Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) κατέληξε σε συμφωνία σε επίπεδο τεχνικών κλιμακίων με την Ουκρανία για την εκταμίευση σχεδόν 700 εκατ. δολαρίων σε οικονομική βοήθεια, παρότι το Κίεβο δεν εκπλήρωσε μία από τις βασικές προϋποθέσεις του προγράμματος, σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg.
Η συμφωνία ενδέχεται να ανακοινωθεί ακόμη και σήμερα, ενώ θα πρέπει να λάβει την τελική έγκριση από το διοικητικό συμβούλιο του ΔΝΤ τον επόμενο μήνα.
Ο συμβιβασμός ήρθε έπειτα από εβδομάδες διαπραγματεύσεων, οι οποίες περιπλέχθηκαν όταν το ουκρανικό κοινοβούλιο δεν ενέκρινε εγκαίρως νομοσχέδιο που ζητούσε το Ταμείο. Η πρόταση προέβλεπε την επέκταση της φορολόγησης σε δέματα που εισάγονται από το εξωτερικό, με στόχο τον περιορισμό της παραοικονομίας.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το ΔΝΤ αποδέχθηκε να μετατεθεί η ψήφιση της σχετικής νομοθεσίας για τον Ιούλιο, δίνοντας στους Ουκρανούς βουλευτές περισσότερο χρόνο ώστε να εκπληρώσουν τη συγκεκριμένη δέσμευση. Η επόμενη αξιολόγηση του προγράμματος έχει προγραμματιστεί για τον Σεπτέμβριο.
Το επίμαχο νομοσχέδιο
Η καθυστέρηση στην ψήφιση του νομοσχεδίου αποδίδεται στο πολιτικό κόστος που θα είχε μια αύξηση φόρων για τους πολίτες. Η πρόταση προβλέπει ότι τα δέματα αξίας άνω των 45 ευρώ θα επιβαρύνονται με ΦΠΑ 20% και επιπλέον δασμούς και τέλη.
Το μέτρο έχει προκαλέσει αντιδράσεις τόσο μεταξύ των πολιτών, που συχνά πραγματοποιούν αγορές από το εξωτερικό, όσο και μεταξύ των βουλευτών. Παράλληλα, ο συνεχιζόμενος πόλεμος έχει εκτινάξει το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ουκρανίας σε διψήφια ποσοστά, αναγκάζοντας την κυβέρνηση να αναζητά νέες πηγές εσόδων, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του χρηματοδοτικού κενού καλύπτεται από τη βοήθεια των διεθνών συμμάχων και οργανισμών, συμπεριλαμβανομένου του ΔΝΤ.
Τα επιπλέον 20 δισ. από την Ευρώπη
Την ίδια ώρα η Ουκρανία ζητάει επιπλέον 20 δισεκατομμύρια δολάρια – πέραν τον 60 δισεκατομμυρίων που έλαβε – από την Ευρώπη ώστε, όπως ισχυρίζονται αξιωματούχοι του Κίεβου, «να εδραιώσει το πλεονέκτημα που έχει αποκτήσει στο πεδίο της μάχης έναντι της Ρωσίας». «Όλοι βλέπουν ότι η Ρωσία “καίγεται” (σ.σ. από ουκρανικές επιθέσεις) και θέλουμε να “καεί” ακόμη περισσότερο, αλλά χρειαζόμαστε χρηματοδότηση για να το κάνουμε», είπε Ουκρανός αξιωματούχος στο Politico, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το αίτημα για τα επιπλέον 20 δισ. δολάρια θα κατατεθεί επίσημα στις 18 Ιουνίου, στην επόμενη συνεδρίαση της Ομάδας Επαφής για την Άμυνα της Ουκρανίας, γνωστής και ως σχήμα του Ράμσταϊν. Πρόκειται για τον αποκαλούμενο και «Συνασπισμό των Προθύμων», ο οποίος συντονίζει την οικονομική και στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο.
Το ζήτημα τέθηκε αρχικά από τον υπουργό Άμυνας της Ουκρανίας Μιχαΐλο Φεντόροφ και άλλους κυβερνητικούς αξιωματούχους, στη διάρκεια σειράς συναντήσεων με εκπροσώπους της Νορβηγίας, της Σουηδίας, της Γερμανίας και του Καναδά, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις σχετικές συνομιλίες.
Οι πληροφορίες αναφέρουν πως από κάθε σύμμαχο θα ζητηθεί να συνεισφέρει από 2 έως 6 δισ. δολάρια, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος των 20 δισ. δολαρίων, είπε ο αξιωματούχος, προσθέτοντας: «Μπορεί να είναι βοήθεια ή δάνειο».
Αυξάνεται ο λογαριασμός των Ευρωπαίων για το Κίεβο
Υπενθυμίζεται πως πρόσφατα οι Ευρωπαίοι, οι οποίοι μετά την αποστασιοποίηση των ΗΠΑ επί διακυβέρνησης Τραμπ έχουν αναλάβει σχεδόν εξ ολοκλήρου την υποστήριξη της Ουκρανίας, ενέκριναν τη χορήγηση 90 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο Κίεβο. Σημειώνεται πως από τα συνολικά 90 δισεκατομμύρια, τα 30 δισ. θα διατεθούν για την μακροοικονομική στήριξη της Ουκρανίας, ώστε να καλυφθούν δημοσιονομικές ανάγκες, ενώ τα υπόλοιπα 60 δισ. θα διατεθούν στην πολεμική βιομηχανία για προμήθειες όπλων και στρατιωτικού εξοπλισμού.
Η συγκεκριμένη απόφαση εκκρεμούσε για μήνες, καθώς ο πρώην πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν είχε ασκήσει βέτο. Η αποχώρησή του από την εξουσία άνοιξε το δρόμο για την χορήγηση των κεφαλαίων, ωστόσο υπάρχουν αρκετοί ευρωπαίοι που εκφράζουν επιφυλάξεις σχετικά με το μέγεθος της χρηματοδότησης της Ουκρανίας, την ώρα που οι εθνικοί προϋπολογισμοί των κρατών μελών της ΕΕ δέχονται ισχυρές πιέσεις.
Η βοήθεια προς την Ουκρανία αναμένεται να αποτελέσει βασικό ζήτημα στη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο στην Άγκυρα, στην οποία ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα παραστεί στο περιθώριο των εργασιών. Ο αμυντικός προϋπολογισμός της Ουκρανίας για φέτος ανέρχεται σε 4,4 τρισ. γρίβνα, δηλαδή περίπου 85 δισ. ευρώ, και το Κίεβο θέλει τα 20 δισ. δολάρια να προστεθούν σε αυτό το ποσό. Η Ουκρανία δαπανά περίπου το 40% του ΑΕΠ της για την άμυνα, το υψηλότερο ποσοστό στον κόσμο. Σύμφωνα με το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας, οι Σύμμαχοι – κυρίως οι Ευρωπαίοι – έχουν ήδη δεσμευτεί για στρατιωτική βοήθεια ύψους 38 δισ. δολαρίων για φέτος. Τα επιπλέον 20 δισ. δολάρια θα έφερναν την Ουκρανία κοντά στον στόχο των 60 δισ. δολαρίων.
«Στόχος οι περισσότερες επιθέσεις εντός Ρωσίας»
Εάν εξασφαλιστούν τα επιπλέον 20 δισ. δολάρια, η Ουκρανία θα χρησιμοποιήσει ένα σημαντικό μέρος των χρημάτων για αντιαεροπορική άμυνα, στο πλαίσιο των συνεισφορών στον «Κατάλογο Προτεραιοποιημένων Απαιτήσεων» της Ουκρανίας. Πρόκειται για το πρόγραμμα υπό την ηγεσία του ΝΑΤΟ μέσω του οποίου οι σύμμαχοι αγοράζουν όπλα για την Ουκρανία από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ώστε να τα δώσουν στη συνέχεια στο Κίεβο. Επίσης στους ουκρανικούς σχεδιασμούς για τη χρήση των επιπλέον κεφαλαίων περιλαμβάνονται αγορές drones, πυρομαχικών, εξοπλισμών ηλεκτρονικού πολέμου, αλλά και πυραυλικών συστημάτων μεγάλου βεληνεκούς.
Στόχος, σύμφωνα με τις πληροφορίες, είναι τα χρήματα να χρησιμοποιηθούν ώστε να ενισχυθεί η δυνατότητα της Ουκρανίας για περισσότερες και πιο καταστροφικές επιθέσεις στο εσωτερικό της Ρωσίας.
Ρωσία: Ο ορισμός του «πολιτικού αυτοτραυματισμού»
Η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, σχολιάζοντας το νέο αίτημα της Ουκρανίας για επιπλέον χρηματοδότηση, σημείωσε με νόημα: «Κάθε φορά, η ίδια παλιά ιστορία: “Το Κίεβο χρειάζεται περισσότερα χρήματα”. Αν κάποιος πρέπει να εξηγήσει τον όρο “πολιτικός αυτοτραυματισμός”, αυτό είναι το καλύτερο παράδειγμα».
Πάντως υπάρχουν και ευρωπαίοι που ενστερνίζονται την αισιοδοξία των Ουκρανών ότι «κερδίζουν έδαφος» στον πόλεμο με τη Ρωσία. «Αν δώσουμε περισσότερο χρόνο, η Ρωσία θα προσαρμοστεί ξανά και μπορεί να χάσουμε τη μοναδική πραγματική ευκαιρία να τερματίσουμε αυτόν τον πόλεμο με ουσιαστικές διαπραγματεύσεις. Και αν η Ρωσία εφεύρει τα δικά της drones μεσαίου πλήγματος, θα είναι καταστροφή για εμάς», ανέφερε ευρωπαίος αξιωματούχος στο Politico.
