Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φέρεται «κουρασμένος» με την κατάσταση στο Ιράν, η οποία συνοψίζεται στο αδιέξοδο: «ούτε συμφωνία, ούτε πόλεμος». Η επιχείρηση «Project Freedom», που αποσκοπεί στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και προβλέπει τη διέλευση των εγκλωβισμένων πλοίων συνοδεία του αμερικανικού ναυτικού, αντανακλά τις προθέσεις του: Έχει δώσει «πράσινο φως» στο Πολεμικό Ναυτικό για άμεση αντίδραση, ψάχνοντας μια «αφορμή» από το Ιράν.
Το «Project Freedom» θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό της εκεχειρίας εάν το Ιράν κάνει πράξει τις απειλές του για χτυπήματα σε αμερικανικά πλοία που θα επιχειρήσουν να μπουν στα Στενά του Ορμούζ.
Ήδη το πρωί της Δευτέρας σήμανε συναγερμός όταν το Ιράν ανακοίνωσε πως επιτέθηκε κατά αντιτορπιλικού των ΗΠΑ που επιχείρησε να πλεύσει εντός του Περσικού Κόλπου. Η Ουάσινγκτον διέψευσε την πληροφορία, ωστόσο η Τεχεράνη διεμήνυσε πως η εκτόξευση των δύο πυραύλων κατά του αμερικανικού πλοίου ήταν μια «άμεση και αποφασιστική προειδοποίηση».
Μάλιστα η Κεντρική Στρατιωτική Διοίκηση των ΗΠΑ ισχυρίστηκε πως αμερικανικά αντιτορπιλικά υποστήριξαν δύο εμπορικά πλοία να περάσουν τα Στενά του Ορμούζ στο πλαίσιο της επιχείρησης «Project Freedom». Συγκεκριμένα σε σχετική ανάρτηση αναφέρεται: «Τα αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων πυραύλων του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ επιχειρούν αυτή τη στιγμή στον Περσικό Κόλπο, αφού διέσχισαν τα Στενά του Ορμούζ στο πλαίσιο της επιχείρησης Project Freedom. Οι αμερικανικές δυνάμεις συνδράμουν ενεργά στις προσπάθειες αποκατάστασης της διέλευσης της εμπορικής ναυσιπλοΐας. Ως πρώτο βήμα, δύο εμπορικά πλοία με αμερικανική σημαία έχουν ήδη περάσει επιτυχώς από τα Στενά του Ορμούζ και κατευθύνονται με ασφάλεια προς τον προορισμό τους».
U.S. Navy guided-missile destroyers are currently operating in the Arabian Gulf after transiting the Strait of Hormuz in support of Project Freedom. American forces are actively assisting efforts to restore transit for commercial shipping. As a first step, 2 U.S.-flagged merchant… pic.twitter.com/SVDxDhK72I
— U.S. Central Command (@CENTCOM) May 4, 2026
«Ο πρόεδρος θέλει δράση. Δεν θέλει να κάθεται άπραγος. Θέλει πίεση. Θέλει συμφωνία», δήλωσε στο Axios ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ.
«Θρυαλλίδα» το «Project Freedom»
Την Πέμπτη το βράδυ παρουσιάστηκε στον Τραμπ ένα σχέδιο για αποστολή ναυτικών δυνάμεων με στόχο να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ δια της ισχύος. Την τελευταία στιγμή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ επέλεξε μια πιο «προσεκτική» προσέγγιση, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση.
Το σχέδιο, που θεωρητικά τέθηκε σε εφαρμογή από σήμερα Δευτέρα, προβλέπει πως το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ θα βοηθά πλοία με αμερικανική σημαία και άλλα εμπορικά σκάφη να διασχίζουν τα στενά, παρέχοντας οδηγίες για την αποφυγή ναρκών και παραμένοντας έτοιμο να επέμβει αν το Ιράν τα επιτεθεί.
Αμερικανοί αξιωματούχοι λένε ότι δεν υπάρχει προς το παρόν σχέδιο για πλήρεις ναυτικές συνοδείες. Όμως τα πολεμικά πλοία θα βρίσκονται στην περιοχή, ετοιμοπόλεμα, μαζί με αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη.
Η στρατιωτική υποστήριξη των ΗΠΑ στο «Project Freedom» θα περιλαμβάνει αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων πυραύλων, drones, περισσότερα από 100 αεροσκάφη ξηράς και θαλάσσης και 15.000 στρατιώτες, σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ.
Πηγή του Λευκού Οίκου, που έχει γνώση των σκέψεων και των προθέσεων του Τραμπ, μιλώντας στο Axios περιέγραψε τις εξελίξεις ως την «αρχή μιας διαδικασίας που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αντιπαράθεση με τους Ιρανούς».
Η «ανθρωπιστική» αποστολή για την απελευθέρωση πλοίων που έχουν εγκλωβιστεί στα στενά σημαίνει ότι «αν οι Ιρανοί κάνουν κάτι, θα είναι αυτοί οι κακοί και εμείς θα έχουμε τη νομιμοποίηση να δράσουμε», υποστήριξε η ίδια πηγή.
Ετοιμοπόλεμες οι ΗΠΑ… ψάχνουν αφορμή
Ο διοικητής της Κεντρικής Διοίκησης, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, παρουσίασε στον Τραμπ την Πέμπτη ένα πιο φιλόδοξο σχέδιο για αποστολή πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Αμερικανός αξιωματούχος με γνώση του σχεδίου δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα κατέστρεφαν οποιουσδήποτε πυραύλους ή ταχύπλοα εξαπέλυε το Ιράν ως απάντηση και θα επανεκκινούσαν τον πόλεμο με πλήρη ισχύ αν η Τεχεράνη κλιμάκωνε την αντίδρασή της, επιτιθέμενη σε χώρες του Κόλπου. Η τρέχουσα εκδοχή ενέχει μικρότερο κίνδυνο άμεσης κλιμάκωσης, αλλά ενδέχεται να διατηρήσει σε μεγάλο βαθμό το αδιέξοδο.
Ουσιαστικά, όπως σημειώνουν αμερικανικές πηγές, η αντίδραση του Ιράν θα καθορίσει και πώς θα εξελιχθεί το «Project Freedom». Ο Εμπραχίμ Αζίζι, πρόεδρος της επιτροπής εθνικής ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, απείλησε με αντίποινα για την κίνηση του Τραμπ μέσω του X.
«Προειδοποίηση. Οποιαδήποτε αμερικανική παρέμβαση στο νέο ναυτικό καθεστώς των Στενών του Ορμούζ θα θεωρηθεί παραβίαση της εκεχειρίας. Τα Στενά του Ορμούζ και ο Περσικός Κόλπος δεν θα διοικούνται από τις παραληρηματικές αναρτήσεις του Τραμπ!», έγραψε.
«Η διπλωματία δεν έχει παγώσει»
Εν τω μεταξύ, οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, εξακολουθούν να ανταλλάσσουν προσχέδια με τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί.
«Υπάρχουν συνομιλίες. Υπάρχουν προτάσεις. Δεν μας αρέσουν οι δικές τους. Δεν τους αρέσουν οι δικές μας. Ακόμη δεν γνωρίζουμε την κατάσταση του ανώτατου ηγέτη. Και μεταφέρουν μηνύματα με το χέρι σε σπηλιές ή όπου κρύβεται αυτός ή όποιος άλλος. Αυτό επιβραδύνει τη διαδικασία», δήλωσε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος.
Ο Γουίτκοφ συμβουλεύει τον Τραμπ να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις και παρουσιάζει μια αισιόδοξη εκτίμηση για τις πιθανότητες συμφωνίας, αλλά άλλοι ανώτεροι αξιωματούχοι είναι πολύ πιο απαισιόδοξοι. «Είτε βρισκόμαστε κοντά σε μια ρεαλιστική συμφωνία σύντομα, είτε θα τους βομβαρδίσει ανελέητα», δήλωσε ο ίδιος αξιωματούχος.
