Μπροστά σε μια άνευ προηγουμένου πολιτική κρίση βρίσκεται ο Κιρ Στάρμερ, καθώς τα αποτελέσματα των τοπικών εκλογών στη Βρετανία αποτυπώνουν μια καταστροφική νύχτα για το Εργατικό Κόμμα. Η ραγδαία άνοδος της δεξιάς παράταξης Reform UK και οι απώλειες σε ιστορικά «κάστρα» της παράταξης, θέτουν πλέον εν αμφιβόλω το μέλλον του στην Ντάουνινγκ Στριτ.
Όπως αναλύει το Guardian, το Χάρτλπουλ παραλίγο να προκαλέσει κάποτε την παραίτηση του Κιρ Στάρμερ. Τα αποτελέσματα των τοπικών εκλογών κατά τη διάρκεια της νύχτας ενδέχεται να το επιτύχουν τελικά μέσα στις επόμενες ημέρες.
Πριν από πέντε χρόνια, οι Εργατικοί υπέστησαν μια ταπεινωτική ήττα στις επαναληπτικές εκλογές για την έδρα της πόλης στο Γουεστμίνστερ, ωθώντας τον Στάρμερ να σκεφτεί το ενδεχόμενο παραίτησης από την ηγεσία της αντιπολίτευσης.
Το βράδυ της Πέμπτης, το κόμμα έχασε κάθε έδρα συμβουλίου που διεκδικούσε στην πόλη από το κόμμα Reform UK, θέτοντας για άλλη μια φορά υπό αμφισβήτηση την ηγεσία του Στάρμερ.
Ο τοπικός βουλευτής των Εργατικών, Τζόναθαν Μπρας, δήλωσε στον Guardian το βράδυ της Πέμπτης: «Πιστεύω ότι το καλύτερο πράγμα που θα μπορούσε να κάνει τώρα ο πρωθυπουργός είναι να απευθυνθεί αύριο στο έθνος και να ορίσει ένα χρονοδιάγραμμα για την αποχώρησή του. Μπορούμε στη συνέχεια να έχουμε μια ομαλή μετάβαση, η οποία, παρεμπιπτόντως, θα διασφαλίσει ότι το πλήρες εύρος των ταλέντων εντός του Εργατικού Κόμματος θα μπορέσει να θέσει υποψηφιότητα, αν το επιθυμεί».
Στην Ντάουνινγκ Στριτ, όπου φέρεται να έχουν επιστρατευτεί επιπλέον σύμβουλοι για να βοηθήσουν τον πρωθυπουργό να επιβιώσει τις επόμενες ημέρες, οι αξιωματούχοι θα παρακολουθούν προσεκτικά για να δουν αν και άλλοι θα ακολουθήσουν το παράδειγμα του Μπρας.
Το πρωί της Παρασκευής, οι περισσότεροι κορυφαίοι βουλευτές των Εργατικών τηρούσαν στάση αναμονής, αφού ο Ντέιβιντ Λάμι, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, κάλεσε τους συναδέλφους του να παραμείνουν πιστοί. «Δεν αλλάζεις τον πιλότο κατά τη διάρκεια της πτήσης», δήλωσε το βράδυ της Πέμπτης. «Συνεχίζεις και αναγνωρίζεις επίσης ότι οι κυβερνήσεις μερικές φορές, ιδιαίτερα οι εν ενεργεία κυβερνήσεις, τα βρίσκουν σκούρα, αλλά φυσικά θα αναλογιστούμε όσα ακούμε από το εκλογικό σώμα. Υπάρχει μεγάλη απογοήτευση».
Η απάντηση του Κιρ Στάρμερ και η ανάληψη της ευθύνης
Ο Κιρ Στάρμερ δήλωσε ότι τα αποτελέσματα για τους Εργατικούς ήταν «πολύ σκληρά», ότι αναλαμβάνει την ευθύνη και πως το κόμμα πρέπει να «αναλογιστεί και να ανταποκριθεί».
Μιλώντας στη μεθοδιστική εκκλησία του Κίνγκσνταουν στο Ίλινγκ, στο δυτικό Λονδίνο, δήλωσε:
«Τα αποτελέσματα είναι σκληρά, είναι πολύ σκληρά και δεν υπάρχει τρόπος να τα ωραιοποιήσουμε.
Έχουμε χάσει εξαιρετικούς εκπροσώπους των Εργατικών σε όλη τη χώρα, πρόκειται για ανθρώπους που προσέφεραν τόσα πολλά στις κοινότητές τους, τόσα πολλά στο κόμμα μας.
Και αυτό πονάει, και θα έπρεπε να πονάει, και εγώ αναλαμβάνω την ευθύνη.
Όταν οι ψηφοφόροι στέλνουν ένα τέτοιο μήνυμα, πρέπει να αναλογιστούμε και πρέπει να ανταποκριθούμε.
Πιστεύω ότι η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων κατανοεί πράγματι πως αντιμετωπίζουμε τεράστιες προκλήσεις ως χώρα.
Είχαμε μια σειρά από οικονομικά σοκ τα τελευταία χρόνια και υπάρχει μια πολύ δύσκολη διεθνής κατάσταση αυτή τη στιγμή, το γνωρίζουν αυτό.
Ωστόσο, εξακολουθούν να θέλουν να βελτιωθεί η ζωή τους, εξακολουθούν να θέλουν να δουν την αλλαγή που υποσχεθήκαμε, ξέρουν ότι το status quo τους απογοητεύει και είναι απογοητευμένοι, δεν αισθάνονται τις αλλαγές».
Είθισται οι ηγέτες να προβαίνουν σε τέτοιες δηλώσεις μετά από άσχημες εκλογικές ήττες. Ενδέχεται να καταρρίψει τυχόν ισχυρισμούς ότι ο Στάρμερ βρίσκεται σε άρνηση. Ωστόσο, δεν είπε τίποτα για το πώς το κόμμα «πρέπει να ανταποκριθεί». Υπάρχουν αναφορές ότι σχεδιάζει μια μεγάλη ομιλία που θα εξετάσει το ζήτημα αυτό την επόμενη εβδομάδα.
Αυτή η δήλωση επιβεβαιώνει επίσης ότι ο Στάρμερ δεν έχει καμία πρόθεση να ακολουθήσει τη συμβουλή του Τζον ΜακΝτόνελ και άλλων και να ανακοινώσει χρονοδιάγραμμα για την αποχώρησή του.
Η «ακτινογραφία» της ήττας
Ο Στάρμερ και οι σύμμαχοί του γνώριζαν εδώ και καιρό ότι τα αποτελέσματα των τοπικών και περιφερειακών εκλογών θα αποτελούσαν μια επικίνδυνη στιγμή για τον πρωθυπουργό.
Ο Ρόμπερτ Χέιγουορντ, Συντηρητικός λόρδος και εμπειρογνώμονας δημοσκοπήσεων, είχε προβλέψει ότι το κόμμα θα μπορούσε να χάσει περίπου 1.850 συμβούλους στην Αγγλία, ενώ οι δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι θα χάσει το Senedd στην Ουαλία και θα μείνει ακόμη πιο πίσω από το Εθνικό Κόμμα της Σκωτίας στο Holyrood.
Τα πρώτα αποτελέσματα από το βράδυ της Πέμπτης έδειξαν το Reform UK να κερδίζει σημαντικό έδαφος, καταλαμβάνοντας έδρες συμβουλίων στον βορρά και στα Μίντλαντς, σε πρώην προπύργια των Εργατικών όπως το Ουίγκαν, το Μπόλτον και το Σάλφορντ. Οι Εργατικοί έχασαν τον έλεγχο των συμβουλίων σε Χάρτλπουλ, Τέιμσαϊντ, Ρέντιτς και Τάμγουορθ.
Μέχρι νωρίς το πρωί της Παρασκευής, οι Εργατικοί είχαν χάσει περισσότερες από 229 έδρες συμβουλίων, περισσότερες από τις μισές που διεκδικούσαν. Το Reform UK κέρδισε 305 έδρες, αποτελώντας τον μεγαλύτερο νικητή της νυχτερινής καταμέτρησης.
Ένα φωτεινό σημείο για τους Εργατικούς προήλθε από το Λονδίνο, όπου το κόμμα αποδείχθηκε πιο ανθεκτικό από ό,τι περίμεναν ορισμένοι, διατηρώντας το συμβούλιο του Χάμερσμιθ και Φούλαμ και αποκρούοντας μια ισχυρή πρόκληση των Φιλελεύθερων Δημοκρατών στο Μέρτον.
Ο Χέιγουορντ δήλωσε: «Τα πρώτα αποτελέσματα είναι τόσο κακά για τους Εργατικούς όσο προβλεπόταν. Είναι πιθανώς ελαφρώς χειρότερα εκτός Λονδίνου, αλλά ελαφρώς καλύτερα εντός της πρωτεύουσας, η οποία φαίνεται ότι θα διαφέρει από την υπόλοιπη χώρα».
Ο Τζον Κέρτις, εμπειρογνώμονας δημοσκοπήσεων και καθηγητής πολιτικής στο Πανεπιστήμιο του Strathclyde, δήλωσε ότι η νύχτα αποδείχθηκε μια νύχτα «σημαντικής επιτυχίας» για το Reform UK.
Οι Συντηρητικοί υπέστησαν επίσης βαριές απώλειες από το κόμμα του Νάιτζελ Φάρατζ, χάνοντας 122 έδρες συμβουλίων στην Αγγλία. Ωστόσο, οι Τόρις πανηγύρισαν την επιτυχία στο Γουεστμίνστερ, όπου ανέκτησαν τον έλεγχο του συμβουλίου από τους Εργατικούς.
Οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες δήλωσαν ότι αναμένουν ένα όγδοο σερί σετ κερδών σε τοπικές εκλογές, ενώ οι Πράσινοι ήλπιζαν να σημειώσουν πρόοδο με τα αποτελέσματα αργότερα μέσα στην ημέρα.
Καθώς ο Στάρμερ αναλογίζεται ένα από τα χειρότερα εκλογικά αποτελέσματα στην ιστορία του κόμματος, ίσως βρει παρηγοριά στο γεγονός ότι κάθε ένας από τους πιθανούς διεκδικητές του αντιμετωπίζει βαριές απώλειες στη δική του περιοχή.
Οι Εργατικοί έχασαν τον έλεγχο στο Τέιμσαϊντ, για παράδειγμα, το οποίο είναι το τοπικό συμβούλιο της πρώην αντιπροέδρου της κυβέρνησης, Άντζελα Ρέινερ. Επίσης, δυσκολεύτηκαν σε άλλα μέρη στα βορειοδυτικά, όπου ο δήμαρχος του Ευρύτερου Μάντσεστερ, Άντι Μπέρναμ, ελπίζει να βρει μια έδρα στο Γουεστμίνστερ τους επόμενους μήνες.
Οι ειδικοί αναμένουν επίσης ότι το κόμμα θα πάει άσχημα στο Ρέντμπριτζ, το συμβούλιο που αποτελεί έδρα του Γουές Στρίτινγκ, του υπουργού Υγείας.
Ο Χέιγουορντ δήλωσε: «Το μόνο φωτεινό σημείο μέχρι στιγμής για τον Στάρμερ είναι ότι όλοι οι φυσικοί του αντίπαλοι βλέπουν την ίδια τους τη βάση να παρασύρεται».
