Η στάση του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ βρέθηκε στο επίκεντρο των τεχνικών συνομιλιών που είχαν τις τελευταίες δύο ημέρες Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν στη Ντόχα του Κατάρ, με την Ουάσιγκτον να στέλνει σαφές μήνυμα ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί οποιαδήποτε αλλαγή στο σημερινό καθεστώς της στρατηγικής θαλάσσιας οδού.
Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές που επικαλούνται τα δίκτυα Al Arabiya και Al Hadath, οι ΗΠΑ κατέστησαν σαφές στην ιρανική αντιπροσωπεία ότι θεωρούν το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ το πρώτο ουσιαστικό τεστ για το αν η Τεχεράνη τηρεί όσα συμφωνήθηκαν στο μνημόνιο κατανόησης που υπεγράφη τον περασμένο Ιούνιο.
Κατά τις ίδιες πηγές, η αμερικανική πλευρά υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε προσπάθεια αλλαγής του καθεστώτος στη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο θα εκληφθεί ως παραβίαση των συμφωνηθέντων, ενώ προειδοποίησε ότι παρακολουθεί στενά κάθε ιρανική κίνηση στην περιοχή. Παράλληλα, ξεκαθάρισε πως ενδεχόμενη κλιμάκωση θα επηρεάσει άμεσα την εφαρμογή των συμφωνιών μεταξύ των δύο χωρών.
Νέες συνομιλίες στις 18 Ιουλίου
Υψηλόβαθμη πηγή ανέφερε στα Al Arabiya και Al Hadath ότι ο επόμενος γύρος των αμερικανοϊρανικών συνομιλιών έχει οριστεί για τις 18 Ιουλίου.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η Ουάσιγκτον ενημέρωσε την Τεχεράνη ότι η αποδέσμευση των δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων θα εξαρτηθεί από την πλήρη εφαρμογή των όρων του μνημονίου, αλλά και από τη συμπεριφορά της στο πεδίο, κυρίως όσον αφορά την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Η απάντηση της Τεχεράνης και η νέα ένταση
Από την πλευρά του, το Ιράν υποστήριξε ότι η συνεχιζόμενη παρουσία αμερικανικών στρατιωτικών μέσων στον εναέριο χώρο των Στενών του Ορμούζ αποτελεί απειλή για την ασφάλεια της περιοχής και προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε αμερικανική επέμβαση θα λάβει «άμεση και αποφασιστική απάντηση».
Οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις υποστήριξαν επίσης ότι όλα τα πλοία που διέρχονται από τα Στενά οφείλουν να ακολουθούν τη θαλάσσια διαδρομή που καθορίζει η Τεχεράνη, ώστε, όπως αναφέρουν, να διασφαλίζεται η ασφαλής διέλευσή τους.
Η ένταση ανάμεσα στις δύο χώρες αναζωπυρώθηκε στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας, όταν ΗΠΑ και Ιράν αντάλλαξαν κατηγορίες για παραβίαση της εκεχειρίας και για επιθέσεις σε πλοία που κινούνταν στα Στενά του Ορμούζ.
Στη συνέχεια, οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησαν πλήγματα εναντίον στρατιωτικών στόχων στο νότιο Ιράν, ενώ η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι απάντησε με επιθέσεις σε εγκαταστάσεις που συνδέονται με τις ΗΠΑ στο Κουβέιτ και το Μπαχρέιν.
Η διαφωνία για τα Στενά του Ορμούζ
Βασικό σημείο τριβής παραμένει ο έλεγχος της στρατηγικής θαλάσσιας οδού. Το Ιράν επιμένει ότι διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα στη διέλευση από τα Στενά και εξακολουθεί να υποστηρίζει την επιβολή τελών για τις υπηρεσίες που παρέχει στα διερχόμενα πλοία.
Αντίθετα, το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν οι δύο πλευρές τον Ιούνιο προβλέπει ελεύθερη διέλευση των πλοίων, χωρίς περιορισμούς ή τέλη, για χρονικό διάστημα 60 ημερών.
Η Τεχεράνη, πάντως, ερμηνεύει τη συμφωνία ως πιθανό πρώτο βήμα για να αναλάβει στο μέλλον τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας στα Στενά και να εισπράττει τέλη σε συνεργασία με το Σουλτανάτο του Ομάν.
Το Ομάν έχει ήδη απορρίψει αυτό το ενδεχόμενο, ξεκαθαρίζοντας ότι η επιβολή τελών στη διεθνή ναυσιπλοΐα θα ήταν αντίθετη με το διεθνές ναυτικό δίκαιο.
