Έντονη πολιτική αντιπαράθεση έχει προκαλέσει στις ΗΠΑ το περιεχόμενο της υπό διαμόρφωση συμφωνίας ανάμεσα σε Τραμπ και Ιράν, καθώς παραμένουν άγνωστες πολλές από τις λεπτομέρειες του μνημονίου κατανόησης που αναμένεται να υπογραφεί επισήμως την Παρασκευή.
Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Axios, η συμφωνία προβλέπει ένα μεταβατικό πλαίσιο 60 ημερών κατά τη διάρκεια του οποίου θα διεξαχθούν διαπραγματεύσεις για μια πιο ολοκληρωμένη πυρηνική συμφωνία. Στο διάστημα αυτό, το Ιράν φέρεται να αποκτά τη δυνατότητα να εξάγει πετρέλαιο με σημαντικά λιγότερους περιορισμούς, ενώ παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο ευρύτερης άρσης κυρώσεων και πρόσβασης σε δεσμευμένα κεφάλαια εφόσον τηρηθούν συγκεκριμένοι όροι.
Το δημοσίευμα σημειώνει ότι οι επικριτές του Αμερικανού προέδρου υποστηρίζουν πως η νέα προσέγγιση θυμίζει σε αρκετά σημεία την πυρηνική συμφωνία του 2015, την οποία ο ίδιος ο Τραμπ είχε ακυρώσει κατά την πρώτη του θητεία. Η συζήτηση έχει ενταθεί ακόμη περισσότερο λόγω των πληροφοριών για τη δημιουργία ενός μεγάλου ταμείου οικονομικής ανάπτυξης και ανασυγκρότησης του Ιράν, ύψους έως και 300 δισ. δολαρίων, σε περίπτωση επίτευξης οριστικής συμφωνίας.
Από την πλευρά του, ο Λευκός Οίκος απορρίπτει τις κατηγορίες ότι παραχωρεί άμεσα οικονομικά οφέλη στην Τεχεράνη, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για ένα μοντέλο «ανταμοιβής βάσει επιδόσεων». Αμερικανοί αξιωματούχοι τονίζουν ότι κάθε οικονομικό όφελος θα εξαρτάται από τη συμμόρφωση του Ιράν στις δεσμεύσεις που θα αναλάβει, συμπεριλαμβανομένης της εγκατάλειψης οποιασδήποτε προοπτικής απόκτησης πυρηνικού όπλου, της διαχείρισης του εμπλουτισμένου ουρανίου και της διασφάλισης της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Τι προβλέπεται για το πετρέλαιο και τα παγωμένα κεφάλαια
Σύμφωνα με το Axios, Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι η συμφωνία περιλαμβάνει προσωρινές εξαιρέσεις από τις κυρώσεις, οι οποίες θα επιτρέπουν στο Ιράν να συνεχίσει τις πετρελαϊκές εξαγωγές όσο διαρκούν οι διαπραγματεύσεις.
Ωστόσο, η Ουάσιγκτον διαψεύδει κατηγορηματικά τις αναφορές ιρανικών κρατικών μέσων ότι η Τεχεράνη θα αποκτήσει άμεσα πρόσβαση σε δεσμευμένα κεφάλαια μόνο και μόνο με την υπογραφή της συμφωνίας. Αμερικανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι θα μπορούσαν να υπάρξουν περιορισμένες κινήσεις καλής θέλησης ή σταδιακές ελαφρύνσεις, αλλά μόνο εφόσον υπάρξουν αντίστοιχα βήματα συμμόρφωσης από την ιρανική πλευρά.
Το πλέον αμφιλεγόμενο σημείο αφορά το λεγόμενο «ταμείο ευημερίας» ή «ταμείο ανασυγκρότησης» των 300 δισ. για το Ιράν.
Πηγές που επικαλείται το Axios αναφέρουν ότι η ιδέα προήλθε από το Κατάρ και συζητείται εδώ και εβδομάδες μεταξύ ΗΠΑ, Ιράν και χωρών της περιοχής. Το σχέδιο προβλέπει τη χρηματοδότηση έργων ανάπτυξης μέσω ιδιωτικών επενδύσεων από κράτη του Κόλπου και χώρες της Ανατολικής Ασίας.
Η αμερικανική κυβέρνηση επιμένει ότι τα χρήματα δεν θα προέλθουν από τους Αμερικανούς φορολογουμένους. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι το συγκεκριμένο σχέδιο θα ενεργοποιηθεί μόνο εφόσον το Ιράν τερματίσει οριστικά το πυρηνικό του πρόγραμμα, παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιο και αποδεχθεί αυστηρό μηχανισμό διεθνών επιθεωρήσεων.
