Σε μια ακόμη επίδειξη της απρόβλεπτης πολιτικής του τακτικής, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται να αλλάζει διαρκώς στάση απέναντι στον πόλεμο με το Ιράν, στέλνοντας αντικρουόμενα μηνύματα για το αν η Ουάσιγκτον βρίσκεται πιο κοντά στη διπλωματία ή σε νέα στρατιωτική κλιμάκωση.
Μέσα σε λίγες μόνο ώρες, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει παρουσιάσει τουλάχιστον τρεις διαφορετικές εκδοχές για το πώς αλλά και το πότε μπορεί να τελειώσει η σύγκρουση, αφήνοντας ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα: από μια άμεση συμφωνία και γρήγορο τέλος της κρίσης έως δραστικά στρατιωτικά μέτρα και ακόμη και ένα «τελειωτικό χτύπημα».
Η πρώτη του τοποθέτηση ήταν σαφώς επιθετική, αλλά ταυτόχρονα άφηνε να διαφανεί η αίσθηση ότι το τέλος είναι κοντά. Ο Τραμπ δήλωνε με βεβαιότητα ότι το Ιράν «θέλει τόσο πολύ να κάνει συμφωνία» και προέβλεπε ότι όλα θα τελειώσουν σύντομα.
► Τραβάει την πρίζα ο Τραμπ στην Ευρώπη: Αποσύρει 5.000 Αμερικανούς στρατιώτες
«Θα συμβεί και θα συμβεί γρήγορα», είπε χαρακτηριστικά από τον Λευκό Οίκο, ενώ άφησε να εννοηθεί ότι η στρατιωτική επιλογή παραμένει απολύτως στο τραπέζι. Λίγες ώρες αργότερα αποκάλυπτε πως βρέθηκε μόλις μία ώρα πριν από την έγκριση νέου αμερικανικού πλήγματος κατά του Ιράν, το οποίο τελικά ανεστάλη για να δοθεί χρόνος στη διπλωματία.
Παρ’ όλα αυτά, δεν απέκλεισε νέα επίθεση. «Μπορεί να χρειαστεί να τους καταφέρουμε ακόμη ένα βαρύ χτύπημα», δήλωνε Όταν κλήθηκε να προσδιορίσει το χρονικό περιθώριο που δίνει στην Τεχεράνη, η απάντησή του ήταν ενδεικτική της ασάφειας που χαρακτηρίζει τη στάση του: «Δύο ή τρεις ημέρες, ίσως Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή… ίσως μέχρι τις αρχές της επόμενης εβδομάδας».
Κι ενώ η εικόνα που διαμορφωνόταν παρέπεμπε σε άμεσες εξελίξεις και ενδεχομένως σε τελική αναμέτρηση, ακολούθησε μια εντελώς διαφορετική γραμμή.
Από το «δυο, τρεις μέρες» στο «δεν βιάζομαι»
Στη δεύτερη δημόσια παρέμβασή του, ο Τραμπ εμφανίστηκε αισθητά πιο χαλαρός, απορρίπτοντας την αίσθηση του επείγοντος. «Δεν βιάζομαι», δήλωσε ξεκάθαρα όταν ερωτήθηκε για το ενδεχόμενο συμφωνίας με το Ιράν.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι στόχος του είναι η αποφυγή περισσότερων απωλειών. «Ιδανικά, θα ήθελα να δω λιγότερους ανθρώπους να σκοτώνονται, αντί για περισσότερους», είπε, επιχειρώντας να εμφανιστεί ως ο ηγέτης που αφήνει χώρο στη διπλωματία.
Την ίδια στιγμή, όμως, ανέβαζε εκ νέου τους τόνους σε σχέση με το Ισραήλ, δηλώνοντας ότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου «θα κάνει ό,τι θέλω να κάνει», μια φράση που προκάλεσε αίσθηση για το μήνυμα που εξέπεμψε ως προς τον αμερικανικό έλεγχο στις εξελίξεις.
Και ενώ η εικόνα έδειχνε μετατόπιση προς πιο ήπιους τόνους, ήρθε η τρίτη δήλωση για να επαναφέρει τη ρητορική της στρατιωτικής πίεσης.
«Πάμε να το τελειώσουμε;»
Μιλώντας σε εκδήλωση της Ακαδημίας της Ακτοφυλακής των ΗΠΑ, ο Τραμπ υιοθέτησε εκ νέου πολεμικό ύφος, υποστηρίζοντας ότι οι ιρανικές στρατιωτικές δυνατότητες έχουν ουσιαστικά καταστραφεί. «Όλα έχουν χαθεί. Το Ναυτικό τους έχει χαθεί. Η Αεροπορία τους έχει χαθεί. Σχεδόν τα πάντα», είπε. Και αμέσως μετά άφησε να αιωρείται η πιο σκληρή απειλή: «Το μόνο ερώτημα είναι, πάμε να το τελειώσουμε;»
Σε άλλη αποστροφή του λόγου του, δήλωνε ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται «στο τελικό στάδιο του ζητήματος του Ιράν», αλλά χωρίς να ξεκαθαρίζει αν αυτό σημαίνει συμφωνία ή στρατιωτική σύγκρουση. Το μοτίβο είναι πλέον γνώριμο.
Ο Τραμπ εμφανίζεται να χρησιμοποιεί τη στρατηγική της αβεβαιότητας ως εργαλείο πίεσης: μία ημέρα προαναγγέλλει γρήγορο τέλος, την επόμενη δηλώνει πως δεν υπάρχει καμία βιασύνη και λίγες ώρες μετά επανέρχεται με απειλές για δραστικά μέτρα.
Το αποτέλεσμα είναι ένα θολό τοπίο, στο οποίο σύμμαχοι, αντίπαλοι και διεθνείς αγορές προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν ποια από τις δηλώσεις του αντανακλά την πραγματική εικόνα της αμερικανικής στρατηγικής.
Ή αν τελικά όλες αποτελούν μέρος της ίδιας τακτικής πίεσης.
