Οι Ηνωμένες Πολιτείες είτε θα εξασφαλίσουν μια ισχυρή συμφωνία με το Ιράν είτε θα αντιμετωπίσουν τη χώρα «με άλλον τρόπο», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, μετά τις τελευταίες αναφορές του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος παρότι σημείωσε πως οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε μια συμφωνία, εντούτοις εξέφρασε επιφυλάξεις για την οριστική κατάληξη.
«Πιστεύαμε ότι ίσως είχαμε κάποια νέα χθες το βράδυ, ίσως σήμερα. Δεν θα έδινα όμως υπερβολική σημασία σε αυτό (σ.σ. τον χρόνο)», δήλωσε ο Ρούμπιο τη Δευτέρα στο Νέο Δελχί, αναφερόμενος σε μια πιθανή συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου που κήρυξαν ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου.
«Έχουμε αυτό που θεωρώ μια αρκετά σταθερή πρόταση στο τραπέζι όσον αφορά τη δυνατότητά τους να ανοίξουν τα στενά, να επαναλειτουργήσουν τα στενά», είπε σε δημοσιογράφους στην ινδική πρωτεύουσα, όπου πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη.
Η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη τηρούν εκεχειρία από τις 8 Απριλίου, ενώ οι μεσολαβητές πιέζουν για μια διαπραγματευτική λύση. Μέχρι να υπάρξει μια οριστική συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών, το Ιράν συνεχίζει να κρατά κλειστά τα Στενά του Ορμούζ και οι ΗΠΑ διατηρούν τον δικό τους ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια.
Την Κυριακή, ο Ντόναλντ Τραμπ τόνισε σε ανάρτησή του στο Truth Social ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός θα «παραμείνει σε πλήρη ισχύ και εφαρμογή έως ότου επιτευχθεί, επικυρωθεί και υπογραφεί συμφωνία». «Και οι δύο πλευρές πρέπει να πάρουν τον χρόνο τους και να το κάνουν σωστά», πρόσθεσε.
Ιράν: «Είμαστε κοντά, αλλά με τις ΗΠΑ τίποτα δεν είναι σίγουρο»
Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, σε συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα, δήλωσε ότι το Ιράν και οι ΗΠΑ «έχουν καταλήξει σε συμπεράσματα για μεγάλο μέρος των θεμάτων που συζητούνται», προειδοποίησε όμως ότι «αυτό δεν σημαίνει ότι η υπογραφή μιας συμφωνίας είναι άμεση».
Τόνισε επίσης ότι, σε αυτό το στάδιο, το Ιράν και οι ΗΠΑ «δεν συζητούν για το πυρηνικό ζήτημα» και ότι η προσοχή τους επικεντρώνεται «στον τερματισμό του πολέμου». «Είναι σωστό να πούμε ότι έχουμε καταλήξει σε συμφωνία για μεγάλο μέρος των ζητημάτων που βρίσκονται υπό συζήτηση», ανέφερε. «Όμως, το να πει κανείς ότι αυτό σημαίνει πως η υπογραφή μιας συμφωνίας είναι επικείμενη, δεν μπορεί να το ισχυριστεί κανείς».
Ο Μπαγαεΐ επανέλαβε, επίσης, ότι «δεν υπάρχουν εγγυήσεις» πως οι ΗΠΑ θα τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους σε οποιαδήποτε πιθανή συμφωνία και δήλωσε ότι η Τεχεράνη δεν ενδιαφέρεται για τις «απειλές» της Ουάσινγκτον.
Οι δηλώσεις του έγιναν μετά την προειδοποίηση του Ρούμπιο ότι οι ΗΠΑ είτε θα εξασφαλίσουν μια «καλή συμφωνία» είτε θα βρουν «άλλον τρόπο». «Ή θα έχουμε μια καλή συμφωνία ή θα χρειαστεί να το αντιμετωπίσουμε με άλλον τρόπο. Θα προτιμούσαμε να έχουμε μια καλή συμφωνία», δήλωσε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας.
Καθώς οι διπλωματικές προσπάθειες εντείνονται, αξιωματούχοι από το Πακιστάν, τον βασικό μεσολαβητή στις συνομιλίες, βρίσκονταν τη Δευτέρα στην Κίνα. Ο αρχηγός του στρατού Ασίμ Μουνίρ και ο πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ επισκέφθηκαν το Πεκίνο για συνομιλίες με την κινεζική ηγεσία, όπως μετέδωσε η πακιστανική τηλεόραση. Η Κίνα δήλωσε ότι θα συνεργαστεί με το Πακιστάν για να «συμβάλει θετικά στην ταχεία αποκατάσταση της ειρήνης και της σταθερότητας στη Μέση Ανατολή».
Ο Μουνίρ είχε βρεθεί την περασμένη εβδομάδα στην Τεχεράνη μαζί με τον υπουργό Εσωτερικών Μοχσίν Νακβί, στο πλαίσιο των προσπαθειών διαμεσολάβησης για τον τερματισμό του πολέμου.
Σύγχυση με τα πυρηνικά του Ιράν – Το μεγάλο «αγκάθι»
Ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ περιγράφοντας τα βασικά σημεία των διαπραγματεύσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη, ισχυρίστηκε στο Reuters ότι το Ιράν έχει συμφωνήσει «κατ’ αρχήν» να απομακρύνει το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιό του και να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ, με αντάλλαγμα οι ΗΠΑ να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ΗΠΑ θεωρούν ότι ο ανώτατος ηγέτης Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έχει εγκρίνει το γενικό πλαίσιο της συμφωνίας.
Ωστόσο δεν υπήρξε επιβεβαίωση από το Ιράν σχετικά με τους ισχυρισμούς των Αμερικανών. Ο Εσμαΐλ Μπαγαεΐ επισήμανε πως το πυρηνικό πρόγραμμα δεν συζητείται επί της παρούσης με τους Αμερικανούς. Τα μηνύματα που έρχονται από την Τεχεράνη είναι πως το κρίσιμο ζήτημα θα μετατεθεί για συνομιλίες σε μεταγενέστερο στάδιο, αφού πρώτα υπογραφεί μια συμφωνία που θα οδηγήσει σε ομαλοποίηση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και θα διασφαλίζει ότι το Ιράν δεν θα δεχτεί ξανά επίθεση.
Το συγκεκριμένο σχέδιο δύο φάσεων, παραδέχτηκε και Αμερικανός αξιωματούχος, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσινγκτον επιθυμεί αρχικά την επαναλειτουργία των στενών και την άρση του ναυτικού αποκλεισμού. Οι διαπραγματεύσεις για τις λεπτομέρειες των πυρηνικών μέτρων, είπε, θα απαιτήσουν περισσότερο χρόνο. Απέρριψε όμως τις αναφορές ότι το Ιράν δεν έχει αποδεχθεί την απομάκρυνση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου. «Το ζήτημα είναι το πώς», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο Τσαρλς Κάπτσαν, ανώτερος συνεργάτης στο Council on Foreign Relations, εκτίμησε, μιλώντας στο Al Jazeera, ότι οι συνεχείς εναλλαγές στις δηλώσεις ΗΠΑ και Ιράν δείχνουν πως μια συμφωνία δύσκολα θα επιτευχθεί σύντομα. «Νομίζω ότι αυτό είναι λίγο πολύ χαρακτηριστικό της κυβέρνησης Τραμπ. Τη μία μέρα κινούνται προς τη μία κατεύθυνση, την επόμενη προς την άλλη», δήλωσε στο Al Jazeera.
«Μέρος των συνομιλιών διεξάγεται ιδιωτικά. Ένα άλλο μέρος αφορά τη δημόσια διπλωματία. Αλλά μέχρι να έχουμε σαφή ένδειξη ότι οι Ιρανοί είναι πιθανό να πουν “ναι” στην απομάκρυνση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου τους και στο πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ χωρίς περιορισμούς, μπορούμε να πούμε ότι απέχουμε ακόμη αρκετά από μια μόνιμη συμφωνία», κατέληξε ο Κάπτσαν.
