Στη δημοσιοποίηση του επίσημου μνημονίου κατανόησης με το Ιράν προχώρησαν οι ΗΠΑ, κάμπτοντας τις έντονες αντιδράσεις που είχε προκαλέσει η μέχρι τώρα καθυστέρηση.
Το 14 σημείων μνημόνιο κατανόησης ξεδιπλώνει τον οδικό χάρτη για την εκτόνωση της κρίσης. Μεταξύ άλλων, προβλέπει την άμεση επαναλειτουργία του στρατηγικής σημασίας Στενού του Ορμούζ, τη σταδιακή άρση των οικονομικών κυρώσεων κατά της Τεχεράνης, καθώς και την έναρξη τεχνικών διαβουλεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.
Τα 14 σημεία της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν
Την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ παραχωρούσε συνέντευξη Τύπου στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής των G7 στη Γαλλία, ανώτατοι Αμερικανοί αξιωματούχοι προχωρούσαν σε παράλληλη ενημέρωση των δημοσιογράφων, ξεδιπλώνοντας τις πτυχές της συμφωνίας με το Ιράν.
«Η συμφωνία επιτρέπει το άμεσο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ και δημιουργεί ένα πλαίσιο στο οποίο, όσο το Ιράν αλλάζει τη συμπεριφορά του, θα υπάρχει αντίστοιχη οικονομική ανταπόκριση και ελάφρυνση των κυρώσεων», ανέφερε Αμερικανός αξιωματούχος.
Ολόκληρο το κείμενο που δόθηκε στη δημοσιότητα αναφέρει:
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν συμφώνησαν από κοινού και καλή τη πίστει στα ακόλουθα:
1. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, καθώς και οι σύμμαχοί τους στον τρέχοντα πόλεμο, υπογράφουν το παρόν Μνημόνιο Κατανόησης (MOU) για να κηρύξουν την άμεση και μόνιμη παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Παράλληλα, δεσμεύονται να μην ξεκινήσουν στο εξής κανέναν πόλεμο ή στρατιωτική επιχείρηση ο ένας εναντίον του άλλου, να απέχουν από απειλές ή χρήση βίας και να διασφαλίσουν την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία του Λιβάνου. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τη μόνιμη λήξη του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, καθώς και τις υπόλοιπες προβλέψεις της παρούσας παραγράφου.
2. Οι δύο πλευρές αναλαμβάνουν την υποχρέωση να σέβονται αμοιβαία την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της άλλης και να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές της υποθέσεις.
3. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν δεσμεύονται να διαπραγματευτούν και να ολοκληρώσουν την τελική συμφωνία εντός 60 ημερών το αργότερο, με δυνατότητα παράτασης κατόπιν κοινής συναίνεσης.
4. Με την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αρχίσουν αμέσως τη διαδικασία άρσης του ναυτικού αποκλεισμού και κάθε άλλου εμποδίου ή περιορισμού εις βάρος του Ιράν, ενώ ο αποκλεισμός θα έχει τερματιστεί πλήρως εντός 30 ημερών. Κατά το διάστημα αυτό, η κίνηση των πλοίων θα αποκαθίσταται σταδιακά στα επίπεδα που ίσχυαν πριν από τον πόλεμο. Επιπλέον, οι ΗΠΑ δεσμεύονται να απομακρύνουν τις δυνάμεις τους από περιοχές κοντά στο Ιράν εντός 30 ημερών από την επίτευξη της τελικής συμφωνίας.
5. Με την υπογραφή του Μνημονίου, το Ιράν θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να διασφαλίσει για διάστημα 60 ημερών την ασφαλή και χωρίς χρεώσεις διέλευση εμπορικών πλοίων από τον Περσικό Κόλπο προς τη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα. Η εμπορική ναυσιπλοΐα θα επανεκκινήσει άμεσα, ενώ η πλήρης αποκατάσταση της κυκλοφορίας θα ολοκληρωθεί εντός 30 ημερών, λαμβάνοντας υπόψη τις εργασίες αποναρκοθέτησης και άρσης τεχνικών ή στρατιωτικών εμποδίων. Το Ιράν θα ξεκινήσει διάλογο με το Σουλτανάτο του Ομάν και τα υπόλοιπα παράκτια κράτη του Περσικού Κόλπου για τη μελλοντική διαχείριση και τις ναυτιλιακές υπηρεσίες στα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
6. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται, σε συνεργασία με περιφερειακούς εταίρους, να διαμορφώσουν ένα οριστικό σχέδιο ύψους τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανοικοδόμηση και οικονομική ανάπτυξη του Ιράν. Ο μηχανισμός εφαρμογής του σχεδίου θα καθοριστεί στην τελική συμφωνία εντός 60 ημερών. Οι ΗΠΑ θα χορηγήσουν όλες τις απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις για τις σχετικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές.
7. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν να καταργήσουν κάθε μορφή κυρώσεων κατά του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των αποφάσεων του Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, των αποφάσεων του Διοικητικού Συμβουλίου της Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας και όλων των μονομερών αμερικανικών κυρώσεων, πρωτογενών και δευτερογενών, βάσει χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας. Οι δύο πλευρές αναγνωρίζουν την κρίσιμη σημασία του ζητήματος και δηλώνουν πρόθεση να το αντιμετωπίσουν άμεσα στις διαπραγματεύσεις.
8. Το Ιράν επαναβεβαιώνει ότι δεν θα αποκτήσει ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να διευθετήσουν το ζήτημα των αποθεμάτων εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού μέσω μηχανισμού που θα συμφωνηθεί από κοινού, με ελάχιστη απαίτηση την αραίωση του υλικού επιτόπου υπό την εποπτεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας. Θα διεξαχθούν επίσης συζητήσεις για τον εμπλουτισμό ουρανίου και άλλες πυρηνικές ανάγκες του Ιράν στο πλαίσιο μιας αμοιβαία αποδεκτής τελικής συμφωνίας.
9. Μέχρι την επίτευξη της τελικής συμφωνίας, οι δύο πλευρές συμφωνούν να διατηρήσουν το υφιστάμενο καθεστώς. Το Ιράν θα διατηρήσει το σημερινό επίπεδο του πυρηνικού του προγράμματος και οι ΗΠΑ δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε θα αναπτύξουν επιπλέον στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή.
10. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται ότι αμέσως μετά την υπογραφή του Μνημονίου και μέχρι την πλήρη άρση των κυρώσεων, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ θα εκδώσει εξαιρέσεις για τις εξαγωγές ιρανικού αργού πετρελαίου, πετρελαϊκών προϊόντων και παραγώγων τους, καθώς και για όλες τις σχετικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων τραπεζικών συναλλαγών, ασφαλίσεων και μεταφορών.
11. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να καταστήσουν διαθέσιμα προς χρήση τα δεσμευμένα ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία του Ιράν με την εφαρμογή του Μνημονίου. Οι διαδικασίες αποδέσμευσης θα συμφωνηθούν από κοινού κατά τις διαπραγματεύσεις. Τα κεφάλαια αυτά θα μπορούν να χρησιμοποιούνται πλήρως για πληρωμές προς δικαιούχους που θα ορίζει η Κεντρική Τράπεζα του Ιράν. Οι ΗΠΑ θα εκδώσουν όλες τις απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις.
12. Οι δύο χώρες συμφωνούν στη δημιουργία εκτελεστικού μηχανισμού παρακολούθησης, ο οποίος θα επιβλέπει την εφαρμογή του παρόντος Μνημονίου και τη συμμόρφωση με την τελική συμφωνία.
13. Μετά την υπογραφή του Μνημονίου και υπό την προϋπόθεση ότι θα ξεκινήσει η εφαρμογή των παραγράφων 1, 4, 5, 10 και 11 και θα συνεχιστεί απρόσκοπτα, οι δύο πλευρές θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για την τελική συμφωνία αποκλειστικά επί των υπολοίπων ζητημάτων.
14. Η τελική συμφωνία θα επικυρωθεί μέσω δεσμευτικής απόφασης του Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
