκόσμια οικονομία.
«Σαλαμοποίηση» του Λιβάνου σε τρεις ζώνες θέλει το Ισραήλ
Μερικές ώρες αργότερα από τις παραπάνω δηλώσεις ολοκληρώθηκαν και οι ιστορικές, σε ό,τι αφορά στην εξαιρετική σπανιότητά τους, απευθείας συνομιλίες μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ, στην Ουάσινγκτον, με τις ΗΠΑ να εκπροσωπούνται από τον υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο.
Όλες οι πλευρές δήλωσαν ότι ελπίζουν πως επρόκειτο μόνο για μια προκαταρκτική συνάντηση, μέρος μιας διπλωματικής διαδικασίας που μόλις εκκινήθηκε.
Τα μέρη προχώρησαν και σε κοινή δήλωση, ωστόσο, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται σε μια αναφορά του λιβανέζικου lbcgroup.tv για την ισραηλινή πρόταση μοιράσματος του Λιβάνου σε τρεις ζώνες.
Σύμφωνα με το σχέδιο, στην πρώτη ζώνη, ο ισραηλινός στρατός θα διατηρούσε τον έλεγχο από την περιοχή των συνόρων μέχρι τη λεγόμενη «κίτρινη γραμμή», σε βάθος περίπου οκτώ χιλιομέτρων από τα σύνορα, με σημαντικές δυνάμεις να σταθμεύουν εκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα με το πρόσχημα της ολοκλήρωσης του αφοπλισμού της Χεζμπολάχ.
Στη δεύτερη ζώνη, μεταξύ της «κίτρινης γραμμής» και του ποταμού Λιτάνι, ο ισραηλινός στρατός θα συνεχίσει την «εκκαθάριση» της περιοχής από τους μαχητές και τις υποδομές της Χεζμπολάχ.
Καθώς αυτός ο στόχος επιτυγχάνεται σταδιακά, οι ισραηλινές δυνάμεις θα αποσυρθούν από περιοχές όπου ολοκληρώνονται οι επιχειρήσεις, επιτρέποντας στον λιβανέζικο στρατό να αναπτυχθεί και να αναλάβει ευθύνες ασφαλείας.
Η τρίτη ζώνη βρίσκεται βόρεια του ποταμού Λιτάνι. Η πλήρης ευθύνη για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ σε αυτήν την περιοχή θα βαρύνει τον λιβανέζικο στρατό.
Για να εφαρμοστεί το σχέδιο τριών σημείων, απαιτείται η έγκριση της λιβανέζικης κυβέρνησης για τη συνεχιζόμενη ισραηλινή παρουσία στη νότια ζώνη ασφαλείας.
Η κοινή δήλωση
Οι Ηνωμένες Πολιτείες χαιρέτησαν τις συνομιλίες, χαρακτηρίζοντάς τες ιστορικό ορόσημο και εκφράζοντας την υποστήριξή τους για τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχάρησαν τις δύο χώρες για αυτό το ιστορικό ορόσημο και εξέφρασαν την υποστήριξή τους για περαιτέρω συνομιλίες, καθώς και για τα σχέδια της κυβέρνησης του Λιβάνου να αποκαταστήσει το μονοπώλιο της βίας και να τερματίσει την υπερβολική επιρροή του Ιράν.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξέφρασαν την ελπίδα ότι οι συνομιλίες μπορούν να ξεπεράσουν το πεδίο εφαρμογής της συμφωνίας του 2024 και να επιφέρουν μια συνολική ειρηνευτική συμφωνία.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξέφρασαν την υποστήριξή τους στο δικαίωμα του Ισραήλ να αμυνθεί από τις συνεχιζόμενες επιθέσεις της Χεζμπολάχ.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβεβαίωσαν ότι οποιαδήποτε συμφωνία για την παύση των εχθροπραξιών πρέπει να επιτευχθεί μεταξύ των δύο κυβερνήσεων, με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών, και όχι μέσω κάποιας ξεχωριστής διαδικασίας.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες υπογράμμισαν ότι αυτές οι διαπραγματεύσεις έχουν τη δυνατότητα να απελευθερώσουν σημαντική βοήθεια για την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάκαμψη του Λιβάνου και να διευρύνουν τις επενδυτικές ευκαιρίες και για τις δύο χώρες».
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, το Ισραήλ εξέφρασε την υποστήριξή του για τον αφοπλισμό των ένοπλων ομάδων στον Λίβανο και έδειξε ετοιμότητα για άμεσες διαπραγματεύσεις.
«Το Κράτος του Ισραήλ εξέφρασε την υποστήριξή του για τον αφοπλισμό όλων των μη κρατικών τρομοκρατικών ομάδων και την αποδόμηση όλων των τρομοκρατικών υποδομών στον Λίβανο και εξέφρασε τη δέσμευσή του να συνεργαστεί με την κυβέρνηση του Λιβάνου για την επίτευξη αυτού του στόχου, ώστε να διασφαλιστεί η ασφάλεια για τους λαούς και των δύο χωρών.
Το Ισραήλ εξέφρασε τη δέσμευσή του να συμμετάσχει σε άμεσες διαπραγματεύσεις για την επίλυση όλων των εκκρεμών ζητημάτων και την επίτευξη μιας διαρκούς ειρήνης που θα ενισχύσει την ασφάλεια, τη σταθερότητα και την ευημερία στην περιοχή».
Ο Λίβανος, από την πλευρά του, τόνισε την ανάγκη πλήρους εφαρμογής της κατάπαυσης των εχθροπραξιών του Νοεμβρίου 2024 και ζήτησε μέτρα για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κατάστασης.
«Το Κράτος του Λιβάνου επιβεβαίωσε την επείγουσα ανάγκη για την πλήρη εφαρμογή της ανακοίνωσης κατάπαυσης των εχθροπραξιών του Νοεμβρίου 2024, υπογραμμίζοντας τις αρχές της εδαφικής ακεραιότητας και της πλήρους κρατικής κυριαρχίας, ενώ παράλληλα ζήτησε κατάπαυση του πυρός και συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση και την άμβλυνση της σοβαρής ανθρωπιστικής κρίσης που συνεχίζει να βιώνει η χώρα ως αποτέλεσμα της συνεχιζόμενης σύγκρουσης».
Η δήλωση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «όλες οι πλευρές συμφώνησαν να ξεκινήσουν άμεσες διαπραγματεύσεις σε αμοιβαία συμφωνημένο χρόνο και τόπο».
