Η Ανταρκτική μετατρέπεται σε νέο τουριστικό προορισμό αιχμής, καθώς όλο και περισσότεροι ταξιδιώτες σπεύδουν να δουν από κοντά τα παγωμένα τοπία της προτού αυτά εξαφανιστούν εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Η εκρηκτική, όμως, ανάπτυξη του τουρισμού στον Νότιο Πόλο εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους – κάτι που έγινε εμφανές με τον πιο τραγικό τρόπο μέσα από το θανατηφόρο κρούσμα σπάνιου ιού στο ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο «MV Hondius», όπου έχασαν τη ζωή τους τρεις τουρίστες.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεθνούς Ένωσης Επιχειρηματιών Τουρισμού Ανταρκτικής (IAATO) που επικαλείται το AP, το 2024 πάνω από 80.000 επισκέπτες πάτησαν το πόδι τους στην παγωμένη ήπειρο, ενώ άλλοι 36.000 την παρατήρησαν από το ασφαλές περιβάλλον των πλοίων.
Η Διεθνής Ένωση Ανήσυχων Επιστημόνων εκτιμά ότι ο τουρισμός στη συγκεκριμένη περιοχή έχει δεκαπλασιαστεί την τελευταία 30ετία, με τους ειδικούς να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις επιπτώσεις σε ένα τόσο εύθραυστο οικοσύστημα.
Τι οδηγεί τους τουρίστες στην Ανταρκτική
Επισημαίνεται ότι το φαινόμενο του «τουρισμού της τελευταίας ευκαιρίας» αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους πίσω από την έκρηξη των επισκέψεων. Πολλοί ταξιδιώτες θέλουν να δουν τα πανέμορφα τοπία προτού η κλιματική αλλαγή τα μεταβάλει ανεπανόρθωτα.
Μάλιστα, σύμφωνα με στοιχεία της NASA, την περίοδο 2002-2020 έλιωναν κατά μέσο όρο 149 δισ. μετρικοί τόνοι πάγου ετησίως στην Ανταρκτική, με αυτή την περιοχή να είναι μία από τις περιοχές του πλανήτη που θερμαίνονται με τον ταχύτερο ρυθμό.
Η Χάνε Νίλσεν, ανώτερη λέκτορας Δικαίου της Ανταρκτικής στο Πανεπιστήμιο της Τασμανίας, προειδοποιεί ότι ο αριθμός των επισκεπτών μπορεί να τριπλασιαστεί ή και να τετραπλασιαστεί την επόμενη δεκαετία, ξεπερνώντας τους 400.000 ετησίως, καθώς το κόστος μειώνεται και κατασκευάζονται περισσότερα πλοία ικανά να σπάσουν τους πάγους. «Τα τοπία που θα δείτε στην Ανταρκτική είναι εξαιρετικά μοναδικά και αδύνατο να αναπαραχθούν οπουδήποτε αλλού στον πλανήτη – οι φάλαινες, οι φώκιες, οι πιγκουίνοι, τα παγόβουνα», αναφέρει η Κλερ Κρίστιαν, εκτελεστική διευθύντρια της περιβαλλοντικής οργάνωσης Antarctic and Southern Ocean Coalition.
Το ταξίδι του πλοίου «MV Hondius» και ο χανταϊός
Υπενθυμίζεται ότι το ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο «MV Hondius» της εταιρείας Oceanwide Expeditions αναχώρησε την 1η Απριλίου από την Ουσουάια της Αργεντινής με 88 επιβάτες και 59 μέλη πληρώματος, με προορισμό την Ανταρκτική και διάφορα απομονωμένα νησιά του νότιου Ατλαντικού. Πέντε ημέρες αργότερα, ένας 70χρονος Ολλανδός επιβάτης παρουσίασε πυρετό, πονοκέφαλο και γαστρεντερικά συμπτώματα, και κατέληξε στις 11 Απριλίου, μετά την εμφάνιση αναπνευστικής δυσχέρειας. Η σύζυγός του, 69 ετών, έχασε τη ζωή της λίγες ημέρες αργότερα σε νοσοκομείο του Γιοχάνεσμπουργκ, όπου είχε καταρρεύσει στο αεροδρόμιο. Στις 2 Μαΐου σημειώθηκε και τρίτος θάνατος, αυτή τη φορά μιας Γερμανίδας επιβάτιδος.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) επιβεβαίωσε ότι ο ιός που ενοχοποιείται είναι το στέλεχος Άντες του χανταϊού (hantavirus), που εντοπίζεται στη Νότια Αμερική και μεταδίδεται κυρίως από ένα είδος τρωκτικού. Πρόκειται για ένα από τα σπάνια στελέχη του ιού που μπορούν να μεταδοθούν από άνθρωπο σε άνθρωπο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, μέσω στενής επαφής. Στο πλοίο εντοπίστηκαν επτά κρούσματα συνολικά – δύο επιβεβαιωμένα εργαστηριακά και πέντε ύποπτα – ενώ οι επιβάτες παρέμειναν απομονωμένοι στις καμπίνες τους. Η ισπανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα δεχθεί το πλοίο σε λιμάνι των Καναρίων Νήσων, καθώς το Πράσινο Ακρωτήριο είχε αρνηθεί την είσοδό του.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Αυστηρότεροι κανόνες ζητούν οι ειδικοί
Παρά το γεγονός ότι οι Αρχές δεν έχουν εντοπίσει στοιχεία μόλυνσης από το «MV Hondius» προς τη φύση, η περίπτωση αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τους κινδύνους που εγκυμονεί ο μαζικός τουρισμός. Τα τελευταία χρόνια, μεταναστευτικά πτηνά μετέφεραν τη γρίπη των πτηνών από τη Νότια Αμερική στην Ανταρκτική, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC). Αυτό οδήγησε την IAATO να αυστηροποιήσει τους κανόνες υγιεινής για τους επισκέπτες, δηλαδή τα πληρώματα και οι επιβάτες υποχρεούνται να καθαρίζουν με ηλεκτρικές σκούπες, απολυμαντικά και βούρτσες τα παπούτσια και τον εξοπλισμό τους από έντομα, φτερά, σπόρους και χώμα που μεταφέρει μικρόβια.
Η Ανταρκτική διέπεται από τη Συνθήκη της Ανταρκτικής του 1959, η οποία χαρακτηρίζει την περιοχή ως επιστημονικό απόθεμα για ειρηνικούς σκοπούς. Ωστόσο, οι σημερινοί κανόνες θεσπίστηκαν όταν ο αριθμός των τουριστών ήταν πολύ μικρότερος. Επομένως, απαιτούνται αυστηρότερα μέτρα προστασίας για τους πιγκουίνους, τις φάλαινες, τα θαλασσοπούλια, τις φώκιες και τα κριλ – τα μικροσκοπικά πλάσματα στη βάση της τροφικής αλυσίδας.
