Νέα δεδομένα προέκυψαν αργά το βράδυ από τον Λευκό Οίκο, καθώς σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο της αμερικανικής κυβέρνησης η πολύωρη σύσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στην Αίθουσα Επιχειρήσεων ολοκληρώθηκε χωρίς να ληφθεί οριστική απόφαση για τη νέα συμφωνία με το Ιράν.
Όπως μεταδίδει η NΥΤ, η αμερικανική πλευρά εκτιμά ότι βρίσκεται πολύ κοντά σε συμφωνία με την Τεχεράνη, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν ανοιχτά ζητήματα που αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται και το θέμα της αποδέσμευσης παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, το οποίο φαίνεται να παραμένει ένα από τα βασικά σημεία τριβής μεταξύ των δύο πλευρών.
Η σύσκεψη ξεκίνησε το απόγευμα της Παρασκευής και τα βλέμματα στράφηκαν στον Λευκό Οίκο. Η αναμονή για τις τελικές αποφάσεις ήταν έντονη, καθώς Ουάσινγκτον και Τεχεράνη εξακολουθούσαν να εκπέμπουν αντικρουόμενα μηνύματα για το περιεχόμενο και την τύχη του υπό διαμόρφωση μνημονίου κατανόησης.
Ο Τραμπ δήλωσε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Παρασκευή ότι ήταν έτοιμος να λάβει μια «τελική απόφαση» για μια προκαταρκτική συμφωνία που θα παρατείνει μια εύθραυστη εκεχειρία. Ωστόσο, οι εξελίξεις που προηγήθηκαν δεν προσέφεραν σαφή εικόνα στις αγορές σχετικά με το πώς οι δύο εμπλεκόμενες πλευρές σκοπεύουν να διαχειριστούν δύσκολα ζητήματα, όπως τα Στενά του Ορμούζ και οι πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης.
Οι απότομες αλλαγές στην ρητορική
Οι επενδυτές έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με συνεχείς ανατροπές εξαιτίας των απότομων αλλαγών στη ρητορική Αμερικανών αξιωματούχων.
Η εβδομάδα ξεκίνησε με ενδείξεις ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ στον τερματισμό της κρίσης. Οι αγορές υιοθέτησαν σε μεγάλο βαθμό αυτή την αισιοδοξία, με τα χρηματιστήρια να καταγράφουν νέα ιστορικά υψηλά και τις τιμές του πετρελαίου να περιορίζουν μέρος των κερδών που είχαν σημειώσει λόγω του πολέμου.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν είχε προγραμματισμένες δημόσιες εμφανίσεις την Παρασκευή, ενώ στο παρελθόν έχει επιλέξει να ανακοινώσει σημαντικές στρατιωτικές ή πολιτικές αποφάσεις μετά το κλείσιμο των αγορών ή κατά τη διάρκεια των Σαββατοκύριακων.
Οι πάγιες απαιτήσεις των ΗΠΑ
Στην τελευταία του ανάρτηση επανέλαβε τις πάγιες απαιτήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών: το Ιράν να μην αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα και να ανοίξουν πλήρως τα Στενά του Ορμούζ χωρίς διόδια. Ωστόσο, απέφυγε να διευκρινίσει αν η Τεχεράνη έχει αποδεχθεί αυτούς τους όρους.
Η ανάρτηση ανέδειξε για ακόμη μία φορά το κλίμα αβεβαιότητας που επικρατεί γύρω από τις διαπραγματεύσεις. Μόλις μία ημέρα νωρίτερα, Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν επιβεβαιώσει ότι οι διαπραγματευτές κατέληξαν σε μνημόνιο κατανόησης (MOU) για την παράταση της εκεχειρίας κατά 60 ημέρες και την έναρξη νέου κύκλου συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, υπό την προϋπόθεση της έγκρισης του Τραμπ.
Λίγες ώρες αργότερα, όμως, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ απέφυγε ακόμη και να επιβεβαιώσει την ύπαρξη προκαταρκτικής συμφωνίας, ενώ ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι οι δύο πλευρές εξακολουθούν να διαφωνούν σε ορισμένα σημεία της διατύπωσης.
Ο Μπέσεντ έχει θέσει τρεις βασικές προϋποθέσεις για οποιαδήποτε συμφωνία: την επαναλειτουργία του Ορμούζ, την παράδοση των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου και τον τερματισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτά τα κρίσιμα ζητήματα ο Τραμπ έχει εμφανιστεί ασαφής ως προς τα περιθώρια συμβιβασμού. Στο θέμα των Στενών, είχε αρχικά αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο κοινής διαχείρισης από ΗΠΑ και Ιράν, ενώ αργότερα δήλωσε ότι κανένα κράτος δεν θα έχει τον έλεγχο των στενών και ότι οι ΗΠΑ απλώς θα επιβλέπουν την ασφάλειά τους.
Ασάφεια στο ζήτημα των πυρηνικών
Ασάφεια υπάρχει και στο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος. Αρχικά ο Τραμπ ζητούσε την οριστική διακοπή του, ενώ πρόσφατα δήλωσε ότι μια αναστολή διάρκειας 20 ετών θα μπορούσε να θεωρηθεί επαρκής.
Την ίδια ώρα, και η στάση του Ιράν παρέμενε ασαφής. Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι το μνημόνιο δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και ότι το περιεχόμενό του έχει αλλάξει αρκετές φορές τις τελευταίες ημέρες. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε ότι η Τεχεράνη «δεν εμπιστεύεται ούτε τις εγγυήσεις ούτε τα λόγια» και ότι δεν πρόκειται να προχωρήσει σε καμία ενέργεια πριν κινηθεί η άλλη πλευρά.
Παράλληλα, ο Τραμπ επιμένει ότι δεν πρόκειται να πιεστεί να αποδεχθεί μια κακή συμφωνία, παρότι η σύγκρουση που αρχικά χαρακτήριζε ως μια σύντομη «επιχείρηση» έχει ξεπεράσει κατά πολύ το χρονοδιάγραμμα των τεσσάρων έως έξι εβδομάδων που είχαν εκτιμήσει αρχικά αξιωματούχοι της κυβέρνησής του.
Πίεση στον Τραμπ
Ο Αμερικανός πρόεδρος δέχεται αυξανόμενες πιέσεις να τερματίσει τον πόλεμο, καθώς οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι περισσότεροι Αμερικανοί διαφωνούν με τη συνέχιση της σύγκρουσης, ενώ οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων εντείνουν τις ανησυχίες για την οικονομία. Παρά τα αντικρουόμενα μηνύματα και τις συνεχείς ανατροπές, ένα στοιχείο παραμένει κοινά αποδεκτό στην Ουάσινγκτον: η τελική απόφαση θα ληφθεί αποκλειστικά από τον Ντόναλντ Τραμπ. «Όλα εξαρτώνται από το τι θέλει να κάνει ο πρόεδρος», δήλωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ.
